Скриншот трансляции
Сярэдні ўзрост беларускіх жанчын складае 44 гады. Яны часцей шукаюць падпрацоўку. Белстат прадставіў статыстычны партрэт беларускай жанчыны на прэс-канферэнцыі ў Нацыянальным прэс-цэнтры.
“Гэта беларуска. Яна жыве ў горадзе. Ёй у сярэднім 44 гады. Яна добра адукавана, мае вышэйшую або сярэднюю адукацыю. Упершыню выходзіць замуж у 27 гадоў і прыкладна праз год нараджае дзіця. У цэлым жа па выніках 2024 года на тэрыторыі нашай краіны пражывала 4,9 млн жанчын, або 54% ад агульнай колькасці насельніцтва. Прычым пераважная большасць іх пражывала ў гарадской мясцовасці — гэта амаль 80%”, — расказала намесніца старшыні Нацыянальнага статыстычнага камітэта Наталля Тарасюк.
У сярэднім на 1000 мужчын у краіне прыпадае 1167 жанчын. Аднак гендарны баланс па-рознаму выглядае ў розных узроставых катэгорыях. Калі ў маладым узросце на 1000 юнакоў прыпадае 957 дзяўчат, то ў старэйшых узростах жанчын ужо ў два разы больш, чым мужчын.
“За 2025 год у рэспубліцы было заключана 52 тыс. шлюбных саюзаў. Сярэдні ўзрост жанчын пры ўступленні ў першы шлюб склаў, як я ўжо казала, 27 гадоў. Аднак узрост — гэта не перашкода для стварэння сямейнага саюза, і ў апошнія гады намецілася цікавая тэндэнцыя. Жанчыны ва ўзросце 65 гадоў і старэй усё часцей ствараюць сем’і. Так, за 2025 год 713 жанчын уступілі ў шлюб, што амаль на 13% больш, чым у папярэднім годзе. Прычым 44 жанчыны ўступілі ў шлюб упершыню”, — дадала Тарасюк.
Паводле яе слоў, узровень жаночай занятасці ў Беларусі вышэйшы, чым мужчынскай. Ён складае 65%, а ў працаздольным узросце — 86%.
“У структуры занятасці жанчыны і мужчыны прадстаўлены практычна ў роўнай ступені. Аднак, як і ў цэлым па колькасці насельніцтва, ёсць гендарны дысбаланс. Сярод занятай моладзі да 30 гадоў на 100 мужчын прыпадае 91 жанчына. А вось ужо ва ўзроставай катэгорыі 45–54 гады сітуацыя змяняецца: на 100 занятых мужчын прыпадае 115 жанчын. Пры гэтым хачу адзначыць, што ў нашай краіне жанчыны больш адукаваныя.
42% працуючых жанчын маюць вышэйшую адукацыю, тады як мужчыны толькі 30%. Традыцыйна ў большасці сваёй жанчыны занятыя ў сферы паслуг. Як і раней, самымі «жаночымі» сферамі дзейнасці з’яўляюцца ахова здароўя, адукацыя. Тут вельмі вялікая доля — больш за 80%. Трохі менш жанчын у паслугах па часовым пражыванні і харчаванні, фінансавай, страхавой дзейнасці, прафесійнай, навукова-тэхнічнай дзейнасці і гандлі”, — працягнула яна.
У ІТ-сферы доля жанчын складае 34%.
“Жанчыны часцей за мужчын шукаюць дадатковую працу. Сярод асоб, якія маюць акрамя асноўнай працы яшчэ і дадатковую, звыш 60% складаюць жанчыны”, — адзначыла прадстаўніца Белстата.
“Сёння сярод прадпрымальнікаў Беларусі 42% — гэта жанчыны. Прычым хацелася б адзначыць, што кожная дзявятая з іх — гэта працадаўца, гэта значыць чалавек, які можа наймаць работнікаў. Большасць з іх, больш за 50% — гэта дырэктары або загадчыцы магазінаў, а таксама індывідуальныя прадпрымальніцы ў сферы паслуг”, — сказала яна.
У дэпутацкім корпусе доля жанчын — 33%, у органах мясцовага самакіравання — 48%, сярод кіраўнікоў сельскіх, пасялковых і гарадскіх выканаўчых камітэтаў і іх намеснікаў — 72%, сярод суддзяў — 67%.
44% жанчын-кіраўнікоў маюць непаўналетніх дзяцей, а сярод працуючых у цэлым — каля 60% маюць дзяцей.
Тарасюк таксама падзялілася дадзенымі даследавання аб размеркаванні часу. Яно праводзілася сярод беларусак ва ўзросце 10 гадоў і старэй.
“Самай значнай артыкулам затрат часу ў сутачным фондзе з’яўляецца час на догляд за сабой. Гэта сон, прыняцце ежы і іншае, асабісты догляд за сабой. На гэта жанчыны трацяць амаль палову свайго сутачнага фонду часу. Сон у агульным аб’ёме займае 77% — амаль 9 гадзін. 3 гадзіны 15 хвілін прыпадае на працу і звязаную з ёй дзейнасць. 3 гадзіны 12 хвілін займае вядзенне хатняй гаспадаркі і догляд за членамі сям’і. Крыху больш за 4 гадзіны — гэта вольны час. Час на навучанне — 35 хвілін. Ну і астатнія 20 хвілін — гэта іншыя затраты часу.
І як вынік, на працягу ўсяго жыцця жанчыны, сярэдняя працягласць якога складае без малога 80 гадоў, жанчыны амаль 10 гадоў праводзяць на працы. На прыгатаванне ежы ў іх сыходзіць каля 4 гадоў, прыкладна столькі ж — на прыём ежы. Купля тавараў і атрыманне паслуг займаюць у жыцці жанчыны крыху больш за год.
Прыбіраннем кватэры, мыццём, гэта значыць бытавымі мерапрыемствамі, яна займаецца амаль 5 гадоў. Вольнага часу ў распараджэнні жанчыны крыху больш за 13 гадоў, з якіх каля 6 яна праводзіць за праглядам тэлеперадач і відэафільмаў.
Яшчэ амаль 1,5 года займаецца спортам, прагулкамі і актыўнымі відамі дзейнасці. На сон у жанчын сыходзіць без малога 30 гадоў. Акрамя таго, на працягу ўсяго жыцця каля 4 гадоў жанчыны трацяць на перамяшчэнне, звязанае з рознымі мэтамі, гэта значыць на час у дарозе”, — сказала яна.