Кястутис Будрис на Мюнхенской конференции по безопасности 14 февраля 2026 года. Фото: Офис Тихановской
Да канца лютага 2027 года няма падстаў для перагляду санкцый у дачыненні да беларускага калію. Пра гэта ў эфіры LRT заявіў міністр замежных спраў Літвы Кястуціс Будрыс. Разам з тым ён прызнаў, што тэма транзіту калійных угнаенняў абмяркоўваецца з ЗША. Паводле яго слоў, пры абмеркаванні пытання аб падаўжэнні санкцый гэтая дыскусія будзе ўлічвацца.
“Магу пацвердзіць, што мы вядзём перамовы з ЗША па гэтым пытанні. Гэтае пытанне стаіць на парадку дня, мы ўлічваем розныя меркаванні. Аднак я хацеў бы адзначыць, што да наступнага года — да канца лютага 2027 года — у дачыненні да Беларусі дзейнічаюць санкцыі з-за калійных угнаенняў, і няма ніякіх спосабаў, сродкаў або падстаў для перагляду чаго-небудзь на ўзроўні Еўрапейскага саюза.
Гэта не толькі пазіцыя Літвы — гэта пазіцыя Еўропы. Калі будуць такія абмеркаванні або калі будуць абмяркоўвацца пытанні падаўжэння санкцый, мы, вядома, улічым усе меркаванні нашых партнёраў”, — сказаў ён.
Будрыс не стаў пацвярджаць атрыманне ліста амерыканскага боку пра транзіт, пра які на мінулым тыдні пісалі СМІ.
“Мы маем зносіны з Дзярждэпартаментам або іншымі амерыканскімі ўстановамі рознымі спосабамі. Я не буду гэта каментаваць, але існуе не адзін спосаб абмену інфармацыяй, ацэнкамі і прапановамі. Я б не стаў вылучаць нейкі адзін-адзіны спосаб”, — адказаў ён.
Пры гэтым міністр пракаментаваў цытату з ліста, у якой гаварылася пра “прававы механізм”, які могуць выкарыстаць транзітныя краіны, каб зрабіць выключэнне з санкцый. Паводле яго слоў, усе магчымыя варыянты абыходу санкцый ужо былі выкарыстаныя зацікаўленымі асобамі: расійскімі і беларускімі кампаніямі.
“За ўвесь гэты перыяд, пачынаючы з 2022 года, былі запушчаныя легальныя схемы і ўсякія іншыя рэчы дзеля вялікіх грошай. Адказ такі ж просты, як тлумачэнне Еўрапейскай камісіі — санкцыі прымяняюцца да ўсіх угнаенняў, што здабываюцца ў Беларусі, у тым ліку і да тых, якія транспартуюцца праз тэрыторыю Еўрапейскага саюза. На гэтым гісторыя заканчваецца”, — сказаў ён.
Будрыс таксама прапануе не звязваць размяшчэнне амерыканскіх войскаў у Літве і транзіт угнаенняў.
“Я сапраўды не бачу тут ніякай прамой залежнасці, бо рашэнне прымае Еўрапейскі саюз. Гэта не нацыянальнае рашэнне. Гэта нават не рашэнне рэгіянальных дзяржаў, якія мяжуюць з Беларуссю: Латвія, Польшча, Літва. Нават калі мы ўтрох прымем рашэнне, гэта нічога не значыць. Для прыняцця любога іншага рашэння патрабуецца аднагалоснасць 27 дзяржаў.
Калі гаворка ідзе пра падаўжэнне санкцый, то тут дзейнічае некалькі іншы механізм. На мой погляд, разглядаць што-небудзь цяпер, не маючы для гэтага прававых і палітычных умоў, — пустая трата часу. Я не бачу прамой сувязі з патрэбамі ў абароне, са стрымліваннем, з яго эфектыўнасцю і, у канчатковым выніку, з інтарэсам ЗША ў прысутнасці войскаў у рэгіёне, як канкрэтна на лініі фронту, так і на еўрапейскім кантыненце ў цэлым”, — сказаў ён.
Пры гэтым, паводле яго слоў, ён рэгулярна вядзе размову пра амерыканскую ваенную прысутнасць у Літве. У тым ліку Будрыс уздымаў гэтую тэму падчас міністэрскай сустрэчы НАТА з генсекам альянсу і дзяржаўным сакратаром ЗША Марка Рубіа.
“Паводле нашай ацэнкі, на маю думку, тое, што я абмяркоўваў на мінулым тыдні ў Швецыі, у Хельсінгборгу, з Генеральным сакратаром НАТА, з Вярхоўным галоўнакамандуючым сіламі НАТА ў Еўропе, з тым жа сакратаром Марка Рубіа, — гэта тое, што наяўнасць войскаў у інтарэсах Злучаных Штатаў, а таксама ў нашых інтарэсах. Гэта вельмі моцныя сігналы, якія мы павінны перадаць Расіі ў агульным кантэксце нарастання напружанасці. Мы павінны бачыць усю карціну цалкам. Я веру, што гэтыя рашэнні будуць скаардынаваныя, будуць адпавядаць як палітычным, так і ваенным і стратэгічным меркаванням”, — сказаў ён.