Суд Еўрапейскага саюза прызнаў абгрунтаванай замарозку актываў літоўскай кампаніі EM System. Яна не ўваходзіць у санкцыйныя спісы ЕС, але 50% кампаніі належыць беларускаму бізнесмену Аляксандру Шакуціну, які знаходзіцца пад санкцыямі.
«Актывы кампаніі, не ўключанай у спіс асоб, якія падпадаюць пад санкцыі, могуць быць замарожаны, калі яна кантралюецца асобай, уключанай у гэты спіс. Кантроль над кампаніяй, а таксама над яе сродкамі і эканамічнымі рэсурсамі мяркуецца, калі асоба, уключаная ў спіс, валодае 50% доляй у гэтай кампаніі», — гаворыцца ў прэс-рэлізе суда.
Шакуцін быў уключаны ў санкцыйны спіс ЕС 17 снежня 2020 года. Як вынікае з прэс-рэлізу суда, на наступны дзень два літоўскія банкі (SEB і Citadele) замарозілі сродкі кампаніі EM System на той падставе, што Шакуцін валодаў 50% доляй.
EM System звярнулася ў літоўскія суды з патрабаваннем размарозіць рахункі. Пазоў быў адхілены. Кампанія падала апеляцыю ў Вярхоўны суд Літвы, які звярнуўся ў Суд ЕС з запытам, ці можна замарожваць сродкі юрыдычнай асобы, не ўключанай у санкцыйны спіс.
Суд ЕС пастанавіў, што замарозка распаўсюджваецца і на сродкі кампаній, якія не трапілі пад санкцыі, пры ўмове, што гэтыя сродкі належаць, знаходзяцца ва ўладанні або кантралююцца асобай, арганізацыяй або органам, уключаным у санкцыйны спіс.
«Па тых жа прычынах паняцці «якія знаходзяцца ва ўладанні» і «кантралююцца» павінны тлумачыцца шырока, з улікам як прамых, так і ўскосных спосабаў уплыву на выкарыстанне сродкаў і эканамічных рэсурсаў асобы, арганізацыі або органа, звязанага з асобай, уключанай у спіс. Неабходна, па-першае, каб санкцыі прымяняліся да максімальна шырокага кола асоб, груп або арганізацый, каб прадухіліць іх абыход, і, па-другое, каб забяспечыць эфект нечаканасці і хуткасць увядзення такіх мер», — адзначае суд.
Суд лічыць, што валоданне 50% доляй у кампаніі дазваляе кантраляваць не толькі саму кампанію, але і яе сродкі і эканамічныя рэсурсы.
Таксама суд указаў, што дзяржавы-члены ЕС павінны ўстанавіць працэдуру, якая дазваляе кампаніям і падсанкцыйным асобам аспрэчваць замарозку сродкаў, калі кампаніі не былі ўключаны ў санкцыйныя спісы, але іх рахункі былі замарожаны на падставе здагадкі, што яны кантралююцца падсанкцыйнай асобай.
Раней БРЦ высветліў, як Шакуцін абыходзіць санкцыі ЕС з дапамогай звязанай з EM System нямецкай кампаніі.
