Польская пракуратура разглядае зніклую год таму былую спікерку Каардынацыйнай рады Анжаліку Мельнікаву як пацярпелы бок і вядзе расследаванне абставін яе выезду з Польшчы. Пра гэта ў эфіры «Раніцы з «Белсатам» распавёў намеснік кіраўніка Аб’яднанага пераходнага кабінета Павел Латушка, які атрымаў афіцыйны адказ ад Дэпартамента па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю Нацыянальнай пракуратуры Польшчы.
Паводле ліста, пракуратура і Агенцтва ўнутранай бяспекі Польшчы прымаюць усе неабходныя меры для ўстанаўлення месцазнаходжання Мельнікавай і высвятлення прычын яе раптоўнага спынення кантактаў з блізкімі на тэрыторыі Польшчы. Афіцыйная версія следства — Мельнікаву прымусілі пакінуць Польшчу, што адпавядае артыкулу 130 Крымінальнага кодэкса краіны пра гвалтоўнае пазбаўленне волі.
«Анжаліка Мельнікава з’яўляецца пацярпелай асобай у гэтай сітуацыі, таму нашы дзеянні накіраваныя на тое, каб апытаць яе пра тое, што стала прычынай яе выезду з тэрыторыі Польшчы і якія дзеянні ў дачыненні да яе ажыццяўляліся перад яе выездам на тэрыторыю Польшчы», — працытаваў Латушка ліст ад польскай пракуратуры.
Латушка таксама прывёў шэраг фактаў на карысць таго, што Мельнікава дзейнічала ў інтарэсах беларускіх дэмакратычных сіл. Паводле яго слоў, пад яе кіраўніцтвам Каардынацыйная рада прыняла рэзалюцыю аб адказнасці Лукашэнкі за злачынствы супраць чалавечнасці, якая была накіравана ва ўсе еўрапейскія парламенты краін — членаў МУС.
Паводле слоў Латушкі, гэтае пасяджэнне КС праходзіла ў складаных умовах. За дзень да яго амерыканскі бок спыніў фінансаванне, што паставіла пад пагрозу правядзенне адкрытых слуханняў і магло прывесці да іх зрыву.
«Я памятаю, калі яна мне тэлефанавала фактычна ноччу, дзесьці каля 12-й ночы, і проста плакала, бо яна не ведала, што рабіць, бо трэба было пацвярджаць квіткі, гатэлі, арэнду і гэтак далей. Але яна сказала: “Я заплачу сваімі грашыма”. І я дакладна ведаю, што частку сродкаў на гэтае пасяджэнне яна траціла са сваіх грошай. А гэтае пасяджэнне прыняло рэзалюцыю аб адказнасці Лукашэнкі ў тым ліку за злачынствы супраць чалавечнасці, чым цяпер займаецца Міжнародны крымінальны суд. І гэтая рэзалюцыя пайшла ва ўсе еўрапейскія парламенты краін – членаў Міжнароднага крымінальнага суда», — распавёў палітык.
Ён таксама адзначыў, што на пленарным пасяджэнні ПАСЕ Мельнікава заклікала не прызнаваць выбары 2020 года і прызнаць КС, Аб’яднаны пераходны кабінет і Офіс Ціханоўскай. І гэта трапіла ў фінальную рэзалюцыю.
«Першы раз наша дэлегацыя сядзіць на палітычным камітэце, і яна ў мяне пытаецца: “Павел Паўлавіч, вось тут мне ўнесці папраўку?” Там датычылася прызнання Каардынацыйнай рады. Я кажу: “Анжаліка, шчыра, не ведаю, мы першы раз удзельнічаем: ці можна цяпер падняць руку і сказаць слова?” Яна не падняла руку, гэта была мая віна. Яна пабегла да дэпутатаў, якія ўжо даўно там з’яўляюцца членамі ПАСЕ, і пазней яна ўнесла гэтую папраўку, сабраўшы подпісы. І гэтая папраўка прайшла», — успамінае намеснік кіраўніка АПК.
Мельнікава таксама ўзначальвала фонд «Кіберпартызан» і ўваходзіла ў склад НАУ, які займаўся санкцыямі супраць рэжыму Лукашэнкі.
Латушка таксама нагадаў, што яна праходзіла праверку такіх арганізацый, як BELPOL і «Кіберпартызаны», а паколькі была грамадзянкай Польшчы, то правяралася таксама польскай ABW, Міністэрствам унутраных спраў, Памежнай службай.
Разам з тым ён дапусціў, што Мельнікава магла стаць ахвярай вярбоўкі. Паводле яго слоў, паступала інфармацыя пра тое, што яе спрабавалі прымусіць да здзяйснення дзеянняў супраць членаў каманды НАУ, і менавіта адмова ад гэтага магла стаць прычынай знікнення.
«У нас была інфармацыя таксама, што яе прымушалі здзейсніць крымінальныя дзеянні, скажу так, у дачыненні да членаў каманды Народнага антыкрызіснага ўпраўлення. І яе пачалі прымушаць. І гэта магло стаць прычынай яе знікнення», — распавёў палітык, адзначыўшы, што Мельнікава адмовілася ад рэалізацыі такой «прапановы» спецслужбаў.
Ён падкрэсліў, што месцазнаходжанне Мельнікавай дагэтуль не вядома. Паводле яго даных, яе дзеці цяпер знаходзяцца на тэрыторыі Беларусі, аднак сама яна з імі не знаходзіцца.
«Я магу сказаць непрацэсуальна, што я атрымаў інфармацыю, што дзеці цяпер на тэрыторыі Беларусі. Дзе яна — месца не вызначана, і ведаю таксама непрацэсуальна, што яна не з дзецьмі», — распавёў ён.
Анжаліка Мельнікава знікла 26 лютага 2025 года. Афіцыйна яна вылецела ў Лондан, аднак у рэчаіснасці яе маршрут пралягаў праз Шры-Ланку ў Дубай, дзе след канчаткова губляецца. Пазней з яе акаўнта былі спампаваныя дакументы КР, а з рахунка фонду Belarus Liberty Foundation зніклі каля 150 тысяч долараў.
Расследавальнікі таксама паведамляюць пра магчымыя сувязі Мельнікавай з супрацоўнікам КДБ Беларусі Аляксеем Лабеевым. Яшчэ ў 2022 годзе яна, як сцвярджаецца, праваліла першы тэст на паліграфе, які праводзіла ініцыятыва BYPOL, аднак пасля другога тэсту яе прынялі.
За інфармацыю пра месцазнаходжанне Мельнікавай абвешчана ўзнагарода ў 10 тысяч еўра.
