Дарадца прэзідэнта Літвы Гітанаса Наўседы Дэйвідас Матулёніс заявіў, што Літва пакуль не гатова да палітычнага дыялогу з Беларуссю. Пра гэта ён сказаў у эфіры LRT, каментуючы заяву спецпасланніка Дональда Трампа па Беларусі Джона Коўла.
Раней Коўл выказаў меркаванне, што беларускія калійныя ўгнаенні павінны транспартавацца праз Літву, а таксама выказаў надзею на правядзенне двухбаковага літоўска-беларускага пасяджэння на ўзроўні віцэ-міністраў.
Матулёніс адзначыў, што Літва як член Еўрасаюза звязаная санкцыйным рэжымам, які распаўсюджваецца на беларускія калійныя ўгнаенні, і не мае магчымасці яго абысці. Паводле яго слоў, для пачатку дыялогу неабходныя сістэмныя змены ў самой Беларусі — у напрамку дэмакратызацыі, зніжэння падтрымкі расійскага ваенна-прамысловага комплексу і большай самастойнасці краіны ад Расіі.
“Да гэтага часу ў нас сапраўды не было ніякіх намёкаў на тое, што ўгнаенні павінны будуць перавозіцца праз Літву. Сапраўды, ніякага ціску з боку Амерыкі не было і да гэтага часу, у прынцыпе, яго няма. Я б падкрэсліў, што трэба ацэньваць намаганні Амерыкі, накіраваныя, перш за ўсё, на вызваленне ўсіх палітычных зняволеных і адначасова на зніжэнне напружанасці паміж суседзямі, паміж Беларуссю і іншымі дзяржавамі рэгіёна.
Гэта сапраўды заслугоўвае адабрэння. Але дыялог — гэта крыху больш складанае пытанне. Я лічу, што мы яшчэ не гатовыя да гэтага і ў будучыні варта яшчэ больш сур’ёзна пра гэта падумаць. У Беларусі неабходныя змены, і гэтыя змены, магчыма, і стануць тым індыкатарам”, – заявіў ён.
“Яшчэ я хацеў бы падкрэсліць, што існуе агульная пазіцыя Еўрапейскага саюза пазбягаць палітычнага дыялогу на вышэйшым узроўні, таму мы таксама павінны яе прытрымлівацца. Так, на пэўным больш нізкім узроўні, як я ўжо казаў, і на тэхнічным, і ў іншых сферах дыялог можна падтрымліваць, але гэта было б прызначана для таго, каб мы, калі патрэбна нейкая інфармацыя, прадаставілі яе, каб яны маглі лепш прымаць рашэнні”, – дадаў ён.
Лідар літоўскіх кансерватараў Лаўрынас Кашчунас заняў больш жорсткую пазіцыю, назваўшы любы дыялог з Лукашэнкам гульнёй па яго правілах. Паводле яго слоў, беларускі рэжым наўмысна стварае праблемы для суседніх краін — з нелегальнай міграцыяй, метэазондамі і затрыманнем грузавікоў — каб затым прапаноўваць іх вырашэнне ў абмен на змякчэнне санкцый.
“Тыя тры ўмовы дыялогу з Беларуссю, якія называе прэм’ер-міністр, — па сутнасці, гэта гульня па правілах Лукашэнкі. Іншымі словамі, дапусцім, калі ён крыху скароціць кантрабанду газу, верне грузавікі і перастане адпраўляць мігрантаў, значыць, мы адменім санкцыі, уведзеныя па зусім іншых прычынах (з-за аўтарытарызму, з-за парушэння дэмакратыі, з-за поўнай залежнасці ад Расіі).
Бачыце, як мы адразу самі прымаем навязаныя ім правілы гульні. А можа, ён створыць чацвёртую праблему і пачне скідваць нейкія ядзерныя адходы каля нашай мяжы? Створыць пятую праблему? Адносіны так не развіваюцца, бо гэта аўтарытарны палітык, які, як я ўжо згадваў, кіруецца канцэпцыяй, калі ты ствараеш праблему, каб прымусіць суседзяў гаварыць пра саступкі”, – заявіў ён.
Абодва суразмоўцы сышліся ў меркаванні, што нядаўняе падаўжэнне санкцый ЕС супраць Беларусі сведчыць аб адсутнасці рэальнага амерыканскага ціску на еўрапейскіх партнёраў. Матулёніс таксама дадаў, што калі ЗША ўдасца аддаліць Беларусь ад Расіі, гэта стане важным дасягненнем, аднак пакуль Беларусь цалкам інтэгравана ў расійскую ваенную сістэму і сітуацыя з бяспекай у рэгіёне не змяняецца.
“Пакуль мы прытрымліваемся пазіцыі, што павінны ўбачыць сістэмныя змены. Калі Амерыцы ўдасца ў большай ступені адцягнуць Беларусь ад Расіі, гэта было б, я б сказаў, сапраўды важным момантам, які сапраўды дазволіў бы перагледзець нашы адносіны. Мы жадаем Амерыцы поспеху, але нам за 32 гады гэта зрабіць не ўдалося”, – заявіў дарадца.
