Страсці пра новыя спробы падступнага Захаду дэстабілізаваць сітуацыю ў Беларусі да 2030 года дружна нагнятаюць і айчынная прапаганда, і Служба знешняй разведкі РФ, і МЗС гэтай дзяржавы. Пытанне — чаму яны ўсе разам раптам кінуліся падымаць хвалю апакаліптычных прагнозаў?
Нявыкананае абяцанне
Ненадоўга вернемся ў 2020 год. 28 жніўня, калі пратэсты ў краіне яшчэ не сціхлі, на спецыяльным пасяджэнні Пастаяннага савета АБСЕ ў Вене беларускі рэжым прадставіў свой план урэгулявання ўнутрыпалітычнага крызісу. Ён прадугледжваў правядзенне ў Беларусі канстытуцыйнай рэформы, у выніку якой улада прэзідэнта будзе аслаблена, а парламента і ўрада — узмоцнена. Канстытуцыя павінна была быць зменена да 2022 года. Пасля гэтага планавалася правесці датэрміновыя парламенцкія і прэзідэнцкія выбары.
На пачатку верасня ў інтэрв’ю расійскім прапагандыстам Аляксандр Лукашэнка падрабязна апісаў свой план канстытуцыйных змен і стабілізацыі абстаноўкі ў краіне. Вось цытата: «Калі мы будзем змяняць Канстытуцыю, то мы павінны ў Канстытуцыі прапiсаць выбары прэзідэнта, але асобна, асобна, і я да гэтага схіляюся, каб правесці датэрміновыя прэзідэнцкія выбары. Я гэтага не выключаю», — заяўляў палітык.
Распісацца ў гэтым перад аб’ектывамі расійскіх тэлекамер Лукашэнку прымусілі зусім не выпадкова — сысці з пасады ў перспектыве найбліжэйшых двух гадоў, пасля прыняцця новай Канстытуцыі ў 2022 годзе, беларускі палітык тады паабяцаў Крамлю і асабіста Уладзіміру Пуціну. Сысці, папярэдне падрыхтаваўшы Беларусь да транзіту.
Сыходзіць Лукашэнка, вядома, нікуды не збіраўся. У выніку абяцанне сысці так і засталося невыкананым. У 2022 годзе пачалася вайна, Маскве стала не да таго. Лукашэнка стаў саагрэсарам, правёў зусім іншую канстытуцыйную рэформу і застаўся пры ўладзе. На дадзеным этапе, магчыма, гэта нават задавальняе Крэмль. Ва ўмовах вайны з Украінай Расія дала Лукашэнку магчымасць спакойна правесці «выбары» ў 2025 годзе і застацца на чарговы тэрмін.
Важная дата
А не за гарамі год 2030-ты, калі Лукашэнку зноў трэба праводзіць «выбары». І акурат цяпер, паколькі сур’ёзныя людзі думаюць пра будучыню загадзя, у нетрах крамлёўскіх кабінетаў верстаюцца планы на перспектыву. У тым ліку сцэнары з улікам спынення баявых дзеянняў ва Украіне. А таксама магчымых і крайне неабходных расійскай уладзе «перамог» і «дасягненняў» на бліжэйшыя гады.
І ж некаторыя з падрыхтаваных сцэнарыяў могуць апынуцца зусім не спрыяльнымі асабіста для Лукашэнкі і яго рэжыму. Не факт, што менавіта яны ў выніку будуць прыняты за аснову, але выключаць такую верагоднасць таксама нельга. А раптам узгадаюць пра даўняе абяцанне, дадзенае Лукашэнкам? Беларускаму палітыку трэба прадпрымаць прэвентыўныя меры, каб даказаць Крамлю — ён па-ранейшаму незаменны.
Расійскія саюзнікі
І вось айчынная прапаганда завыла на ўсе галасы пра «перагрупіроўку сіл» і пра «гарызонт планавання» ненавісным Захадам і беларускімі дэмакратычнымі сіламі. Яны, маўляў, рыхтуюцца «да палітычнай дыверсіі ў ключавы момант» — у 2030 годзе. У ход пойдзе ўсё: ад «дыпламатычнага прыкрыцця» — так прапаганда называе прапановы пра вяртанне ў Беларусь паслоў краін ЕС, — да «вярбоўкі чыноўнікаў».
Затым у ход пусцілі «цяжкую артылерыю». Спачатку прэс-бюро Службы знешняй разведкі Расіі, структуры, шчыльна супрацоўнічаючай з беларускім КДБ, выпусціла папярэджанне пра планы падступнага Захаду ў дачыненні да Беларусі. Сцвярджаецца, што «НДА заходніх краін, сярод якіх «дэмакратызатарскія» структуры, агенцтвы і фонды ЗША, Вялікабрытаніі, ФРГ, Польшчы і іншых еўрапейскіх дзяржаў, акумулююць сілы і сродкі, каб зноў паспрабаваць раскачаць сітуацыю і дамагчыся змены канстытуцыйнага ладу ў Беларусі».
Па сутнасці, прэс-рэліз СВР — дакладная копія таго, што вяшчае беларуская дзяржпрапаганда. Магчыма, напісаны ён таксама быў беларускімі партнёрамі расійскай разведслужбы.
Следам да ўзнятай хвалі далучыўся МЗС РФ у асобе прэс-сакратара гэтай службы Марыі Захаравай. Танальнасць тая ж: «Заходнікі не адмовіліся ад сваіх памкненняў адарваць, у тым ліку зрабіць гэта любымі спосабамі, брацкую нам рэспубліку ад Расіі, рыхтуюцца да рэваншу», «падпільноўваюць зручны момант».
Спікер расійскага МЗС паабяцала, што Расія і Беларусь «не маюць намеру проста сядзець, склаўшы рукі, і назіраць за ўсім гэтым».
З пераліку ўплывовых расійскіх сяброў Лукашэнкі пакуль маўчыць хіба што кіраўніца Савета Федэрацыі РФ Валянціна Матвіенка. Але можна меркаваць, што і яе заўвагі па дадзенай праблематыцы мы неўзабаве пачуем.
Стартавы свісток — 2030
Пытанне — а з чаго б іх усіх разам прарвала? Нібыта не адбываецца ні вакол Беларусі, ні ўнутры краіны нічога такога, што магло б выклікаць дзявяты вал апакаліптычных прагнозаў і нагнятанне страсцей?
Адказ можа апынуцца даволі простым — гэтым PR-праектам з прыцягненнем знешніх дружалюбных яму стэйкхолдараў Аляксандр Лукашэнка даў старт уласнай перадвыбарнай кампаніі 2030 года. У дадзены момант яна арыентавана на Маскву. На тых, хто распрацоўвае і зацвярджае расійскія планы на перспектыву. Мэта — даказаць сваю незаменнасць.
Пераканаць у тым, што падступны Захад, ды і ўласныя «беглыя» не спяць у шапку. А таму без Лукашэнкі ўсё пойдзе прахам. Будуць, як плачацца Захарава, перакрэслены «усе дасягненні інтэграцыйнага будаўніцтва нашай з Беларуссю Саюзнай дзяржавы». А на заходніх межах РФ узнікне «чарговы ачаг нестабільнасці». Карацей, спраўдзяцца самыя горшыя асцярогі Крамля. Зыходзячы з гэтага, там павінны прыйсці да высновы — чапаць Лукашэнку нельга, няхай сабе кіруе Беларуссю далей.
Беларускі палітык пачаў кампанію з падкладавання сабе саломкі. Каб у Крамлі задумаліся і з усіх магчымых зла выбралі найменшае — яго самога.
Падпішыцеся на наш тэлеграм-канал «Reform.news: Самае цікавае»
***
Меркаванні і ацэнкі аўтара могуць не супадаць з меркаваннем рэдакцыі Reform.news