Пасля захопу спецназам ЗША Нікаласа Мадуры пэўныя высновы варта было б зрабіць і рэжымам, якія знаходзяцца далёка за межамі Заходняга паўшар’я, да якога цяпер прыкавана ўвага адміністрацыі ЗША. У тым ліку і беларускаму.
Перш за ўсё, відавочныя падставы адгэтуль надзвычай уважліва прыслухоўвацца да слоў Дональда Трампа. Які, мяркуючы па тым, што адбываецца, вырашыў не абмяжоўваць сябе ў метадах для дасягнення патрэбнага выніку.
У гэтым святле іншымі фарбамі загучала, напрыклад, прашэнне амерыканскага лідара вызваліць усіх беларускіх палітвязняў. Прашэнне, выкананае мінскім рэжымам толькі на нязначную долю. Астатняе Лукашэнка паспрабаваў замяніць банальнай ліслівасцю ў адрас прэзідэнта ЗША. Але гэтага можа аказацца недастаткова. Трамп пра свае просьбы, падобна, не забывае. Як і пра тых, хто адмаўляецца іх выконваць і спрабуе перабегчы дарогу прэзідэнту ЗША. Вось Мадура паспрабаваў пярэчыць Трампу, адмовіўся сысці добраахвотна. Што і прывяло да сумных наступстваў. Можа, мае сэнс усё ж пайсці насустрач прэзідэнту ЗША і выканаць яго просьбу? А гатоўнасць яго адміністрацыі ўступіць у дыялог успрымаць не як належнае, а як ласку?
Безумоўна, шанцы на тое, што Штаты возьмуць і паступяць з Аляксандрам Лукашэнкам так жа, як з Мадурам, імкнуцца да нуля. Узброены захоп і арышт беларускага палітыка на дадзеным этапе ўяўляецца цалкам неверагодным сцэнарыем. Іншая справа, што ў арсенале ЗША ёсць мноства іншых інструментаў, здольных яшчэ больш ускладніць і без таго няпростае становішча мінскага рэжыму. Штурмаваць рэзідэнцыю Лукашэнкі Штаты не стануць. А вось націснуць на яго рэжым па ўсіх франтах — у той жа Афрыцы, Лацінскай Амерыцы, у Азіі — здольныя без праблем. Да таго ж адгэтуль у многіх тамтэйшых палітыкаў знікне ўсялякае жаданне «злаваць дзеда». Проста на ўсялякі выпадак. Пры гэтым цалкам зразумела, якому з двух «дзядоў» яны аддадуць перавагу. Так што самыя розныя замежныя праекты, на якія ў Мінску ўскладаюць надзеі, могуць нечакана апынуцца заблакаванымі. Проста таму, што дамагчыся добрым словам і ўдарнымі верталётамі можна значна большага, чым адным добрым словам. Многія ў свеце стануць асцярожнейшымі і разважлівейшымі.
Так што лепш Трампа не «кідаць». Прынамсі, бессаромна. Пра гэта варта памятаць і прапануючы ЗША купіць Нежынскі ГУК. Надзвычай небяспечна разлічваць на тое, што пакупніка потым удасца абвесці вакол пальца і адсунуць убок. Тлумачачы прынятыя меры супраць Венесуэлы, Трамп, сярод іншага, згадаў і пра нацыяналізаваную ў мінулым уладамі гэтай краіны ўласнасць амерыканскіх нафтавых кампаній, якую ён мае намер вярнуць.
На парадак узрасла пагроза з іншага боку. Ва Уладзіміра Пуціна не засталося ніякіх падстаў захоўваць хаця б выгляд прыстойнасці — Масква любіць ківаць на ЗША, спрабуючы даказаць, што ёй таксама шмат што дазволена. Пакуль бачных прычын для незадаволенасці Лукашэнкам у Крамля нібыта не праглядаецца. Але хто ведае, як справа павернецца ў будучыні. У любым выпадку і на ўсходнім напрамку прастора для манеўру ў беларускага палітыка звужаецца яшчэ больш. Нельга правакаваць ні Пуціна, ні Трампа. І толькі богу вядома, як без шкоды для сябе праскочыць паміж гэтымі двума вадаспадамі.
Але і гэта яшчэ не ўсё. Гісторыя з Мадурам агаляе яшчэ адну важную праблему. Наўрад ці ЗША ўдалося б правесці падобную аперацыю, не маючы агентаў, а то і садзейнічання ў блізкім атачэнні венесуэльскага кіраўніка. І гэта можа спарадзіць спакусу для атачэння Лукашэнкі — калі прыбраць з дошкі яго фігуру, то рэальна дамовіцца і захаваць за сабой уладу. Дамовіцца, напрыклад, з Масквой. Або, чым чорт не жартуе, з Вашынгтонам, хай і пад абавязацельства правесці рэформы. Так што тэарэтычна пагрозы ўзнікаюць не толькі з вонкавага боку, але і знутры сістэмы. Некаторая частка якой ужо напэўна падстамілася задавольвацца пустымі абяцаннямі пра тое, што цяперашні тэрмін Лукашэнкі дакладна акажацца апошнім. Вось і думай цяпер — ці то запалохваць атачэнне, ці то моркву раздаваць. Дарэчы, і ахоўвалі Мадуру не свае, а кубінцы, якія ў выніку панеслі страты. Сваім венесуэльскі палітык, відаць, не надта давяраў. Яшчэ адна нагода задумацца — а ці будзе ўвогуле каму збіваць верталёты са спецназам, з’явіся яны раптам у небе?
Нарэшце, і з патэнцыйнымі партнёрамі варта быць надзвычай асцярожным. Бо пакуль немагчыма прадказаць, што менавіта вывезены ў ЗША Нікалас Мадура здольны расказаць амерыканцам пра сумесныя беларуска-венесуэльскія праекты. Моцная дружба паміж двума рэжымамі пачалася яшчэ пры папярэдніку Мадуры Уга Чавесе. І, мяркуючы па інфармацыі, што трапляла ў публічную прастору, была надзвычай карыснай для абодвух бакоў. А тое, што курыраваў венесуэльскі напрамак асабіста памочнік Лукашэнкі па асаблівых даручэннях Віктар Шэйман, наводзіць на думку, што пэўныя аспекты гэтага цеснага супрацоўніцтва бакі аддавалі перавагу не афішаваць. Мадура, безумоўна, у курсе таго, што адбывалася. Так што ў распараджэнні ўрада ЗША можа апынуцца самая розная інфармацыя. Якую па-рознаму ж можна выкарыстаць. Хай не цяпер, але калі гэта спатрэбіцца.
Зрэшты, канкрэтна тут урокі ўжо вучыць позна. Застаецца толькі чакаць і спадзявацца на лепшае. Пры гэтым моцна завучыўшы актуалізаванае лёсам Мадура ключавое правіла бяспекі: маючы з аднаго боку Пуціна, а з другога Трампа, язык лепш трымаць за зубамі. А рукі — на віду.
Падпішыцеся на наш тэлеграм-канал «Reform.news: Самае цікавае»
***
Меркаванні і ацэнкі аўтара могуць не супадаць з меркаваннем рэдакцыі Reform.news
