Дарадца Святланы Ціханоўскай па прававых пытаннях Леанід Марозаў назваў трэцюю спробу суіцыду палітвязня Сцяпана Латыпава заканамерным вынікам мэтанакіраванага знішчэння чалавечай годнасці ў беларускіх турмах.
«Гісторыя Сцяпана Латыпава — гэта яшчэ адзін трагічны эпізод і яшчэ адно страшнае сведчанне таго, праз што сістэмна праходзяць палітвязні ў Беларусі. Трэцяя спроба суіцыду — гэта вынік працяглага, мэтанакіраванага знішчэння чалавечай годнасці. ШІЗА, ПКТ, турэмны рэжым, пастаянны ціск, пазбаўленне сувязі з блізкімі, адсутнасць элементарных умоў, прыніжэнні, ізаляцыя, бясконцыя спагнанні — усё гэта выкарыстоўваецца як інструмент псіхалагічнай і фізічнай ломкі”, — заявіў ён.
Ён нагадаў, што вызваленыя нядаўна палітвязні распавядаюць пра катаванні, холад і поўную ізаляцыю, у якіх чалавек губляе сэнс жыцця. Марозаў таксама спаслаўся на сведчанні былых палітвязняў Максіма Сенніка і Валянціна Стэфановіча, а таксама нобелеўскага лаўрэата Алеся Бяляцкага, які падкрэсліваў, што турэмная сістэма ў Беларусі выбудавана не для ўтрымання, а для падаўлення і знішчэння асобы.
“Менавіта таму мы павінны гаварыць наўпрост: тое, што адбываецца са Сцяпанам Латыпавым, з’яўляецца яшчэ адным доказам таго, што нечалавечае стаўленне да палітвязняў у Беларусі з’яўляецца сістэмным падыходам рэжыму. На сённяшні дзень у турмах ужо загінула 9 палітвязняў. І рэжым робіць усё, каб гэта працягвалася. Пакуль палітвязні застаюцца ў турмах і калоніях — іх жыццям кожны дзень пагражае небяспека. Мы робім і працягнем рабіць усё, каб усе вярнуліся на волю і былі ў бяспецы», — запэўніў дарадца.
Нагадаем, паводле даных праваабарончага цэнтра “Вясна”, у ліпені 2025 года Сцяпана Латыпава перавялі з магілёўскай турмы № 4 у папраўчую калонію № 22 «Воўчыя норы», дзе адразу змясцілі ў штрафны ізалятар, а затым у памяшканне камернага тыпу. Там Латыпаў парэзаў сабе вены, пасля чаго яму наклалі швы. Вядома, што падчас зняволення палітвязень прасіў аб адзіночным утрыманні.
Першую спробу суіцыду Латыпаў зрабіў летам 2021 года прама ў зале суда, утыкнуўшы ручку сабе ў шыю. Пасля аперацыі яго змясцілі ў следчы ізалятар № 1.
У калоніі Латыпаў падвяргаўся ціску з боку адміністрацыі — яго змяшчалі ў штрафны ізалятар і памяшканне камернага тыпу. У знак пратэсту ён глытаў лязо і зноў рэзаў сабе вены. Пасля гэтага восенню 2022 года рэжым утрымання яму змянілі і на два гады перавялі ў магілёўскую турму № 4.
Сцяпан Латыпаў — арбарыст, жыхар Плошчы Перамен. Яго затрымалі ў верасні 2020 года, асудзілі на 8,5 года калоніі ўзмоцненага рэжыму і аштрафавалі на 300 базавых велічынь. Яго абвінавацілі ў стварэнні дваровага тэлеграм-чата, майстэрні па вырабе пратэснай сімволікі, супраціве супрацоўнікам міліцыі. Акрамя таго, як дырэктара кампаніі «Беларба» яго прызналі вінаватым у махлярстве. Ні па адным з эпізодаў палітвязень віну не прызнаў.
