Аляксандр Лукашэнка непакоіцца з-за таго, што беларускія аграрыі не выбіраюць квоты мінеральных угнаенняў, якія ім прадаюць на льготных умовах. У выніку тавар не ўдаецца прадаць на знешнім рынку, дзе цяпер высокія цэны. Такую прэтэнзію Лукашэнка выказаў на нарадзе, прысвечанай у тым ліку новым механізмам пастаўкі ўгнаенняў у гаспадаркі.
“Угнаенні ў сельгасарганізацыі – калгасы і саўгасы па-старому – вытворца пастаўляе штогод: няхай гэта будзе восенню пад сяўбу азімых або ж вясной пад сяўбу яравых культур. Гэта фінансуецца адпаведным чынам. Дзяржава ў гэтым удзельнічае і дапамагае сельгасарганізацыям выкупляць гэтыя ўгнаенні”, – сказаў ён.
Паводле яго слоў, практыка будзе працягнутая, але лішніх грошай няма.
“Празмернасцяў быць не павінна – лішніх грошай няма ў бюджэце ў тым ліку. Урад фарміруе штомесячныя графікі закупак угнаенняў па абласцях і вызначае крыніцы фінансавання. Гэта рэспубліканскі і мясцовыя бюджэты, уласныя сродкі сельгаспрадпрыемстваў і крэдытныя рэсурсы на льготных умовах перш за ўсё.
У цэлым карціна нармальная. На 1 жніўня выбрана 92% ад квот мінеральных угнаенняў. Не выбралі 8-10% не таму, што не хацелі браць або яны не патрэбныя – плаціць няма чым у некаторых. Але больш за 90% – гэта добры ўзровень выбаркі мінеральных угнаенняў. Разам з тым асобныя рэгіёны на працягу года свае квоты цалкам не выкупляюць. Пад азімую сяўбу па азотнай і фосфарнай групах поўная выбарка толькі ў паловы абласцей. У чым прычына, калі ёсць сыравіна, як вы сцвярджаеце, крыніцы фінансавання вызначаныя?” – сказаў Лукашэнка.
Паводле яго слоў, у некаторых выпадках угнаенні па квотах не выбіраюцца.
“Тавар амярцвелы. Ні на ўнутраны рынак не забралі, ні на знешні прадаць не могуць, таму што трэба свой хлеб вырошчваць і апрацоўваць. Як я казаў раней, у цяперашняй сусветнай сітуацыі прадпрыемствы спакойна маглі б прадаць на знешнім рынку, прычым па больш высокай цане. Дапусцім, азотныя ўгнаенні ў паўтара раза вышэй, чым мы пастаўляем на ўнутраны рынак”, – адзначыў ён.
У наступным годзе прапануе павялічыць закупку ўгнаенняў яшчэ на 18% з улікам росту сельгасвытворчасці.
“Такім чынам, спатрэбіцца яшчэ больш грашовых сродкаў – усяго каля 3 млрд рублёў – а таксама наяўнасць рэальных крыніц фінансавання. Каб зрабіць мінеральныя ўгнаенні таннейшымі для аграрыяў і забяспечыць выбарку квот, урад выпрацаваў новыя падыходы”, – дадаў ён.
Паводле яго слоў, урад прапануе палову закупак аплачваць наўпрост з бюджэту, накіроўваючы грошы вытворцам угнаенняў. Другая палова будзе закупляцца аграрыямі за кошт уласных сродкаў, крэдытаў і мясцовых бюджэтаў. Адгрузку вытворца будзе рабіць толькі пасля поўнай аплаты. Кантроль за выкананнем будзе ўскладзены на старшынь аблвыканкамаў.
“Нас хвалюе тое, што мы плацім грошы і якая ад гэтых грошай будзе эфектыўнасць, а не квоты перш за ўсё. І яшчэ: ці выключыць новаўвядзенне практыку пазапланавых зваротаў да прэзідэнта па дадатковыя рэсурсы? Самае галоўнае, ці будзе гэта матываваць умоўнага дырэктара круціцца, каб працаваць больш эфектыўна, калі мы ўсім светам вырашаем яго праблемы?” – падсумаваў Лукашэнка.