Намеснік кіраўніка Аб’яднанага пераходнага кабінета Беларусі і кіраўнік Народнага антыкрызіснага ўпраўлення Павел Латушка заявіў, што санкцыйны ціск стварае сур’ёзныя цяжкасці для рэжыму Аляксандра Лукашэнкі і паступова павышае яго гатоўнасць да дыялогу з Еўрапейскім саюзам.
Пра гэта ён паведаміў падчас дыскусійнай панэлі «Правы чалавека, палітычныя зняволеныя і адказнасць», якая прайшла ў межах шостага пасяджэння Кансультатыўнай групы ЕС з беларускімі дэмакратычнымі сіламі, паведамляе АПК.
Паводле слоў Латушкі, галоўным фактарам, які спрыяе працягванню рэпрэсій у Беларусі, застаецца беспакаранасць. Ён падкрэсліў, што адсутнасць наступстваў за здзейсненыя злачынствы дазваляе Лукашэнку бесперашкодна працягваць палітыку ціску на грамадства.
«Сёння беспакаранасць з’яўляецца галоўным драйверам злачынстваў Лукашэнкі. Адсутнасць наступстваў дазваляе дыктатару бесперашкодна працягваць рэпрэсіі», — лічыць Латушка.
Ён адзначыў, што прасоўванне правасуддзя ў дачыненні да прадстаўнікоў рэжыму з’яўляецца адной з ключавых задач НАУ і АПК, якія працуюць над прыцягненнем да адказнасці вышэйшага ваеннага і палітычнага кіраўніцтва Беларусі па некалькіх напрамках.
У прыватнасці, гаворка ідзе пра дэпартацыю ўкраінскіх дзяцей у Беларусь. НАУ накіравала два звароты ў офіс пракурора Міжнароднага крымінальнага суда з сабранымі доказамі.
Акрамя таго, вядзецца праца па пытанні злачынства агрэсіі супраць Украіны. Яшчэ адным напрамкам з’яўляецца дакументаванне злачынстваў супраць чалавечнасці, здзейсненых супраць грамадзян Беларусі ў перыяд рэпрэсій. Гэтае пытанне з’яўляецца неадкладным і абсалютным прыярытэтам, заявіў Латушка.
Намеснік кіраўніка АПК адзначыў, што з 2020 года больш за 600 тысяч беларусаў былі вымушаны пакінуць краіну. Большасць з іх сталі прамымі ахвярамі дэпартацыі, якая можа кваліфікавацца як злачынства супраць чалавечнасці.
«Аднак рэжым Лукашэнкі не абмяжоўваецца дэпартацыяй. Ён маштабуе транснацыянальныя рэпрэсіі, пашыраючы ціск і запалохванне на беларусаў, якія пражываюць у Еўрапейскім саюзе. Масавая дэпартацыя нелаяльных грамадзян — гэта частка свядомай дзяржаўнай палітыкі, якую сам дыктатар раней характарызаваў як «зачыстку грамадства», — адзначыў Латушка.
Латушка таксама падкрэсліў важнасць рашэння ЕС аб падаўжэнні санкцый супраць беларускага рэжыму. Паводле яго слоў, санкцыі застаюцца важным палітычным сігналам, паколькі ўлады Беларусі не прадэманстравалі гатоўнасці змяняць унутраную або знешнюю палітыку.
Палітык адзначыў, што назапашвальны эфект санкцыйных абмежаванняў ужо прывёў да сур’ёзных праблем у эканоміцы рэжыму. Паводле яго слоў, гэты ціск стварае дадатковыя цяжкасці для ўладаў і паступова робіць іх больш схільнымі да дыялогу з Еўрапейскім саюзам.
Падчас выступлення Латушка прадставіў прапановы па павышэнні эфектыўнасці еўрапейскіх санкцый, уключаючы ўзмацненне дзейных абмежаванняў, іх гарманізацыю і пашырэнне, а таксама павелічэнне колькасці блакуючых санкцый.
Латушка прадставіў стратэгію двух напрамкаў. З аднаго боку, беларускія дэмакратычныя сілы падтрымліваюць намаганні ЗША па выкарыстанні санкцыйных інструментаў і палітычнага ціску для вызвалення палітычных зняволеных і спынення рэпрэсій у Беларусі. З другога боку, яны заклікаюць ЕС выкарыстоўваць так званую «залатую санкцыйную акцыю», каб дамагчыся рэальных, а не касметычных палітычных зменаў унутры краіны.
«Калі рэжым Лукашэнкі хоча нармалізаваць адносіны з Еўрапейскім саюзам, вельмі важна, каб Брусель накіраваў выразны сігнал: перш за ўсё рэжым павінен пачаць дыялог з беларускім грамадствам», — заявіў Латушка.
