Зноў дрон, зноў аўтобус: правакацыя, якая можа аказацца не апошняй

Яшчэ адзін пасажырскі аўтобус з Беларусі трапіў пад удар дрона ў Бранскай вобласці Расіі. Тое, што адбылося аднойчы, магло аказацца выпадковасцю. Двойчы — ужо заканамернасць. Падобна, нехта сапраўды вельмі хоча ўцягнуць Беларусь у вайну. І магчымыя ахвяры сярод мірных жыхароў гэтых «некага» не спыняюць.

І зноў А-240

Новы інцыдэнт адбыўся сёння ў пункце пропуску «Красны Камень», размешчаным на мяжы з Беларуссю, у Злынкаўскім раёне Бранскай вобласці на 219-м кіламетры трасы А-240. З беларускага боку — аўтамабільны пункт пропуску «Селішча» і магістраль М10, якая праходзіць па тэрыторыі Гомельскай і Брэсцкай абласцей.

Паведамляецца, што ў аўтобусе маркі Higer, які рухаўся з Мінска ў Анапу, знаходзіліся 19 пасажыраў і два кіроўцы. Удар прыйшоўся ў шкло машыны, пацярпелі два чалавекі.

Беларуская прапаганда паспяшалася назваць вінаватых. Так, «Мінская праўда», спасылаючыся на публікацыі расійскіх медыя, піша пра тое, што пасажырскі аўтобус атакаваў «беспілотнік УСУ».

Гэта не першы інцыдэнт з беларускім аўтобусам у Бранскай вобласці РФ. 17 чэрвеня на той жа трасе А-240 у раёне пасёлка Рудня беспілотнік атакаваў аўтобус з дзецьмі, якія ехалі на адпачынак у расійскі Геленджык. У выніку загінула жанчына, якая суправаджала групу, восем чалавек, у тым ліку шасцёра дзяцей, атрымалі раненні.

Дзіўна, але гэтае НЗ нікога нічому не навучыла. Адразу пасля першай атакі МЗС Беларусі заявіла пра неабходнасць выключыць выезд грамадзян у зоны канфліктаў і сумежныя з імі рэгіёны. Пра гэта ж казаў Аляксандр Лукашэнка, заклікаючы беларусаў «пасядзець дома». Нягледзячы на папярэджанні і на здаровы сэнс, літаральна праз два тыдні на той жа трасе А-240 зноў аказваецца чарговы пасажырскі аўтобус з людзьмі, які трапляе пад удар беспілотніка. Што не так з тымі, хто яго туды адправіў? З тымі, хто ў ім падарожнічаў?

Паводле слоў Канстанціна Дзегцярова, дырэктара транспартнай кампаніі «Сталіца», якой належыць пацярпелы аўтобус, рэйс быў рэгулярным. Ён афіцыйна праходзіць па гэтым маршруце. І пасля першага інцыдэнту з аўтобусам ніхто не паклапаціўся змяніць гэты маршрут.

Але праблема не толькі ў галавацяпстве. Так, БПЛА могуць збіцца з курса, «аслепленыя» сродкамі РЭБ. Упасці там, дзе не планавалася. Магчымая памылка аператара. Але два разы запар і ў пасажырскія аўтобусы — гэта ўжо з вобласці фантастыкі. Калі першую атаку яшчэ можна было спісаць на выпадковасць, на крытычную памылку, то паўторны інцыдэнт прымушае задумацца пра сістэмную правакацыю. Нехта метадычна спрабуе прымусіць беларускі рэжым адрэагаваць на гэтыя атакі. Цынічна выбіраючы ў якасці мішэняў аўтобусы з мірнымі грамадзянамі. Тым самым уздзейнічаючы не толькі на тых, хто прымае рашэнні, але і на грамадскую думку. Фармуючы запыт на жорсткі адказ тым, хто асмеліўся напасці на безабаронных дзяцей і дарослых.

Беспілотнік украінскай вытворчасці

Пры атацы на аўтобус з дзецьмі 17 чэрвеня расійскі бок абвінаваціў Украіну. Кіеў сваю датычнасць катэгарычна адмаўляў, заяўляючы пра расійскую правакацыю.

А вось беларускі рэжым павёў сябе дастаткова стрымана. Лукашэнка заявіў, што не спяшаецца «рабіць нейкія высновы» і даручыў узяць расследаванне пад кантроль.

На пасяджэнні Савета Бяспекі ААН, прысвечаным атацы на беларускі аўтобус з дзецьмі, пастаянны прадстаўнік Беларусі пры ААН Валянцін Рыбакоў заявіў, што яе здзейсніў БПЛА ўкраінскай вытворчасці. Разам з тым пастпрад Беларусі не стаў сцвярджаць, хто менавіта атакаваў аўтобус. Напрошваецца выснова — у беларускага боку няма ўпэўненасці ў тым, што за гэтай атакай стаяла Украіна. Інакш пра гэта было б абвешчана. Але ж беспілотнік украінскай вытворчасці мог апынуцца і ў іншых руках, праўда? І ў Мінску, здаецца, гэтую магчымасць не выключаюць.

Важна і тое, што ўдар па аўтобусе з дзецьмі Рыбакоў назваў правакацыяй, накіраванай на эскалацыю канфлікту і на ўцягванне Беларусі ва ўзброены канфлікт паміж Расіяй і Украінай.

Але хто можа быць зацікаўлены ў тым, каб маштабаваць удзел Беларусі ў вайне? Наўрад ці Украіна. У яе і без таго праблем хапае. Можа, мае сэнс звярнуць увагу на іншых зацікаўленых? Тым больш што іх не так і шмат.

Праактыўны нейтралітэт

Паведамленні пра тое, што Расія імкнецца яшчэ больш уцягнуць беларускі рэжым у вайну, з’явіліся даўно. Але афіцыйны Мінск ціску не паддаваўся. Рыторыка Лукашэнкі ў апошнія месяцы відавочна зрушылася ў міралюбны бок. І ў беларускі аўтобус з дзецьмі прыляцеў беспілотнік.

Але правакацыя, падобна, не спрацавала. Не дала патрэбнага эфекту. Больш за тое, Лукашэнка стаў дазваляць сабе словы і ўчынкі, ад якіх раней устрымліваўся.

19 чэрвеня, праз два дні пасля першага інцыдэнту з аўтобусам у Бранскай вобласці, Уладзімір Зяленскі даў Лукашэнку тыдзень, каб адключыць размешчаныя ў Беларусі рэтранслятары, якія выкарыстоўваюцца расійскімі войскамі для карэкціроўкі ўдараў па Украіне. 24 чэрвеня Зяленскі заявіў, што рэтранслятары спынілі працу.

Калі гэта сапраўды так, то Лукашэнка ў пэўнай, хоць і не крытычнай ступені, але ўсё ж ускладніў расіянам нанясенне ўдараў па ўкраінскай тэрыторыі. У ходзе вайны, якая працягваецца, — не найлепшы «падарунак» ад найбліжэйшага саюзніка.

Затым, на сустрэчы з губернатарам Маскоўскай вобласці Андрэем Вараб’ёвым, беларускі палітык публічна расказаў пра кантакты з прадстаўнікамі ўкраінскага прэзідэнта. Гэта ўжо сепаратныя перамовы, калі дапусціць, што яны вяліся без адабрэння Крамля. А менавіта так, падобна, справа і ішла.

Тады ж, у прысутнасці пасла РФ у Беларусі Барыса Грызлова, Лукашэнка прыгадаў публікацыю The Wall Street Journal, у якой гаварылася, што гэты расійскі чыноўнік цісне на беларускі рэжым, патрабуючы больш актыўнага ўдзелу Мінска ў вайне супраць Украіны.

Але галоўнае, Лукашэнка на гэтай сустрэчы некалькі разоў запар проста заявіў пра нежаданне ваяваць з украінцамі.

Усё гэта рабілася наўмысна дэманстратыўна, да таго ж напярэдадні паездкі да Уладзіміра Пуціна ў яго рэзідэнцыю на Валдай. І пасля двухдзённых перамоваў бакі не раскрываюць ніякіх падрабязнасцяў. Затое вельмі падобна на тое, што Лукашэнка прывёз Пуціну нейкія прапановы ад кіраўніцтва Украіны. І, цалкам магчыма, угаворваў расійскага прэзідэнта іх прыняць. Прынамсі, гэта было б у інтарэсах беларускага палітыка, якому важна прадэманстраваць Кіеву свой нейтралітэт. Дамагчыся, каб Украіна не перашкаджала яго ўдзелу ў перамовах аб заканчэнні вайны, ад вынікаў якіх шмат у чым залежыць лёс самога Лукашэнкі.

Прасцей кажучы, беларускаму палітыку сёння больш выгадна дыстанцыявацца ад Расіі. І ў Крамлі не могуць гэтага не заўважаць. Як і таго, што Лукашэнка шукае абарону па-за межамі РФ.

А пасля сустрэчы з Пуціным беларускі палітык ляціць у Кітай, дзе абмяркоўвае праблематыку нашага рэгіёна са старшынёй Сі Цзіньпінам. Выглядае так, нібыта Лукашэнка знайшоў новы «парасон», пад якім можна схавацца ад расійскага гневу. Ды яшчэ абмяркоўвае з Пекінам пытанні, якія ў Маскве традыцыйна лічаць выключна сваёй прэрагатывай.

І акурат у дзень сустрэчы Лукашэнкі з Сі Цзіньпінам намеснік пастаяннага прадстаўніка Кітая пры ААН Сунь Лэй на пасяджэнні Савета Бяспекі ААН «настойліва» заклікаў Расію і Украіну як мага хутчэй аднавіць перамовы для завяршэння вайны. Выходзіць, Пекін таксама зацікаўлены ва ўсталяванні міру. А Лукашэнка, магчыма, нават атрымаў ад Кітая карт-бланш на міратворчую актыўнасць. І дастаць яго з-пад кітайскага парасона Крамлю вельмі няпроста.

Дапусціць дрэйф ад вайны з боку свайго найбліжэйшага саюзніка Масква, зразумела, не хоча. Значыць, трэба заблакаваць яму шляхі адступлення. Справакаваўшы на агрэсію ў дачыненні да Украіны, стымулюючы ўпартага саюзніка атакамі нібыта ўкраінскіх дронаў на беларускія аўтобусы.

Расійскую зацікаўленасць у правакацыях з аўтобусамі, прынамсі, можна ўявіць і растлумачыць. Але назавіце хаця б некалькі пераканаўчых довадаў на карысць украінскіх інтарэсаў у такіх атаках. Хіба што перакрыць рух па прыгранічнай трасе, ускладніўшы лагістыку для магчымых будучых атак на Чарнігаўскую вобласць з поўначы.

Цэнтр супрацьдзеяння дэзінфармацыі СНБА Украіны назваў заявы пра ўдар украінскага дрона па беларускім аўтобусе ў Бранскай вобласці чарговай правакацыяй расійскай прапаганды.

Спрацуе — не спрацуе?

У момант, калі пішацца гэты тэкст, Аляксандр Лукашэнка яшчэ завяршае сваё азіяцкае турнэ. Але пасля вяртання ў Мінск палітыку давядзецца рэагаваць на новую атаку. І ад таго, якой апынецца яго рэакцыя, шмат у чым залежыць далейшае развіццё падзей.

Пакуль у Мінску на інцыдэнт рэагуюць па-ранейшаму стрымана. Дзяржаўны сакратар Савета бяспекі Беларусі Аляксандр Вальфовіч лічыць, што удар па беларускім аўтобусе быў «чыстай выпадковасцю».

«Беларускі аўтобус не быў спецыяльна выбраны, скажам так, у якасці мэты для паражэння. Гэта аўтобус, які выпадкова рухаўся па тэрыторыі Бранскай вобласці, і дрон выпадкова ўпаў на дарогу паміж дзвюма трасамі», — заявіў ён.

Толькі нешта падказвае, што сённяшняя атака на беларускі аўтобус у Бранскай вобласці — не апошні інцыдэнт у ланцугу правакацый. Асабліва калі рэакцыя на яе афіцыйнага Мінска так і не апынецца ў належнай ступені жорсткай. Таму трасу А-240, як і прылеглыя да расійска-ўкраінскай мяжы маршруты, беларусам варта ўнесці ў пералік «дарог смерці». А ў выпадку крайняй неабходнасці — аб’язджаць яе вялікім кругам.

І яшчэ. Калі часта паўтараць слова «вайна», яна пагражае прыйсці да цябе насамрэч. Лукашэнка занадта часта згадвае яе дарэмна. Варта было б зрабіць высновы.

Падпішыцеся на наш тэлеграм-канал «Reform.news: Самае цікавае»

***

Меркаванні і ацэнкі аўтара могуць не супадаць з меркаваннем рэдакцыі Reform.news

🔥 Падтрымайце Reform.news данатам!