Беларускі дзіцячы сківічна-тварны хірург Андрэй Любецкі, які правёў у зняволенні больш за пяць гадоў, апублікаваў пост у Facebook пасля вызвалення. Ён расказаў пра жыццё ў зняволенні, падзякаваў людзям, якія падтрымлівалі яго, і паведаміў, што з’язджаць з краіны не плануе.
“Вяртаючыся і рэсацыялізуючыся, я цалкам выразна бачу і разумею (і разумеў, што так можа быць) тое, што некаторыя людзі (мае знаёмыя) будуць баяцца, пазбягаць, напружвацца і далей па тэксце… Я гэта разумею, наколькі магу, і ні разу не асуджаю, бо я ж не суддзя, не следчы і не пракурор, у рэшце рэшт. (…) І ўсё ж большая частка маіх знаёмых (і не толькі) на мае званкі рэагавала, вельмі мякка кажучы, пазітыўна. А канчаткова я прыняў рашэнне напісаць хоць некалькі слоў пасля таго, як пагаварыў з некаторымі людзьмі, у якіх была вельмі падобная рэакцыя”, – адзначыў ён.
“Ад усёй душы і ад усяго сэрца я хачу сказаць дзякуй усім вам, мае дарагія, ДЗЯКУЙ за тое, што ўвесь гэты час вы былі побач, што не дазволілі мне апусціць рукі, распусціць соплі, прымусілі мяне трымаць самога сябе ў тонусе. Цяпер, часта бегаючы па розных інстанцыях, мне задаюць (незнаёмыя людзі) пытанне – а як Вы вытрымалі…? Адказваю я коратка і проста, маўляў – чалавек такая істота”, – расказаў былы палітвязень.
Паводле яго слоў, лісты яму перасталі прыходзіць пасля поўнамаштабнага ўварвання Расіі ва Украіну 24 лютага 2022 года. У сваім посце ён успомніў падораны бацькам гадзіннік з гравіроўкай: «Усё можна перажыць у гэтым жыцці, пакуль ёсць дзеля чаго жыць, каго любіць, пра каго клапаціцца і каму верыць». Ён падзяліўся, як гэта дапамагала яму за кратамі.
“Я сцісла раскажу вам, як я рухаўся. Так, гэта тое самае слоўца. А рухацца ж можна па-рознаму. Можна курыць-варыць, гуляць у нарды, мацюкацца праз слова – базару нуль. Але я заўсёды жыў і рухаўся, уяўляючы сабе, што за мной пастаянна назіраюць. І назіраюць не тыя, каму прадпісана па абавязку службы, а назіраюць мае дзеці, родныя, сябры і г.д. Два з паловай гады я вучыў нямецкую мову, два з паловай – англійскую. Не лічыў, але напісаў каля 100 вершаў. Часам да адурэння займаўся спортам, хоць доступу да спартыўнага інвентару не было.
Працаваў з трэнажорамі (псіхалагічнымі), людзьмі розных “каст, саслоўяў, сацыяльных становішчаў”. Шмат (асабліва ў т.зв. крытай) чытаў.
Усіх, за вельмі і вельмі рэдкім выключэннем, называў на “Вы”. І супрацоўнікаў, і зняволеных, у тым ліку тых, хто ў два разы маладзейшы за мяне”, – расказаў Любецкі.
“Як я цяпер жартую – у мяне, на дадзены момант, тры адукацыі: сярэдняя, вышэйшая і ніжэйшая. І ўсе яны цудоўныя”, – іранізуе ён.
Паводле слоў хірурга, за 9 дзён да даты вызвалення ў мінулым годзе яму паведамілі, што ён не выйдзе на волю ва ўстаноўлены тэрмін.
“Калі да мяне прыйшлі і паведамілі, за 9 дзён да вызвалення, што я не вызваляюся (29.09.2025 прыйшлі, вызваляўся 08.10.2025), я быў ужо да гэтага гатовы, наколькі гэта было магчыма. Дык вось гэты чалавек сказаў (пагаварыўшы са мной), што ўпершыню за ўсю сваю практыку бачыць чалавека, на якім ніяк не адбылося знаходжанне ў гэтых месцах. Жэсты, інтанацыя, погляд, хоць нешта, але выдае чалавека”, – адзначыў ён.
Любецкі паведаміў, што пасля вызвалення на працягу паўгода будзе знаходзіцца пад прэвентыўным наглядам і на дадзены момант не плануе з’язджаць. У найбліжэйшы час ён мае намер заняцца бытавымі пытаннямі і здароўем. Планаў пісаць кнігу ў найбліжэйшы час у яго няма.
“Хачу адказаць загадзя на шматлікія пытанні наконт майго ад’езду. У мяне паўгода прэвентыўны нагляд. У першую чаргу таму, хоць і не толькі, я нікуды не паеду. Ёсць маса іншых прычын. Буду прыводзіць у парадак думкі, побыт, зубы і іншыя моманты. Падцяжку зраблю, у рэшце рэшт… Не сабе 😉”, – расказаў ён.
Хірург таксама падзяліўся некалькімі гісторыямі са зняволення.
“Я пазнаёміўся з адным супрацоўнікам, які разы ў два маладзейшы. Ён спытаў – Ці ведаю я, хто ён? Я сказаў – Так, вы такі-то… Ён адказаў – А я ведаю, хто Вы… – Добра. (Падумаў я). – Вы – найлепшы хірург Беларусі. Адкуль ён ведае? Пагугліў? Я не стаў яму парыраваць, што, маўляў, гэта не так, прамаўчаў… Ды і ў прынцыпе я там практычна заўсёды маўчаў і не адказваў на рознага роду выпады, якіх было не так ужо і шмат”, – расказаў ён.
“А на пытанне – ці шкадую я…? Якое мне ўжо пачалі задаваць, я ўсім вам адкажу так – адкажыце, калі ласка, за мяне самі, бо мой адказ – гэта мае асабістыя пачуцці, эмоцыі, перажыванні…
This is my destiny
Гэта мой лёс
Гэта мой лёс
Das ist mein Schicksal”, – рэзюмаваў былы палітвязень.
Андрэй Любецкі 18 гадоў працаваў сківічным хірургам у дзіцячай бальніцы №4 у Мінску. Яго затрымалі ў маі 2021 года. У красавіку 2022 года суд прысудзіў яму пяць гадоў пазбаўлення волі. Любецкага абвінавачвалі ў актыўным удзеле ў групавых дзеяннях, якія груба парушаюць грамадскі парадак (ч. 1 арт. 342 КК), наўмысных дзеяннях, накіраваных на распальванне варожасці і розні (ч. 1 арт. 130 КК), абразе прадстаўніка ўлады (арт. 369 КК) і абразе прэзідэнта (ч. 1, 2 арт. 368 КК).
Увосень 2025 г. яго асудзілі па арт. 411 КК (злоснае непадпарадкаванне патрабаванням адміністрацыі папраўчай установы). Любецкі выйшаў на волю 9 жніўня пасля заканчэння тэрміну. Яго жонка, Наталля Любецкая, была вымушаная разам з дзецьмі з’ехаць з краіны.
