У раёне былога ваеннага аэрадрома пад Крычавам, дзе Расія, паводле дадзеных расследавальнікаў, можа разгортваць балістычны ракетны комплекс «Арэшнік», з лістапада 2025 года з’явіліся абсталяваныя пазіцыі сродкаў супрацьпаветранай абароны і радыёэлектроннай барацьбы. Да такіх высноў прыйшлі журналісты «Радыё Свабода», прааналізаваўшы разам з ваенным экспертам апошнія спадарожнікавыя здымкі.
На здымку сэрвісу Planet Labs ад 17 лютага 2026 года ў радыусе 5 кіламетраў вакол аэрадрома аўтары налічылі не менш за шэсць абсталяваных пазіцый з ваеннай тэхнікай.
Частка тэхнікі па канфігурацыі і адкідваемых ценях нагадвае расійскія зенітна-ракетныя комплексы «Тор-М2» альбо зенітны ракетна-гарматны комплекс «Панцыр», іншая — комплексы радыёэлектроннай барацьбы тыпу «Красуха» або «Масква-1», гаворыцца ў матэрыяле. Пры гэтым якасць выявы не дазваляе дакладна вызначыць тып тэхнікі.
Указаныя сродкі прызначаны для абароны важных аб’ектаў ад авіяцыі, беспілотнікаў і ракетных удараў. Іх задачы ўключаюць выяўленне паветраных цэляў, іх перахоп пры неабходнасці, а таксама падаўленне навігацыйных і кіравальных сістэм праціўніка.
Згодна са спадарожнікавымі дадзенымі, першыя сродкі ППА пачалі з’яўляцца ў наваколлі аэрадрома ў пачатку лістапада — у перыяд закладкі фундаментаў будынкаў ваеннай базы на ўзлётна-пасадачнай паласе. У сярэдзіне снежня, прыкладна тады, калі Аляксандр Лукашэнка заявіў аб пастаноўцы «Арэшніка» на баявое дзяжурства ў Беларусі, вакол аэрадрома налічвалася ўжо як мінімум 6 падобных пазіцый.
Па стане на 17 лютага адна абсталяваная пазіцыя з ваеннай тэхнікай размешчана каля вёскі Зарубец, дзве — у раёне вёскі Ганнаўка, адна — каля Палашкова, адна — каля Краснай Буды. Яшчэ адна пазіцыя з некалькімі машынамі, частка з якіх можа з’яўляцца радыёлакацыйнымі станцыямі, зафіксавана на ўскраіне вёскі Новыя Дамамерычы. Вакол шэрагу аб’ектаў вырыты невялікія акопы і насыпаны ахоўныя земляныя валы.
Згодна з аналізам, у цэнтральнай частцы ваеннага гарадка на тэрыторыі былога аэрадрома, на тым самым месцы, што і на раней вывучаных здымках ад 9 лютага, знаходзяцца 6 буйных машын. Паводле ацэнкі экспертаў, яны могуць адносіцца да ракетнага комплексу «Арэшнік». Іх памеры і прапорцыі адпавядаюць тэхніцы, прадэманстраванай 30 снежня 2025 года міністэрствамі абароны Расіі і Беларусі як той, што заступіла на баявое дзяжурства. Вакол гэтых машын працягваецца будаўніцтва ангара.
На здымках таксама бачны аб’ект, па канфігурацыі падобны да зенітна-ракетнага комплексу С-300.
Як адзначыў у каментары рэсурсу ўкраінскі авіяцыйны эксперт, намеснік дырэктара кампаніі-вытворцы сродкаў радыёэлектроннай барацьбы Анатоль Храпчынскі, аналіз выяў дазваляе меркаваць пра стварэнне пад Крычавам шматузроўневай сістэмы супрацьпаветранай абароны. На яго думку, такая мадэль выглядае лагічнай у выпадку размяшчэння тут комплексу тыпу «Арэшнік».
Паводле яго слоў, пры разгортванні міжкантынентальнай балістычнай ракеты або аналагічнага комплексу Расія, як правіла, фарміруе эшаланіраваную сістэму ППА для прыкрыцця стратэгічна значнага аб’екта. Сістэмы вялікай далёкасці, напрыклад класа С-300, могуць дапаўняцца комплексамі блізкага дзеяння, такімі як «Панцыр» або «Тор», што дазваляе перакрываць «сляпыя зоны» і забяспечваць комплексную абарону.
«Калі Расія размяшчае міжкантынентальную балістычную ракету або комплекс тыпу “Арэшніка”, яна ў любым выпадку будзе будаваць сістэму супрацьпаветранай абароны для прыкрыцця гэтага аб’екта, паколькі ён мае для яе стратэгічнае значэнне. І, адпаведна, эшаланіраваную мадэль такой абароны: сістэмы вялікай далёкасці, напрыклад класа С-300, могуць прыкрывацца комплексамі блізкага дзеяння тыпу “Панцыра” або “Тора”. Гэта ў прынцыпе супадае з тым, што мы бачым па канфігурацыі ценяў ад тэхнікі і яе размяшчэнні на спадарожнікавых здымках. Такім чынам перакрываюцца “сляпыя зоны” і забяспечваецца комплексная абарона аб’екта», – патлумачыў ён.
Паводле слоў Храпчынскага, характар аховы і значная колькасць разнастайнай тэхнікі сведчаць пра высокую значнасць аб’екта для ўладаў Расіі і Беларусі. Гаворка, паводле яго ацэнкі, ідзе пра закрыты ваенны гарадок з маштабнай сістэмай наземнай і паветранай абароны, якой звычайна абсталёўваюцца сапраўды важныя аб’екты.
