Канцылярыя пракурора Міжнароднага крымінальнага суда (МКС) адкрыла расследаванне аб меркаваных злачынствах супраць чалавечнасці, учыненых у Беларусі.
Расследаванне адкрыта ў рамках сітуацыі «Літва/Беларусь», паколькі існуюць разумныя падставы меркаваць, што злачынствы, якія падпадаюць пад Рымскі статут МКС, былі прынамсі часткова ўчынены на тэрыторыі Літвы, заяўляе Офіс пракурора МКС.
У верасні 2024 года Літва перадала ў МКС матэрыялы аб трансгранічных злачынствах супраць чалавечнасці, учыненых Лукашэнкам у дачыненні да беларусаў. Літва прасіла расследаваць злачынствы, учыненыя ў Беларусі, якая не з’яўляецца дзяржавай-удзельніцай МКС, указаўшы, што частка з іх была здзейснена на тэрыторыі Літвы, дзяржавы-ўдзельніцы МКС.
З 30 верасня Канцылярыя пракурора праводзіла папярэднюю праверку.
Канцылярыя пракурора будзе расследаваць злачынствы супраць чалавечнасці: дэпартацыю і пераслед шляхам дэпартацыі любой ідэнтыфікаванай групы або супольнасці па палітычных матывах, учыненыя, меркавана, беларускімі ўладамі. Гэтыя злачынствы кваліфікуюцца па артыкулах 7(1)(d) і 7(1)(h) Рымскага статута.
Мандат расследавання ахоплівае трансгранічныя злачынствы, учыненыя з 1 мая 2020 года ў Беларусі, калі прынамсі адзін элемент злачынства быў здзейснены на тэрыторыі Літвы.
«Існуюць разумныя падставы меркаваць, што прымусовыя дзеянні, якія прывялі да дэпартацыі, уяўлялі сабой курс дзеянняў супраць рэальных або меркаваных праціўнікаў урада Беларусі і ажыццяўляліся ў адпаведнасці з дзяржаўнай палітыкай або ў яе развіццё. Канцылярыя прыйшла да высновы, што меркаваныя злачынствы, учыненыя ўладамі, заахвочваліся або ўхваляліся на найвышэйшых узроўнях урада.
Таксама існуюць разумныя падставы меркаваць, што гэтыя злачынствы былі здзейснены як частка шырокамаштабнай і сістэматычнай атакі супраць грамадзянскага насельніцтва, улічваючы іх маштаб, колькасць ахвяр і арганізаваны характар дзеянняў», — гаворыцца ў прэс-рэлізе Офіса пракурора.
