Аляксандр Балан, былы намеснік дырэктара Службы інфармацыі і бяспекі (СІБ) Малдовы, зліваў беларускаму КДБ імёны супрацоўнікаў Румынскай разведвальнай службы (SRI) пад прыкрыццём, паведамляе малдоўская служба «Радыё Свабода» (Radio Europa Liberă Moldova). Выданне таксама падрабязна апісвае апошнюю сустрэчу Балана з супрацоўнікамі КДБ у Будапешце і называе іх імёны.
Апошняя аперацыя Балана адбылася ў Будапешце ў красавіку 2025 года. 5 красавіка Балан забраніраваў праз інтэрнэт жыллё ў Будапешце пад выдуманым імем, указаўшы свой сапраўдны нумар пашпарта і дату нараджэння.
Днём 7 красавіка ён уехаў на аўтобусе ў Румынію праз памежны пункт Албіца, прад’явіўшы малдоўскі пашпарт. На наступны дзень, 8 красавіка, аўтобус прыбыў у Будапешт. Балан пасяліўся ў апартаментах комплексу NovaCity.
8 красавіка ў Венгрыю на пазадарожніку Hyundai Tucson з чэшскімі дыпламатычнымі нумарамі ўехалі і трое супрацоўнікаў КДБ: Уладзімір Варажбітаў, Уладзімір Ярмак і Мікалай Дукшта. Іх імёны згадваюцца ў крымінальнай справе ў дачыненні да Балана ў Румыніі.
«Першыя двое маюць дыпламатычныя пашпарты, а трэці быў акрэдытаваны на пасадзе „дарадцы“ ў пасольстве Беларусі ў Празе і ў лістападзе 2024 года афіцыйна абвешчаны прадстаўніком беларускага КДБ», — піша выданне. Нагадаем, у верасні 2025 года Чэхія выслала беларускага дыпламата. Мяркуецца, што гэта і быў Дукшта.
З гэтымі ж людзьмі Балан ужо сустракаўся ў Будапешце за год да гэтага, у красавіку 2024 года.
Раніцай 9 красавіка трое супрацоўнікаў КДБ прыбылі да комплексу, дзе пражываў Балан, але ўнутр зайшоў толькі Варажбітаў. Ён заставаўся ў будынку амаль 11 гадзін.
Як пазначана ў абвінавачанні па крымінальнай справе ў Румыніі, у першы дзень сустрэчы з Варажбітавым Балан атрымаў на тэлефон 512 паведамленняў у Telegram, Signal, WhatsApp і Facebook. Таксама адзначаецца, што Балан уключыў мабільны толькі бліжэй да поўначы і адправіў у Signal паведамленне кантакту Prod. У ім было толькі эмодзі.
На наступны дзень Балан тэлефанаваў невядомаму, падключыўшыся да Wi-Fi у кавярні. Усяго за некалькі дзён у Будапешце Балан 36 разоў падключаўся да публічнага Wi-Fi, хоць у яго быў мабільны інтэрнэт.
Пасля сустрэч з супрацоўнікамі КДБ Балан абмяняў у абменніку спачатку 1500 еўра. 11 красавіка ён абмяняў яшчэ 1400 еўра і сеў на самалёт у Брусель. У той жа дзень беларускія афіцэры адправіліся з Венгрыі ў Аўстрыю.
Крымінальная справа па факце сустрэч Балана была адкрыта ў Румыніі ў чэрвені 2025 года, але яго затрымалі толькі ў верасні 2025 года. У Румыніі Балана абвінавачваюць у перадачы дзяржаўных сакрэтаў КДБ у красавіку 2024 года і красавіку 2025 года.
Дакументы перадаваліся праз чарнавікі ў паштовых скрынях, да якіх мелі доступ і Балан, і яго куратары. У ліпені 2025 года ў чарнавіках з’явіліся справаздачы на рускай мове з назвамі «Geo», «Kiev 1», «Kiev 3», «Despre odes», «Odesblog». Уліковы запіс, праз які іх павінны былі прачытаць, быў адкрыты і ачышчаны з IP-адраса ў Беларусі 8 верасня 2025 года, праз некалькі гадзін пасля таго, як інфармацыя пра затрыманне Балана стала публічнай.
У файлах была інфармацыя пра ўсталяванне кантакту з крыніцай, якая валодала інфармацыяй пра палітычную сітуацыю на Каўказе, а таксама з крыніцамі ў вайсковых колах Украіны.
«„УКР“ апісваў кантакт з крыніцай ва Украіне, меркавана звязанай са СБУ і арміяй, ад якой былі атрыманы звесткі, на аснове якіх можна было падрыхтаваць матэрыял для міжнародных СМІ з мэтай „інфармацыйнай атакі“ на прэзідэнтку Маю Санду», — піша выданне.
Румынскія следчыя таксама выявілі іншыя сакрэтныя дакументы ў дзевяці тэлефонах, чатырох ноўтбуках і іншых носьбітах інфармацыі Балана.
Адзін з дакументаў — запіска румынскай Службы знешняй разведкі для СІБ Малдовы, адпраўленая 24 жніўня 2015 года і якая змяшчае даныя пра дзейнасць шэрагу асоб на тэрыторыі Румыніі. Яшчэ адзін дакумент змяшчае даныя пра асобы дзейных супрацоўнікаў Румынскай разведвальнай службы (SRI).
Сярод файлаў Балана таксама быў знойдзены дакумент «Супрацоўнікі SRI 2013» з фотаздымкамі сямі супрацоўнікаў SRI пад прыкрыццём. Іх імёны не пазначаны, але, паводле судовых матэрыялаў, Балан ведаў іх асобы.
У Румыніі ў дачыненні да Балана ўзбуджана крымінальная справа за «разгалошванне сакрэтаў, якія ставяць пад пагрозу нацыянальную бяспеку». Суда па ёй яшчэ не было.
У Малдове суд завочна прыгаварыў Балана да 1,5 года пазбаўлення волі па абвінавачанні ў замаху на разгалошванне дзяржаўнай таямніцы. Яго экстрадавалі з Румыніі ў Малдову ў красавіку 2026 года, памілавалі і перадалі Беларусі ў рамках абмену. 23 чэрвеня прэзідэнтка Малдовы пазбавіла Балана малдоўскага грамадзянства.
