Аляксандр Лукашэнка не паедзе на першае пасяджэнне Савета міру. Замест яго рэжым у Вашынгтоне прадставіць міністр замежных спраў Максім Рыжанкоў. Што ж магло паўплываць на рашэнне беларускага палітыка адмовіцца ад запрашэння Дональда Трампа?
Афіцыйная версія
Як паведаміла прэс-сакратарка Лукашэнкі Наталля Эйсмант, запрашэнне на першую сустрэчу нядаўна створанага Савета міру палітыку паступіла. Тым не менш у ЗША Лукашэнка не паляціць.
Паводле слоў Эйсмант, асноўнай прычынай для адмовы наведаць Вашынгтон, дзе і плануецца правесці пасяджэнне Савета, стала тое, што запрашэнне Лукашэнку паступіла «позна», а рабочы графік палітыка «на гэты перыяд ужо быў спланаваны».
«Мы з задавальненнем наведалі б Злучаныя Штаты Амерыкі, але ёсць пытанні, якія немагчыма адкласці», — заявіла Эйсмант.
Акрамя таго, паводле слоў прэс-сакратаркі Лукашэнкі, на прынятае рашэнне паўплывалі і «магчымыя лагістычныя складанасці, якія могуць узнікнуць з-за незаконных санкцый, у першую чаргу Еўрасаюза — з улікам закрыцця паветранай прасторы над ЕС».
Зыходзячы з гэтага, на першым пасяджэнні Савета міру Лукашэнку заменіць міністр замежных спраў Максім Рыжанкоў, які «цалкам пагружаны ў тэматыку ўдзелу Рэспублікі Беларусь у Савеце міру і іншыя пытанні рэгіянальнай абстаноўкі і двухбаковых беларуска-амерыканскіх адносін».
Нелагічная адмова
Здавалася б, беларускаму палітыку прадставілася добрая магчымасць прарваць шматгадовую міжнародную ізаляцыю. Асабіста сустрэцца з прэзідэнтам ЗША і лідарамі іншых дзяржаў, якія прынялі запрашэнне Трампа паўдзельнічаць у працы Савета міру.
Раней МЗС Беларусі выхвалялася тым, што Лукашэнка запрошаны ў Савет выключна з-за «вопыту, стойкасці і палітычнай волі». Асабісты зварот прэзідэнта Трампа да Лукашэнкі з прапановай увайсці ў лік заснавальнікаў Савета міру ганарліва дэманстраваўся на ўсеагульны агляд. Дакумент аб далучэнні да Савета Лукашэнка падпісаў адным з першых у свеце. Ды і сам Дональд Трамп, шляхі для збліжэння з якім беларускі палітык шукаў так настойліва, называў Лукашэнку «магутным лідарам».
Навошта ж у самы адказны момант адмаўляцца ад прадстаўленай магчымасці прадэманстраваць усе гэтыя якасці на справе? Да таго ж эмацыйны Трамп, які відавочна лічыць Савет міру важным асабістым дасягненнем, можа папросту пакрыўдзіцца на адмову і больш не запрашаць Лукашэнку.
З даўно спланаванага і, паводле слоў Эйсмант, надзвычай насычанага рабочага графіка Лукашэнкі, анансаваўся хіба што ўдзел палітыка ў пасяджэнні Вышэйшага дзяржаўнага савета Саюзнай дзяржавы 25 лютага. Паміж пасяджэннем Савета міру ў Вашынгтоне і ВДС амаль тыдзень, можна без асаблівага напружання паспець усюды. Ні пра якія іншыя замежныя візіты беларускага палітыка не паведамлялася, як і пра прыбыццё ў Беларусь важных замежных гасцей. Як падаецца, любыя намечаныя сустрэчы, як і паездкі ўнутры краіны, дзеля запрашэння да Трампа можна было б перанесці.
Нягледзячы на гэта, беларускі палітык усё ж вырашыў не ехаць у Вашынгтон. Чаму? Давайце пашукаем магчымыя прычыны такога рашэння.
Званок з Крамля
Першым пра запланаваную на 19 лютага сустрэчу Савета міру ў Вашынгтоне паведаміла выданне «Axios». Паводле яго, у мінулую пятніцу, 6 лютага, адміністрацыя Трампа пачала звяртацца да лідараў дзясяткаў краін, каб запрасіць іх на пасяджэнне Савета і абмеркаваць лагістыку. Атрымаць запрашэнне як падпісант дакумента аб далучэнні да гэтага органа павінен быў і Лукашэнка.
І ўжо ў нядзелю, 8 лютага, увечары выхаднога дня, Лукашэнка патэлефанаваў прэзідэнту Расіі Уладзіміру Пуціну. Як паведамляла прэс-служба прэзідэнта РФ, падчас размовы «закранаўся таксама шэраг актуальных пытанняў міжнароднай павесткі».
Што калі Пуцін патэлефанаваў якраз для таго, каб «настойліва параіць» Лукашэнку не ехаць у Вашынгтон? Наўрад ці ў Крамлі добразычліва ставяцца да спроб беларускага палітыка выйсці з ізаляцыі і наладзіць адносіны з амерыканскай адміністрацыяй. Ды і сама Расія ў створаны Трампам Савет міру ўступаць не спяшаецца, так што няма чаго насуперак старэйшаму брату ісці.
Дэманстратыўна не паслухацца Пуціна Лукашэнка дазволіць сабе не можа. Вось і давялося адмовіцца ад запрашэння. І паспрабаваць змякчыць сітуацыю, накіраваўшы ў ЗША замест сябе міністра Рыжанкова. А можа, паступіць так параіла менавіта Масква, бо яшчэ бабка надвое сказала, як да падобнай замены паставіцца прэзідэнт Трамп. Асабліва калі лідары ўсіх 27 дзяржаў, якія ўваходзяць на дадзены момант у Савет міру, прыбудуць у Вашынгтон асабіста.
Калі так, калі ад «неабдуманых крокаў» Лукашэнку сапраўды папярэдзіў Пуцін, становяцца зразумелымі і «лагістычныя складанасці», пра якія казала Эйсмант. Шлях праз паветраную прастору ЕС закрыты з-за санкцый. Адзіны магчымы маршрут — над тэрыторыяй РФ. Але калі Масква «параіла» не ляцець, то трапіць у ЗША Лукашэнка ўжо не можа.
Пытанне Газы
Паводле інфармацыі «Axios», на першым пасяджэнні Савета міру Белы дом плануе абмеркаваць рэалізацыю другога этапу пагаднення аб спыненні агню ў Газе. А для Лукашэнкі гэтае пытанне ніякай цікавасці не ўяўляе.
У беларускага палітыка ўласныя мэты і надзеі на Савет міру. Лукашэнка прама заяўляў, што галоўная задача – стаць побач з Дональдам Трампам і дапамагаць яму ва ўсталяванні міру ва Украіне. Трапіць на перамовы па спыненні расійска-ўкраінскай вайны хоць тушкай, хоць чучалкам для Лукашэнкі насамрэч актуальна. А якая яму справа да Газы? Не варта марнаваць на яе час, лепш адмовіцца. Няхай Рыжанкоў папрысутнічае.
Здавалася б, таксама не зусім лагічна. Хочаш наладзіць адносіны з Трампам — не паварочвайся спінай да яго пачынанняў. Ідзі ў фарватары ў надзеі, што яму спадабаешся. Можна было б і пра Газу паслухаць у коле паважаных людзей. Але і тут ёсць свае падводныя камяні.
Дай мільярд
Дональд Трамп на маючым адбыцца пасяджэнні Савета міру мае намер не проста абмеркаваць Газу. Але і сабраць сродкі на аднаўленне разбуранага сектара.
А гэта ўжо зусім іншы расклад. Лукашэнка заяўляў, што для працы ў Савеце міру не трэба плаціць у першыя тры гады. І наогул ён разлічвае, што Беларусь зможа працаваць у арганізацыі бясплатна і пасля трохгадовага перыяду. А тут што атрымліваецца? У нейкі момант, адгукнуўшыся на заклік Трампа, прысутныя палезуць у кішэні. Даставаць адтуль хай не па мільярдзе, але і не па сотні долараў. А беларускаму палітыку што рабіць? Грошай жа шкада, ды і шмат іх ніколі не бывае. Сядзець, чырванець? Не, няхай ужо лепш Рыжанкоў чырванее. А там будзе відаць.
Зрэшты, якая б з прапанаваных гіпотэз ні аказалася бліжэй да ісціны (а можа, рэальнай прычынай і зусім застаецца нешта, намі не ўлічанае), адмова ад запрашэння Трампа не выглядае рацыянальным рашэннем. Усё ж прэзідэнта ЗША можа засмуціць пагарда. І ачкоў Аляксандру Лукашэнку ў знешнепалітычных раскладах амерыканскага прэзідэнта гэты ход наўрад ці дадасць. Чаму ў Маскве, вядома ж, будуць толькі рады.
Падпішыцеся на наш тэлеграм-канал «Reform.news: Самае цікавае»
***
Меркаванні і ацэнкі аўтара могуць не супадаць з меркаваннем рэдакцыі Reform.news