Працэс легалізацыі ў Польшчы практычна ўсіх беларускіх палітвязняў, дэпартаваных з Беларусі ў снежні 2025 года, завершаны. Пра гэта паведаміў намеснік кіраўніка Аб’яднанага пераходнага кабінета Павел Латушка па выніках сустрэчы з кіраўніком Упраўлення па справах замежнікаў Польшчы Томашам Цытрыновічам.
У сустрэчы таксама прынялі ўдзел дэлегат Каардынацыйнай рады Міхаіл Кірылюк і кіраўніца дэпартамента прававой дапамогі Цэнтра беларускай салідарнасці Вольга Добравольская.
Латушка падзякаваў польскаму боку за аператыўны разгляд зваротаў па пытаннях легалізацыі былых палітвязняў, якія пасля дэпартацыі з Беларусі ва Украіну былі пазней перавезены ў Польшчу.
На сустрэчы абмяркоўваліся два выпадкі былых палітвязняў, па якіх рашэнні пакуль не прыняты. Па адным з іх дасягнута дамоўленасць не ўжываць Дублінскі рэгламент, дзякуючы чаму хадайніцтва аб наданні міжнароднай абароны будзе разгледжана ў Польшчы. Другая справа знаходзіцца на стадыі абскарджання ў Радзе па справах бежанцаў, куды Латушка мае намер накіраваць хадайніцтва з просьбай таксама не ўжываць працэдуру перадачы ў іншую краіну.
Акрамя таго, станоўча вырашана пытанне аб аднаўленні разгляду спраў двух грамадзян Беларусі, якія чакалі рашэння аб наданні міжнароднай абароны больш за год.
Асобнай тэмай сустрэчы стала павелічэнне тэрміну дзеяння польскага праязнога дакумента для замежнікаў, які цяпер выдаецца беларусам тэрмінам на адзін год. Кіраўнік Упраўлення па справах замежнікаў адзначыў, што для гэтага неабходныя змены ў заканадаўстве. Латушка заявіў, што плануе абмеркаваць гэтае пытанне з кіраўніцтвам МУС Польшчы, каб дамагчыся ўнясення паправак у закон аб замежніках і павялічыць тэрмін дзеяння дакумента як мінімум да двух гадоў.
Паводле інфармацыі польскага ведамства, апошнім часам колькасць рашэнняў аб наданні міжнароднай абароны грамадзянам Беларусі пачала перавышаць колькасць новых заяў. Чакаецца, што да канца года сітуацыя працягне паляпшацца.
Удзельнікі сустрэчы таксама звярнулі ўвагу на выпадкі адмовы ў міжнароднай абароне на той падставе, што скончыліся тэрміны даўнасці прыцягнення да крымінальнай адказнасці за ўдзел у пратэстах 2020 года. Было адзначана, што такі падыход не ўлічвае рэальную сітуацыю ў Беларусі, дзе сілавыя структуры могуць перакваліфікаваць абвінавачанні на больш цяжкія артыкулы, якія прадугледжваюць больш працяглыя тэрміны пакарання.
Ва Упраўленне па справах замежнікаў былі перададзены даклад праваабарончага цэнтра «Вясна» пра рэпрэсіі ў Беларусі і даследаванне пра маштабы палітычных рэпрэсій, падрыхтаванае BELPOL, прадстаўніцтвам Аб’яднанага пераходнага кабінета па сацыяльнай палітыцы і ініцыятывай Volnyja пры ўдзеле праваабарончых арганізацый Dissidentby і «Вясна».
Латушка таксама заклікаў польскія ўлады ўлічваць рэпрэсіі, што працягваюцца ў Беларусі, пры разглядзе хадайніцтваў аб наданні міжнароднай абароны. Акрамя таго, польскаму боку былі перададзены матэрыялы па зваротах былых артыстаў Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы, якія цяпер працуюць у трупе «Вольныя купалаўцы», з просьбай прыняць станоўчыя рашэнні па іх заявах, паведамілі ў прэс-службе АПК.
