56% карыстальнікаў нейрасетак у Беларусі выбіралі ў другім паўгоддзі 2025 года кітайскую DeepSeek, гаворыцца ў справаздачы Інстытута эканомікі штучнага інтэлекту Microsoft. Гэты паказчык вышэйшы толькі ў Кітаі.
“Адной з самых нечаканых падзей 2025 года стаў рост DeepSeek — новага гульца на рынку ШІ, які здзівіў галіну флагманскай мадэллю, здольнай канкураваць з вядучымі амерыканскімі сістэмамі”, — лічаць даследчыкі ШІ.
На іх думку, ключавой асаблівасцю праекта стала адкрытасць: DeepSeek апублікавала ўсе мадэлі пад ліцэнзіяй MIT, падаўшы распрацоўшчыкам па ўсім свеце магчымасць вывучаць, адаптаваць і развіваць яе базавы рухавік — падыход, які адразу знайшоў водгук у супольнасцях з адкрытым зыходным кодам.
У дадатак да гэтага DeepSeek прапанавала цалкам бясплатны чат-бот для вэб- і мабільных платформаў. Адсутнасць падпісак і плацежных патрабаванняў істотна знізіла парог уваходу для мільёнаў карыстальнікаў, асабліва ў цэначуллівых рэгіёнах. У духу гэтай адкрытасці кампанія ў верасні 2025 года запрасіла незалежных даследчыкаў да ўсебаковага тэставання прадукцыйнасці мадэлі з прыцэлам на публікацыю ў часопісе Nature — надзвычай нетыповы ўзровень празрыстасці для новага ІІ-праекта, адзначаецца ў справаздачы.
Спалучэнне адкрытасці і даступнасці дазволіла DeepSeek замацавацца на рынках, недастаткова ахопленых заходнімі ІІ-платформамі. У Паўночнай Амерыцы і Еўропе ўзровень укаранення заставаўся нізкім, тады як у Кітаі, Расіі, Іране, Кубе, Беларусі і па ўсёй Афрыцы ён рэзка вырас — у рэгіёнах, дзе амерыканскія сэрвісы сутыкаюцца з абмежаваннямі або дзе доступ да замежных тэхналогій ускладнены. У Афрыцы, у прыватнасці, выкарыстанне DeepSeek, паводле ацэнак, у 2–4 разы вышэйшае, чым у іншых частках свету. Наадварот, у краінах, дзе лакальныя патрэбы ўжо задавальняюцца ўстойлівымі альтэрнатывамі, такіх як Ізраіль і Паўднёвая Карэя, распаўсюджанне платформы застаецца мінімальным.
Гэтая карціна тлумачыцца шэрагам фактараў. Бясплатны сэрвіс DeepSeek ліквідаваў цэнавыя бар’еры, характэрныя для заходніх мадэляў, уключаючы неабходнасць наяўнасці крэдытных карт або платных абнаўленняў. Акрамя таго, кітайскія тэхналагічныя кампаніі — у тым ліку сама DeepSeek і інфраструктурныя партнёры кшталту Huawei — актыўна прасоўвалі і ўкаранялі платформу на афрыканскіх рынках праз партнёрствы, кампаніі па прыцягненні карыстальнікаў і інтэграцыю з тэлекамунікацыйнымі сэрвісамі. DeepSeek выйграла ад таго, што была адкрытай, бясплатнай і стратэгічна распаўсюджанай у рэгіёнах, часта выключаных з першай хвалі ўкаранення ШІ. Гэтая дынаміка таксама паказвае, як ШІ з адкрытым зыходным кодам можа выступаць геапалітычным інструментам, пашыраючы кітайскі ўплыў там, дзе заходнія платформы не могуць эфектыўна працаваць, лічаць даследчыкі.
З пункту гледжання кіравання, рост DeepSeek дэманструе, што глабальнае распаўсюджанне ШІ вызначаецца не толькі якасцю мадэляў, але і доступам і наяўнасцю сэрвісаў. Карыстальнікі цягнуцца да платформаў, якія адпавядаюць іх эканамічнаму, моўнаму і палітычнаму кантэксту. Хуткае распаўсюджанне адкрытай мадэлі таксама ўздымае пытанні стандартаў і бяспекі, паколькі сістэмы з адкрытым зыходным кодам могуць маштабавацца пры абмежаваным наглядзе. Тым не менш DeepSeek відавочна знізіла парог уваходу для мільёнаў людзей, што дазваляе меркаваць: наступны мільярд карыстальнікаў ШІ можа з’явіцца не ў традыцыйных тэхналагічных цэнтрах, а ў краінах Глабальнага Поўдня — дзякуючы інавацыям з адкрытым зыходным кодам, робяць выснову аўтары справаздачы.
