З 2020 па 2024 год краіны Еўрасаюза выдалі грамадзянам Беларусі 981 679 першых відаў на жыхарства. Такія дадзеныя былі агучаны на прэзентацыі даследавання «Падлік беларусаў свету» на V Канферэнцыі беларусаў і беларусак свету, якая праходзіць сёння ў Варшаве.
Да гэтых дадзеных варта ставіцца асцярожна, папярэджвае прадстаўніца Народнага пасольства Беларусі ў Аўстрыі Анастасія Свіркова.
«Чаму мы не можам казаць, што гэта колькасць беларусаў? Таму што калі мы гаворым пра першасна выдадзеныя дазволы, чалавек за гэтыя гады змяніў некалькі краін і ў кожнай краіне набывае новы від на жыхарства», — расказала Свіркова.
Таму больш правільна будзе лічыць колькасць дзейных відаў на жыхарства ў ЕС. Цяпер іх каля 550 тысяч. Аднак гэтыя дадзеныя не ўлічваюць беларусаў, якія ўжо атрымалі іншае грамадзянства або знаходзяцца ў краіне на іншых юрыдычных падставах.
Пік выдачы першых ВНЖ беларусам у краінах ЕС прыйшоўся на 2021–2022 гады, у 2023–2024 назіраўся спад.
Колькасць першых ВНЖ, выдадзеных беларусам у ЕС, па гадах:
- 2020 год — 63 500–63 900
- 2021 год — 149 000–150 000
- 2022 год — 309 000–312 000
- 2023 год — 281 300
- 2024 год — 174 800–175 000
Гендарны баланс беларускай міграцыі
Гендар мігрантаў супадае з агульнай разбіўкай па Беларусі. У 2022 годзе прыкметна павялічыўся працэнт мужчын у эміграцыі, але ўжо ў 2023 годзе гэты эфект быў згладжаны.
У гендарнай стабільнасці міграцыі ёсць плюсы і мінусы, адзначыў Вадзім Мажэйка, кіраўнік Інстытута бяспекі імя Касцюшкі.
«З аднаго боку, такая стабільнасць азначае, што ў людзей менш матывацыі вяртацца… Але ёсць і пазітыў, бо такая гендарная роўнасць міграцыі стабілізуе і дапамагае захоўваць беларускую ідэнтычнасць», — лічыць Мажэйка.
Серыйная міграцыя
Адрозненне цяперашняй хвалі міграцыі ад іншых — серыйны характар. Беларусы змяняюць некалькі краін пражывання пасля выезду з Беларусі.
Сярод прычын серыйнай міграцыі Мажэйка назваў адсутнасць магчымасці інтэгравацца ў краіне.
Галоўныя пункты беларускай міграцыі
«Галоўны пункт зборкі беларускай міграцыі — гэта, відавочна, Польшча. У лічбах тут няма ніякіх сумневаў», — расказаў Мажэйка.
65% усіх дзейных дазволаў на знаходжанне і 86% першых ВНЖ у ЕС выдадзена менавіта Польшчай.
Пункт росту — Іспанія. Пік выдадзеных у гэтай краіне ВНЖ прыйшоўся на 2024 год.
Пункт падзення — Грузія. З гэтай краіны назіраецца адток беларусаў.
Пункт замацавання — 2026 год. Гэта час, калі беларусы-мігранты пераходзяць ад стану пераездаў і першаснай легалізацыі да атрымання доўгатэрміновых відаў на жыхарства і пашпартоў.
