80% прыросту інфляцыі ў 2025 годзе забяспечылі 20 таварных пазіцый. Сярод іх у тым ліку тыя, цэны на якія адміністрацыйна рэгулююцца. Пра гэта заявіў намеснік старшыні праўлення Нацбанка Андрэй Картун.
“У 2025 годзе мэтавага параметра інфляцыі мы не дасягнулі: ставілі мэту 5%, а па факце 6,8%. Тут ёсць аб’ектыўныя прычыны. Па выніках першага паўгоддзя параметр у 5% ужо быў перавышаны. Перш за ўсё паўплывалі знешнія фактары: турбулентнасць на рынку сезонных тавараў (гародніны, садавіны), былі і пэўныя складанасці з такімі дастаткова вагомымі ў спажывецкім кошыку таварамі, як кандытарская прадукцыя. Яна даражэе ўжо другі год запар. Усе чулі гэты шум з какава-бабамі — рост цэн на 200–300% на сусветных рынках. Гэта закладваецца ў сыравінны складнік.
Пэўныя фактары ўплывалі і на мяса-малочную прадукцыю, таксама назіраўся рост цэн. Калі раскласці лічбу інфляцыі 6,8% на складнікі, то 80% усёй інфляцыі — гэта 20 таварных пазіцый, у тым ліку і адміністрацыйна рэгуляваныя цэны, цэны на бензін. Гэта ўсё ў сукупнасці дало больш высокую лічбу ў параўнанні з мэтавым паказчыкам”, — расказаў ён.
Гаворачы пра сітуацыю ў гэтым годзе, Картун адзначыў, што ён пачынаецца нядрэнна. У Нацбанку разлічваюць забяспечыць прырост базавай інфляцыі — не больш за 5%. Мэтавы паказчык па інфляцыі ў цэлым складае не больш за 7%.
“Старт у нас дастаткова нядрэнны. Калі нічога звышнатуральнага не адбудзецца, то мы будзем старацца выйсці на лічбу 5% па базавай інфляцыі, гэта значыць па той інфляцыі, якая не ўключае пастаянна адміністрацыйна рэгуляваныя цэны і сезонную інфляцыю”, — сказаў ён.
Рызыкі для інфляцыі, паводле яго слоў, існуюць з боку імпарту.
“Вы бачыце, што адбываецца ў свеце, якая геапалітычная сітуацыя. І любое парушэнне лагістычных ланцужкоў адразу ўплывае на нейкія тавары. Напрыклад, калі парушаецца ланцужок паставак па моры, то садавіна адразу пачынае рэзка даражэць.
Мы ўзялі мэту па інфляцыі 7% — з запасам, таму што бачым, што з боку імпартаванай інфляцыі ёсць рызыкі. Будзем згладжваць ваганні за кошт валютнай палітыкі. Думаю, істотных ваганняў у нас не будзе”, — сказаў ён.