Прэм’ер-міністр Арменіі Нікол Пашынян на пасяджэнні Еўразійскага міжурадавага савета адказаў на заяву лідараў чатырох краін ЕАЭС, у якой яны заклікалі Ерэван правесці рэферэндум па пытанні аб уступленні Арменіі ў Еўрапейскі саюз. Паводле слоў кіраўніка армянскага ўрада, цяпер правядзенне такога плебісцыту з’яўляецца бессэнсоўным.
«Рэспубліка Арменія прыняла да ведама заяву лідараў чатырох дзяржаў ЕАЭС ад 29 мая 2026 года, у якой была выказана падтрымка ідэі правядзення ў Арменіі рэферэндуму па пытанні ўступлення краіны ў Еўрапейскі саюз. Як вы ведаеце, у 2025 годзе ў Арменіі быў прыняты закон аб пачатку працэсу ўступлення Рэспублікі Арменія ў Еўрапейскі саюз. Стратэгічнай мэтай прыняцця такога закона з’яўляецца стварэнне альтэрнатывы для нашай краіны.
Мы разумеем, што адначасовае членства ў Еўразійскім эканамічным саюзе і Еўрапейскім саюзе немагчымае. Але сам факт прыняцця названага закона не азначае, што Арменія сёння мае магчымасць стаць членам ЕС.
Калі ў перспектыве Арменія будзе якасна гатовая да членства ў ЕС, гэта таксама не азначае, што наша краіна аўтаматычна стане членам ЕС. Для гэтага яшчэ будзе неабходная згода дзяржаў — членаў ЕС і ўхваленне грамадзян Арменіі. З іншага боку, відавочна, што немагчыма вынесці гэтае пытанне на рашэнне грамадзян Арменіі без папярэдняй інстытуцыйнай падрыхтоўчай працы. І нават пасля гэтага будзе неабходна звярнуцца ў ЕС з афіцыйнай заяўкай аб уступленні ў Еўрапейскі саюз, а пасля гэтага будзе неабходна атрымаць статус дзяржавы-кандыдата на ўступленне ў ЕС.
Без праходжання як мінімум значнай часткі пералічаных этапаў правядзенне рэферэндуму па названым пытанні будзе бессэнсоўным і будзе азначаць, што мы чакаем ад сваіх грамадзян адказу на пытанне, якога на дадзены момант проста не існуе. Гэта будзе азначаць, што мы чакаем, каб грамадзяне Арменіі выбралі паміж дзвюма альтэрнатывамі, адной з якіх не існуе. Гэта будзе непавагай да нашага народа і практычна нелегітымна», — сказаў Пашынян.
Ён таксама падкрэсліў, што магчымасць краін ЕАЭС развіваць адносіны з трэцімі краінамі можа і павінна пайсці на карысць самому саюзу.
«Я ўдзячны маім калегам у ЕАЭС за прызнанне легітымнага права Арменіі, зрэшты, як і любой іншай краіны ЕАЭС, развіваць адносіны з рознымі партнёрамі і ствараць гандлёва-эканамічныя альтэрнатывы для сваёй краіны. Больш за тое, лічу такі падыход карысным для ЕАЭС, паколькі існаванне магчымых альтэрнатыў — фактар, які будзе спрыяць развіццю канкурэнтаздольнасці і прывабнасці ЕАЭС.
І, думаю, ніхто не стане адмаўляць, што ў гэтым сэнсе нам ёсць над чым папрацаваць унутры ЕАЭС. Мы гатовыя і прапануем працаваць над гэтай тэмай. З іншага боку, павінен адзначыць, што ў цяперашніх узаемаадносінах паміж Арменіяй і Еўрапейскім саюзам няма ніякіх юрыдычных, эканамічных або палітычных абавязацельстваў, якія супярэчаць нашаму статусу ўзаемаадносін унутры і ў рамках ЕАЭС», — дадаў ён.
Пашынян падкрэсліў, што ЕАЭС не павінен разглядацца як прастора абмежаванняў.
«Мы перакананыя, што ўзаемадзеянне дзяржаў — членаў ЕАЭС з трэцімі краінамі-партнёрамі не павінна ўспрымацца як гульня з нулявой сумай. Рэспубліка Арменія паслядоўна выступае за захаванне асноватворных прынцыпаў дамовы, а ў Еўразійскім эканамічным саюзе — за раўнапраўе дзяржаў-членаў і за далейшае развіццё практычнага ўзаемавыгаднага супрацоўніцтва. ЕАЭС будзе тым больш прывабным, чым больш паслядоўна мы будзем выконваць уласныя дамоўленасці і паважаць суверэнныя правы адзін аднаго. Менавіта ў гэтым мы бачым аснову даверу, устойлівасці і доўгатэрміновага поспеху», — сказаў ён.
Пашынян таксама адзначыў, што ў 2025 годзе Арменія пералічыла ў агульны бюджэт 319 млн долараў мытных пошлін, а ў рамках іх размеркавання атрымала ад ЕАЭС толькі 175 млн долараў.
«Такім чынам, Арменія ўнесла ў агульны бюджэт Саюза значна больш сродкаў, чым атрымала. Гэта з’яўляецца прамым пацвярджэннем, пацвярджэннем нашай адказнай пазіцыі і добрасумленнага, добрасумленнага выканання абавязацельстваў у рамках ЕАЭС», — сказаў ён.
Ён таксама звярнуў увагу на тое, што Арменія імпартавала з краін ЕАЭС тавараў на 5 млрд долараў, а экспарт армянскай прадукцыі ў краіны саюза склаў 3,2 млрд долараў.
«Гэтыя лічбы паказваюць, што Рэспубліка Арменія з’яўляецца не толькі ўдзельнікам агульнага рынку ЕАЭС, але і значным спажыўцом тавараў і паслуг, якія вырабляюцца ў дзяржавах — членах Саюза», — падкрэсліў Пашынян.
