Акруговы суд у Плоцку прызнаў, што судовая сістэма Беларусі не забяспечвае права на справядлівы суд, а крымінальныя працэсы ў дачыненні да апазіцыйна настроеных грамадзян нярэдка носяць паказальны характар. Па гэтай прычыне суд адмовіўся выдаць Мінску грамадзяніна Беларусі, які знаходзіўся ў вышуку па абвінавачанні ў падатковых злачынствах, піша GazetaPrawna.
Як вынікае з абгрунтавання рашэння, суд задаволіў хадайніцтва пракуратуры аб прызнанні экстрадыцыі юрыдычна недапушчальнай. Гаворка ішла пра грамадзяніна Беларусі, якога абвінавачвалі ва ўхіленні ад выплаты падаткаў у буйным памеры. Паводле заканадаўства Беларусі за такія дзеянні прадугледжана пакаранне ў выглядзе абмежавання волі альбо пазбаўлення волі на тэрмін ад 3 да 7 гадоў з магчымым штрафам і забаронай займаць пэўныя пасады.
Мужчына не даў згоды на экстрадыцыю і заявіў у польскім судзе, што пасля прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі ў 2020 годзе аказваў дапамогу ўдзельнікам пратэстаў, пасля чаго падвергся ціску з боку сілавых структур і быў вымушаны пакінуць краіну ў 2021 годзе. У цяперашні час ён пражывае ў Польшчы разам з сям’ёй, у дачыненні да яго працягваецца працэдура надання міжнароднай абароны.
Суд прыйшоў да высновы, што ў выпадку перадачы беларускім уладам існуе рэальная рызыка парушэння яго фундаментальных правоў і свабод, гарантаваных Еўрапейскай канвенцыяй па правах чалавека, уключаючы забарону катаванняў і бесчалавечнага або прыніжальнага годнасць абыходжання. Акрамя таго, суд указаў на адсутнасць гарантый справядлівага судовага разбору ў Беларусі.
«Еўрапейскі суд па правах чалавека (ЕСПЧ) неаднаразова падкрэсліваў, што дзяржава не можа выдаць чалавека, калі існуе рэальная небяспека, што пасля перадачы ён будзе, напрыклад, падвергнуты катаванням або пазбаўлены волі без гарантыі справядлівага судовага разбору», — гаворыцца ў абгрунтаванні.
Суд таксама адзначыў, што экстрадыцыя ў падобных абставінах супярэчыла б Канстытуцыі Польшчы і міжнародным абавязацельствам краіны, што робіць яе недапушчальнай.
«Судовая сістэма не з’яўляецца незалежнай, а судовыя працэсы над асобамі, звязанымі з апазіцыяй, часта носяць паказальны характар і пазбаўленыя асноўных гарантый, такіх як доступ да адваката, адкрытасць і г.д.», — падкрэслілі ў судзе.
Плоцкі суд таксама адзначыў, што ў Беларусі маюць месца парушэнні права на справядлівы судовы разбор, якія заключаюцца, у прыватнасці, у адсутнасці доступу да незалежных адвакатаў. Таму, як лічаць у судзе, пра рэальнае права на абарону не можа быць і гаворкі.
«У сувязі з сістэмнай залежнасцю беларускага правасуддзя ад выканаўчай улады і адсутнасцю магчымасці незалежнага судовага кантролю немагчыма лічыць, што пераследаванаму будзе забяспечана права на абарону або права на справядлівы судовы разбор у незалежным судзе», — заключылі ў судзе.
