Вильнюсская гимназия имени Франциска Скорины. Фото: skorinosgimnazija.lt
Віленскі гарадскі савет ухваліў змяненне статута беларускай гімназіі імя Францыска Скарыны. Як паведаміў мэр сталіцы Літвы Валдас Бенкунскас, у навучальнай установе будзе ўзмоцнена навучанне літоўскай мове і створаныя выраўняльныя класы.
Рашэнне прынята ў межах перагляду падыходаў да пачатковай адукацыі дзяцей мігрантаў з краін, якія не ўваходзяць у Еўрапейскі саюз. Паводле слоў мэра, змены ў статуце гімназіі дазволяць разглядаць яе фактычна як школу з літоўскай мовай навучання пры захаванні беларускай спецыфікі.
“У Вільнюсе з даўніх часоў існуе і адна дзяржаўная беларуская школа — імя Францыска Скарыны. На пасяджэнні Савета было ўхвалена змяненне статута гэтай школы такім чынам, каб у ёй было больш урокаў літоўскай мовы і выраўноўваючых класаў, так што яна зможа прэтэндаваць на статус дэ-факта літоўскай школы”, — напісаў ён у Facebook.
Бенкунскас адзначыў, што раней значная частка дзяцей мігрантаў навучалася ў школах з рускай мовай выкладання, што, па ацэнцы гарадскіх уладаў, ускладняла іх далейшую інтэграцыю ў літоўскае грамадства.
“Да гэтага часу сітуацыя была сапраўды неадэкватнай — большая частка такіх дзяцей наведвала школы з рускай мовай навучання. Факты паказваюць, што такая сітуацыя вызначала горшую будучыню такіх дзяцей у Літве — прапусціўшы пачатковую адукацыю ў літоўскім асяроддзі, ім цяжэй інтэгравацца ў віленскае асяроддзе. Гэта азначае горшыя вынікі экзаменаў, абмежаваныя магчымасці навучання, горшыя шанцы на рынку працы, большую сацыяльную ізаляцыю ад астатніх жыхароў Вільнюса.
Таму з гэтага года пры прыёме ў школы мы будзем ужываць новы прынцып: дзеці 1–4 класаў, якія не з’яўляюцца нашымі грамадзянамі, імігранты з краін, што не ўваходзяць у ЕС, якія да гэтага часу не хадзілі ў школу, будуць дапускацца толькі ў літоўскія пачатковыя школы”, — заявіў ён.
Змены закрануць толькі дзяржаўныя школы. Прыватныя навучальныя ўстановы ў Вільнюсе працягнуць працаваць па дзейных правілах, а выбар школы для дзіцяці застанецца за бацькамі.
“Вядома, у агульнай карціне гэта складае толькі некалькі працэнтаў ад усіх школьнікаў Вільнюса, але ўжо цяпер мы павінны прыняць больш сур’ёзныя меры па кіраванні іміграцыяй. Сённяшнія рашэнні вызначаюць, якія сацыяльныя праблемы ў нас будуць або не будуць праз 10 ці 20 гадоў”, — дадаў мэр.
Нагадаем, напярэдадні гарадскі савет Вільнюса ўхваліў рашэнне, згодна з якім дзеці з краін, што не ўваходзяць у Еўрасаюз, якія нядаўна прыбылі ў Літву, змогуць залічвацца толькі ў пачатковыя школы з навучаннем на літоўскай мове.
Раней ініцыятыва выклікала крытыку, у прыватнасці з боку Асацыяцыі беларускіх бацькоў у Літве, якая накіравала ліст з пярэчаннямі супраць гэтай меры. Асацыяцыя заявіла, што апеляцыю падтрымалі больш за 200 бацькоў, педагогаў і прадстаўнікоў грамадзянскай супольнасці ў Літве і за мяжой.
Група заклікала захаваць выбар для беларускіх дзяцей, у тым ліку магчымасць вучыцца на беларускай мове ў гімназіі імя Францыска Скарыны ў Вільнюсе — адзінай дзяржаўнай школе за межамі Беларусі, якая прапануе адукацыю на беларускай мове. Асацыяцыя заявіла, што адукацыя на беларускай мове жыццёва важная для сем’яў, якія ўцяклі ад палітычных рэпрэсій, але пры гэтым імкнуцца да поўнай інтэграцыі ў літоўскае грамадства.
У адказ на гэта савет ухваліў змены разам з працэдурным рашэннем, абвешчаным старшынём камітэта па адукацыі савета Вітаўтасам Вайтэкунасам, якое дазваляе гімназіі імя Скарыны прымаць зноў прыбылых вучняў у 2026–2027 навучальным годзе пры наяўнасці вольных месцаў.