Былы палітвязень, журналіст, адзін з лідараў польскай меншасці ў Беларусі Анджэй Пачобут мае намер вярнуцца ў Гродна пасля таго, як палепшыцца яго стан здароўя. Пра гэта ён напісаў у артыкуле для Gazeta Wyborcza.
«Сёння большая частка палякаў у Польшчы не разумее, чаму я хачу вярнуцца ў Беларусь», — адзначыў ён.
Пачобут паспрабаваў растлумачыць сваю матывацыю. Ён распавёў пра гісторыю і дзейнасць Саюза палякаў у Беларусі, абставіны свайго арышту, як ён адмаўляўся ад вызвалення пры ўмове выезду ў Польшчу без права вяртання.
Пачобут падкрэсліў, што арганізацыі ўдалося захаваць магчымасць працаваць у краіне, хаця і даводзіцца прытрымлівацца многіх абмежаванняў. Паводле яго слоў, больш за 3 тыс. дзяцей вывучаюць польскую мову ў грамадскіх школах пад эгідай саюза. Сёння ў іх абмежавана выкладанне гісторыі, не праводзяцца калектыўныя экскурсіі па месцах памяці, а ў некаторых школах побач з польскім сцягам стаіць дзяржаўны сцяг Беларусі.
«Калі ўважліва прыгледзецца да цяперашняй сітуацыі, мы ўбачым, што ў беларусаў сёння шмат арганізацый — шмат, часам, як мне здаецца, нават занадта шмат — лідараў з пазнавальнымі тварамі, якія выступаюць ад іх імя. А хто ёсць у палякаў, якія жывуць у Беларусі? Толькі Саюз палякаў. Гэта адзіны аплот польскай ідэнтычнасці ў грамадскім жыцці сёння. Вось чаму наша арганізацыя такая важная. У Гродне, Мінску, Брэсце, Лідзе і многіх іншых гарадах дагэтуль жывуць палякі, якія ахвяравалі і працягваюць ахвяраваць многім дзеля існавання Саюза. Гадамі я быў іх голасам. Сёння маё месца — побач з імі.
Я разумею, наколькі вялікая рызыка быць зноў зняволеным у турму, але ў той жа час не сумняваюся, што мая прысутнасць у Беларусі дазволіць умацаваць арганізацыю, умацаваць польскую ідэнтычнасць і, парадаксальна, можа таксама знізіць рэпрэсіі супраць палякаў. Вось чаму я хачу пайсці на гэтую рызыку.
Я таксама веру, што рана ці позна Аляксандр Лукашэнка будзе зацікаўлены ў нармалізацыі адносін са сваімі суседзямі, уключаючы Польшчу. Я лічу, што без нармалізацыі становішча польскай меншасці ў Беларусі падобнае пацяпленне ў двухбаковых адносінах будзе немагчымым. Таму пасля таго, як маё здароўе палепшыцца, я маю намер вярнуцца ў Гродна, у Саюз палякаў у Беларусі», — напісаў ён.
Сёння таксама выйшла інтэрв’ю Анджэя Пачобута газеце Rzeczpospolita. У ім ён распавёў пра сваё зняволенне, а таксама абяцанні, дадзеныя пры абмене два тыдні таму, што ён можа вярнуцца ў Беларусь. У Беларусі, паводле слоў Пачобута, ён збіраецца пабачыць сваякоў, азнаёміцца з сітуацыяй у саюзе, наведаць яго аддзяленні і паслухаць людзей.
«Мы размаўляем у бальніцы. Тут рашэнні прымаюць лекары. Сёння я здаваў аналізы, і ўсё не так ужо дрэнна, але мне трэба будзе прайсці некаторыя працэдуры. Лекар сказаў, што мне трэба прывесці сваё здароўе ў парадак, і я стаўлюся да гэтага сур’ёзна.
У мяне ёсць свой узрост, у мяне ёсць свае хваробы, і я ў першую чаргу слухаю лекараў. Як толькі мне не спатрэбіцца заставацца ў бальніцы або якой-небудзь медыцынскай установе, я буду гатовы вярнуцца ў Беларусь. Я думаў, што гэта адбудзецца значна хутчэй», — адказаў ён на пытанне пра планы вярнуцца ў Гродна.
