НАТА стварае на мяжы з Беларуссю неабжытую «аўтаматызаваную прастору ўздзеяння».
Упершыню генерал НАТА падрабязна расказаў пра новыя планы альянсу па абароне ўсходняга флангу. Там ствараецца зона, насычаная сенсарамі і аўтаматызаванымі сістэмамі на зямлі, у паветры і ў космасе. Нямецкі вайсковец тлумачыць, як гэта змяняе сістэму стрымлівання.
Журналіст нямецкага выдання WELT AM SONNTAG Крыстоф Шыльц узяў інтэрв’ю ў намесніка начальніка штаба саюзных сухапутных сіл НАТА па аператыўнай працы брыгаднага генерала Томаса Ловіна. Прадстаўнік НАТА падрабязна расказаў пра лінію абароны, якую альянс стварае на мяжы з Беларуссю і Расіяй.
Reform.news прапануе пераклад гэтага інтэрв’ю з нямецкай мовы.
WELT AM SONNTAG: Спадар генерал, кіраўніцтва НАТА мае намер у будучыні ўмацоўваць усходні фланг альянсу — ад Фінляндыі да Румыніі — паводле новай канцэпцыі пад назвай Eastern Flank Deterrence Line (EFDL). У чым яе сутнасць?
Томас Ловін: У першую чаргу гаворка ідзе пра абарону краін, якія на так званым усходнім флангу маюць агульную мяжу з Расіяй і Беларуссю. Гэта значыць пра стрымліванне Расіі ад нападу і пра здольнасць да абароны ў выпадку крайняй неабходнасці. У гэтым сэнсе EFDL — гэта канцэпцыя аптымізацыі ўжо існых абарончых планаў НАТА. Пры гэтым прынцыпова яна можа прымяняцца не толькі на ўсходнім флангу, але і па ўсім свеце. У прынцыпе, яна таксама падыходзіць для абароны крытычнай грамадзянскай інфраструктуры, напрыклад аэрапортаў.
WAMS: У чым заключаецца базавы прынцып гэтай канцэпцыі?
Ловін: Гаворка ідзе пра стрымліванне і абарону на мяжы. Асноўная ідэя — стварыць складаную, шматузроўневую сістэму абароны ўздоўж мяжы з Расіяй і Беларуссю і выкарыстоўваць для абароны не толькі звычайныя войскі, але і за кошт перашкод і прымянення тэхналогій сфарміраваць у памежнай зоне ў адносінах да праціўніка робатызаваную або аўтаматызаваную вобласць, якую яму спачатку давядзецца пераадолець.
WAMS: Хто распрацаваў гэту канцэпцыю?
Ловін: Праца над ёй пачалася ў пачатку мінулага года. Спачатку ўзброеныя сілы ЗША сумесна з універсітэтамі, аналітычнымі цэнтрамі і лабараторыямі разважалі пра тое, як можна выкарыстаць сучасныя тэхналогіі, каб адэкватна адказаць на пагрозу з боку такога агрэсара, як Расія. Пры гэтым вялося цеснае супрацоўніцтва з балтыйскімі дзяржавамі, якія яшчэ ў 2024 годзе пачалі ствараць абарончую лінію супраць Расіі — Baltic Defense Line. Генерал Донах’ю, камандуючы сухапутнымі войскамі ЗША ў Еўропе і адначасова камандзір сухапутнага камандавання НАТА Allied Command Land, прадставіў канцэпцыю ў ліпені на адной з канферэнцый. Цяпер яна дапрацоўваецца і рэалізуецца ў рамках НАТА. Вярхоўны галоўнакамандуючы НАТА прадставіў яе вайсковым прадстаўнікам краін-членаў у Вайсковым камітэце. У цэлым канцэпцыя атрымала адабрэнне.
WAMS: Хто цяпер адказвае за яе рэалізацыю?
Ловін: У першую чаргу дзяржавы-члены. Кожная краіна павінна самастойна вырашыць, ці будзе і ў якой форме яна ўдзельнічаць у рэалізацыі канцэпцыі ў супрацоўніцтве з каманднымі структурамі НАТА.
WAMS: Якія меры ўключае ў сябе новая канцэпцыя?
Ловін: EFDL у асноўным складаецца з пяці апор, рэалізацыя якіх прадугледжана паэтапна. Мы абапіраемся на тэхналогіі, якія ўжо выкарыстоўваюцца або знаходзяцца на вельмі прасунутай стадыі распрацоўкі. Пры гэтым мы ўлічваем досвед Украіны ў яе абарончай барацьбе супраць Расіі. У цяперашні час першыя элементы канцэпцыі тэстуюцца ў асобных раёнах, у тым ліку ў краінах-партнёрах на ўсходнім флангу. Першыя сістэмы ўжо ўкаранёны і выкарыстоўваюцца, іншыя знаходзяцца на стадыі завяршэння. Гаворка ідзе пра ўсталяванне сістэмы сенсараў і сродкаў паражэння, аб’яднаных у вялікую лічбавую сетку, пра стварэнне аўтаматызаванай зоны. Акрамя таго, гаворка ідзе пра папярэдняе размяшчэнне матэрыяльных сродкаў, пра размяшчэнне войскаў на месцы і пра стварэнне сістэмы камандавання і кіравання, якая аб’ядноўвае нацыянальныя сілы і сілы НАТА.
WAMS: Як можна ўявіць сабе першую апору — стварэнне складанай сістэмы сенсараў?
Ловін: Гаворка ідзе пра сетку сенсараў, якія размяшчаюцца на зямлі, у космасе, у кіберпрасторы або ў паветры. Яны збіраюць даныя пра перамяшчэнні або прымяненне зброі праціўнікам, аб’ядноўваюць іх і прадастаўляюць вынікі разведкі ў рэжыме рэальнага часу, па магчымасці, усім краінам НАТА.
WAMS: Тэрыторыя, якую трэба кантраляваць, цягнецца на некалькі тысяч кіламетраў. Дзе размяшчаюцца сенсары?
Ловін: Гэта могуць быць стацыянарныя або мабільныя сенсары — радыёлакацыйныя, акустычныя, аптычныя, электронныя і гэтак далей, — звязаныя з разведданымі ад пілатуемых сістэм, такіх як самалёты далёкага радыёлакацыйнага выяўлення AWACS, а таксама з данымі са спадарожнікаў, дронаў або чатырохногіх крокуючых робатаў, абсталяваных адным з названых сенсараў. Сенсары могуць мацавацца і да бункера, агароджы або дрэва. Яны перадаюць даныя ў цэнтр, дзе яны аналізуюцца і ацэньваюцца, у тым ліку з дапамогай магутнага штучнага інтэлекту, і ўключаюцца ў агульную карціну абстаноўкі. Некаторыя сенсары кантралююць увесь памежны раён, іншыя — толькі тэрыторыю НАТА.
WAMS: Перайдзём да другой апоры — стварэння аўтаматызаванай абарончай зоны ўздоўж усходняга флангу.
Ловін: Joint Effects Zone фарміруе выразна структураваную, шматузроўневую прастору ўздзеяння, прызначаную для неадкладнага паражэння варожых войскаў і аказання на іх ціску. Гэта свайго роду гарачая зона. Мэта — зламаць наступ праціўніка: мы накіроўваем яго перамяшчэнні па патрэбных нам напрамках, пазбаўляем яго тэмпу, заганяем у нявыгадныя становішчы і знясільваем крок за крокам. Кожная мера служыць таму, каб паслядоўна зніжаць яго баявую магутнасць — пры адначасовым забеспячэнні абароны нашых уласных войскаў і захаванні іх поўнай баяздольнасці.
WAMS: Які памер гэтай зоны?
Ловін: Яе не варта жорстка прывязваць да пэўнай глыбіні — яна можа адрознівацца ў залежнасці ад рэгіёна. Гэтая зона не з’яўляецца суцэльнай, загадзя зафіксаванай тэрыторыяй, а ўяўляе сабой яшчэ адзін элемент будучага абарончага планавання. У значнай ступені яна будзе неабжытай; як правіла, там не будуць пастаянна размяшчацца салдаты. Могуць стварацца абарончыя збудаванні, такія як супрацьтанкавыя загароды або супрацьтанкавыя рвы. Канкрэтнае афармленне знаходзіцца на канцэптуальнай стадыі і залежыць ад нацыянальных рашэнняў.
WAMS: То-бок людзям, якія жывуць побач з мяжой, давядзецца перасяляцца?
Ловін: Судзячы з таго, што я бачу на прыкладзе цяперашняй рэалізацыі, гэтага не адбываецца. Балтыйскія дзяржавы, напрыклад, выкарыстоўваюць прыродныя перашкоды — балоты і лясы, — што зніжае неабходнасць у дадатковых збудаваннях. Думаю, хутчэй будуць шукаць узгодненыя рашэнні з мясцовымі супольнасцямі. Многія аб’екты і загароды будуць актывавацца і выкарыстоўвацца толькі ў выпадку набліжэння канфлікту. Гэта мінімізуе пастаянны ўплыў на грамадзянскае жыццё. Масавага перасялення не будзе.
WAMS: Што менавіта адбываецца ў гэтай зоне?
Ловін: Мы гаворым пра аўтаматызаваную прастору ўздзеяння, у якой сенсары і сродкі паражэння бясшоўна ўзаемадзейнічаюць адзін з адным. Сенсары выяўляюць праціўніка, неадкладна дакладваюць пра яго і паводле зададзеных алгарытмаў прыводзяць у дзеянне падключаныя сродкі паражэння. Да іх адносяцца ўзброеныя дроны, часткова аўтаномныя баявыя машыны, беспілотныя робатызаваныя наземныя сістэмы, якія, на мой погляд, акажуць на сухапутную вайну такі ж уплыў, які сёння аказваюць дроны ў паветры, а таксама аўтаматызаваная сістэма супрацьпаветранай і супрацьракетнай абароны. Гэтыя ўзаемазвязаныя сістэмы прызначаныя для таго, каб хутка выявіць праціўніка, пазбавіць яго магчымасцяў для манеўру і надзейна адабраць у яго баявую магутнасць і ініцыятыву.
WAMS: Гэта гучыць як навуковая фантастыка. У асобных раёнах у будучыні будуць ваяваць толькі зброя супраць зброі, без салдат?
Ловін: Паводле нашых прынцыпаў прымянення і этычных стандартаў, рашэнне аб прымяненні зброі заўсёды застаецца за чалавекам. Штучны інтэлект толькі дапамагае яму, перш за ўсё ў сітуацыях, калі рашэнне трэба прыняць хутка. Гаворка не ідзе пра «абезасабленне» вайны. У канчатковым выніку чалавек адказна вырашае, калі і якім чынам прымяняецца зброя.
WAMS: Але якая мэта такой зоны?
Ловін: Гэты комплекс з сенсараў і сродкаў паражэння стварае прастору, у якой можа праходзіць першая фаза бою, не ўводзячы ўласныя войскі ў непасрэдны кантакт з праціўнікам. Такім чынам, мэта заключаецца ў захаванні ўласнай баявой магутнасці, у абароне ўласных салдат і ў раннім запавольванні праціўніка, каб выйграць час і прастору для манеўру.
WAMS: Ці будуць у будучыні для абароны тэрыторыі НАТА ў асноўным выкарыстоўвацца аўтаномныя сістэмы ўзбраення?
Ловін: Гэта было б памылкай. Тэрыторыі вяртаюць салдаты. Гарады вызваляюць салдаты. У канчатковым выніку заўсёды гаворка ідзе пра салдат супраць салдат. Мы бачым гэта і ва Украіне.
WAMS: Трэцяя апора абарончай канцэпцыі НАТА на ўсходнім флангу — гэта папярэдняе размяшчэнне матэрыяльных сродкаў.
Ловін: Гэта існуе і сёння. Але мы ўбачым значна большыя запасы, чым раней, у памежных з Расіяй краінах НАТА. Гаворка ідзе, напрыклад, пра склады зброі і боепрыпасаў для папаўнення абарончых сістэм у аўтаматызаванай зоне, а таксама для аснашчэння сіл НАТА.
WAMS: Размяшчэнне войскаў уздоўж усходняга флангу як чацвёртая апора канцэпцыі таксама існуе ўжо цяпер.
Ловін: І яно павінна захоўвацца на тым жа ўзроўні. Аднымі толькі беспілотнымі сістэмамі немагчыма надоўга стрымаць або спыніць праціўніка. Для гэтага патрэбныя салдаты, для гэтага патрэбныя арміі.
WAMS: Але стварэнне абарончай зоны ж зніжае нагрузку на салдат. Хіба нельга тады скараціць колькасць войскаў НАТА на ўсходнім флангу?
Ловін: Не. Расійскія ўзброеныя сілы сканцэнтраваныя ў памежнай зоне ў такой колькасці, што мы не можам дазволіць сабе скарачэнне ўласных сіл. Мы павінны і надалей выконваць патрабаванні, зафіксаваныя ў так званых рэгіянальных планах НАТА.
WAMS: Калі ласка, коратка патлумачце пятую апору канцэпцыі.
Ловін: Прадугледжваецца стварыць воблачную сетку. Сістэмы на аснове штучнага інтэлекту — уключаючы генератыўныя мадэлі і машыннае навучанне — у рэжыме рэальнага часу абагульняюць разведвальную інфармацыю і неадкладна перадаюць яе задзейнічаным сілам. Гэтая воблачная баявая сетка ўтварае нервовую сістэму Eastern Flank Deterrence Line і ператварае чалавека і машыну ў цесна ўзгодненую каманду.
