Імкнучыся вырашыць уласнаручна створаную праблему дэфіцыту працоўнай сілы ў краіне, Аляксандр Лукашэнка прымудрыўся абразіць прэзідэнта Узбекістана.
Галоўнае — паабяцаць
Ніяк не складваецца ў Лукашэнкі з беларусамі. Спачатку разагнаў іх па ўсім свеце рэпрэсіямі і самім фактам свайго існавання. А тут яшчэ і дэмаграфічная сітуацыя падціскае. У выніку ў краіне не хапае кваліфікаваных кадраў. Некваліфікаваных, зрэшты, таксама. І беларускі рэжым кінуўся на пошукі працоўных рук у Азію. «Нам патрэбныя працавітыя людзі», — так сфармуляваў свае пажаданні Аляксандр Лукашэнка. Пажадана, хоць пра гэта і не гаварылася ўголас, — бяспраўныя, якія не маюць магчымасці абараніць свае правы і гатовыя працаваць за тры капейкі.
І тут узнікла першая праблема. Бо многія краіны, якія традыцыйна пастаўлялі на рынкі працоўную сілу, калі і не абагналі нашу краіну па заробках, то, як мінімум, наблізіліся да гэтага паказчыка.
Таму ў Мінску, мяркуючы па ўсім, вырашылі: галоўнае — наабяцаць залатыя горы. А вось жаніцца потым зусім не абавязкова. І тут вельмі дарэчы ў Беларусь зазірнуў прэзідэнт Узбекістана Шаўкат Мірзіёеў. Аляксандр Лукашэнка ўзяў госця ў абарот, паведаміўшы, што гатовы прыцягваць узбекскую працоўную сілу.
Калі захоча, беларускі рэжым умее пускаць пыл у вочы. Вось і перад Мірзіёевым, а пасля і перад кіраўніком Андыжанскай вобласці Узбекістана Шухратбекам Абдурахманавым, які прыехаў у Беларусь, разгарнулі маляўнічае пацёмкінскае палатно. Усяго ў нас тут навалам — і зямлі, і перапрацоўчых прадпрыемстваў. Сапраўдны Кландайк, толькі бяры ды распрацоўвай. Свабоднай зямлі навалам і ў Віцебскай, і ў Магілёўскай абласцях. Толькі работнікаў завозьце, а ўжо мы іх тут забяспечым і ўмовамі, і заробкам.
«Бясплатная адукацыя, ахова здароўя — усё гэта бясплатна, роўныя ўмовы, як для нашых беларусаў. У горадзе трэба крыху пачакаць, і жыллё будзе, усё. Нам людзі патрэбныя, і пажадана з Узбекістана», — апісваў рай для працоўных мігрантаў Лукашэнка. І ў сельскай гаспадарцы даём жыллё.
Асобная песня — заработная плата. Як сцвярджае Агенцтва па міграцыі Узбекістана, у працоўных дамовах прадугледжаны сярэдні заробак у 900–1000 долараў. А максімальны дык і ўвогуле 1200 долараў у эквіваленце.
Нават Алаха для пераканаўчасці прыплёў беларускі палітык — трэба, маўляў, асвяціць дамоўленасці. Ну, тыпу, зуб даю.
Шаўкат Мірзіёеў, падобна, Лукашэнку паверыў. Шухратбек Абдурахманаў таксама. Паверылі і 255 жыхароў Андыжанскай вобласці, якія літаральна праз некалькі дзён пасля гэтых падзей адправіліся ў Беларусь на працу.
Праводзіны, як піша выданне Vaib.uz, суправаджаліся ўрачыстымі цырымоніямі, сцягамі і гучнымі заявамі. Мясцовыя чыноўнікі запэўнівалі — працоўным мігрантам будуць прадастаўлены годныя ўмовы працы, высокі заробак і сацыяльныя гарантыі. У далейшым жа ў нашай краіне планавалася працаўладкаваць цэлых 5 тысяч узбекістанцаў.
Але доўжылася казка нядоўга.
«Па-братэрску працаваць»
Не паспеўшы прыехаць у Беларусь, грамадзяне Узбекістана выказалі крайняе незадавальненне прапанаванымі заробкамі і ўмовамі. А некаторыя нават папрасіліся назад.
Паводле слоў работнікаў, якія прыбылі, ім прапанавалі заробак у 500 долараў. Пры гэтым за жыллё і харчаванне давядзецца плаціць самім. Ва Узбекістане можна зарабіць больш, сцвярджаюць яны.
«У нас у вёсках ёсць больш-менш нармальнае жыллё», — казаў Лукашэнка кіраўніку Андыжанскай вобласці Абдурахманаву. Цяпер жа ўзбекістанцы публікуюць ролікі, паказваючы ўмовы пражывання, якія, паводле іх слоў, далёкія ад абяцаных. «Замест камфортнага жылля яны паказваюць памяшканні, што больш нагадваюць старое інтэрнатнае будынак, які даўно патрабуе рамонту», — піша ўзбекскае медыя.
Учора ў кампаніі з узбекскім госцем Шухратбекам Абдурахманавым старшыня аблвыканкама Аляксандр Рагожнік справаздачыўся перад Лукашэнкам — за чатыры дні ў вобласці правялі вялікую працу і падрыхтавалі ажно «дзесяць памяшканняў для вырошчвання бычкоў». Пра бычкоў падумалі, а пра прыезджых — навошта? Бо і так сыдзе. Мігранты ж, не баярскія дзеці. Пацерпяць.
Напэўна, праблема прэзідэнта Узбекістана і кіраўніка Андыжанскай вобласці заключаецца яшчэ і ў тым, што яны з Лукашэнкам размаўляюць нячаста. А таму не ўмеюць правільна счытваць беларускага палітыка паміж радкоў. Бо той не заўсёды крывіць душой. «Стварыць умовы для людзей — абсалютна роўныя з беларусамі», — заявіў Лукашэнка Абдурахманаву падчас паездкі ў Аршанскі раён. І тут ён ні кроплі не падманваў — адкуль у беларускіх сельскагаспадарчых прадпрыемствах заробак у тысячу долараў? Няма такога. Добра, калі пяцьсот атрымаецца. Але вывучыць сітуацыю з заробкамі ў беларускім аграрным сектары высокапастаўленыя ўзбекскія госці, відаць, не паклапаціліся. Паверылі на слова.
«Будзем па-братэрску працаваць», — запэўніваў Лукашэнка Абдурахманава. Напэўна, у разуменні беларускага палітыка якраз тое, з чым сутыкнуліся прыезджыя, і называецца па-братэрску. Брат з брата ж капейкі не возьме, бясплатна дапаможа. І не прад’явіць за гэта. Хіба што вячэрай брата потым накарміць спатрэбіцца.
Але «за ежу» ўзбекістанцы працаваць чамусьці не захацелі.
Каго пад нож?
Карацей, заманіць працоўных мігрантаў маляўнічымі байкамі ўдалося. Толькі цяпер гэтую кашу давядзецца неяк расхлёбваць.
Бо скандал ужо выйшаў на міжнародны ўзровень. Прэзідэнт Шаўкат Мірзіёеў сёння запатрабаваў годных працоўных месцаў для сваіх суграмадзян ў Беларусі. Агенцтва па міграцыі Узбекістана і прадстаўнікі Андыжанскай вобласці заявілі, што працуюць сумесна з беларускімі працадаўцамі над урэгуляваннем сітуацыі. Яны сцвярджаюць: калі працадаўца адмовіцца выплачваць пазначаны ў дамове заробак або парушыць іншыя ўмовы, работнікаў перавядуць да іншага працадаўцы. Вырашыць праблему абяцаюць да канца дня.
Неяк празмерна аптымістычна ўсё яшчэ настроены ўзбекскі бок. Бо перспектывы забяспечыць працоўных мігрантаў заробкамі ў 1000 долараў выклікаюць вялікія сумненні. І беларуская казка для Узбекістана ўсё ж разаб’ецца ўшчэнт аб беларускія ж рэаліі. І нават калі сітуацыю атрымаецца крыху падправіць — асадак усё роўна застанецца.
Як ні круці, пляма на іміджы рэжыму ў вачах узбекскіх таварышаў ужо пасаджаная тлустая. Не пралічылі, калі казкі расказвалі, што прыезджыя адразу возьмуцца адстойваць свае правы. А Ташкент з Андыжанам за сваіх суграмадзян уступяцца. Застаецца цяпер толькі «абцякаць» ды «стрэлачнікаў» прызначаць. Ну не сам жа Лукашэнка адказнасць за правал на сябе возьме. Цяпер ці то кіраўніка аблвыканкама Рагожніка на закланне вызначаць, ці то «няруплівых» кіраўнікоў прадпрыемстваў, якія не забяспечылі ўзбекістанцаў абяцанымі ўмовамі і ўзнагародай.
А на месцы Шаўката Мірзіёева я б запомніў. Цалкам магчыма, узбекскі палітык так і зробіць. Зробіць належныя высновы. І аддасць перавагу надалей па магчымасці не мець справы з Лукашэнкам. Як і патэнцыйныя 5 тысяч узбекскіх працоўных мігрантаў. Якія, пачытаўшы мясцовыя медыя, што актыўна асвятляюць праблемы сваіх суграмадзян у Беларусі, мудра вырашаць махнуць рукой на працаўладкаванне ў нашай краіне.
Пытанне да гэтай сітуацыі застаецца толькі адно — у якой кропцы свету ў наступны раз аблажаецца галоўны айчынны headhunter і яго набліжаныя?
Падпішыцеся на наш тэлеграм-канал «Reform.news: Самае цікавае»
***
Меркаванні і ацэнкі аўтара могуць не супадаць з меркаваннем рэдакцыі Reform.news
