У Літве заявілі пра спробы стварыць уражанне, што сітуацыя на мяжы з Беларуссю выйшла з-пад кантролю
Рэдакцыя Reform.news · 18 лістапада 2026, 22:42
https://reform.news/be/u-litve-zajavili-pra-sproby-stvaryc-urazhanne-shto-situacyja-na-mjazhy-z-belarussju-vyjshla-z-pad-kantrolju/Нацыянальны цэнтр кіравання крызісамі Літвы (НЦУК) папярэдзіў пра інфармацыйную аперацыю, якая працягваецца і звязаная з распаўсюджваннем паведамленняў пра нібыта бесперашкодную дзейнасць кантрабандыстаў і вярбоўку жыхароў прыгранічных раёнаў праз SMS. Паводле ацэнкі цэнтра, яе мэта заключаецца ў тым, каб выклікаць трывогу сярод насельніцтва і падарваць давер да літоўскіх дзяржаўных устаноў, піша Delfi.
Падставай для папярэджання сталі лісты, якія апошнім часам пачалі атрымліваць літоўскія СМІ. У іх сцвярджалася, што кантрабандысты актывізавалі дзейнасць на мяжы з Беларуссю і спрабуюць прыцягваць мясцовых жыхароў да незаконнай дзейнасці з дапамогай SMS-паведамленняў.
У НЦУК адзначылі, што гэта ўжо другі падобны выпадак за апошнія некалькі тыдняў. Раней масава распаўсюджваліся паведамленні пра нібыта атрутныя цыгарэты, якія паступаюць у Літву з Беларусі.
Цэнтр падкрэсліў, што літоўскім ведамствам вядома пра спробы вярбоўкі грамадзян для здзяйснення супрацьпраўных дзеянняў. Аднак у гэтым выпадку службы не атрымалі ніводнага непасрэднага звароту ад жыхароў, які пацвярджаў бы атрыманне апісаных SMS.
«Таму гэтую сітуацыю мы перш за ўсё разглядаем як інфармацыйную аперацыю, мэта якой – выклікаць трывогу сярод жыхароў і зніжаць давер да літоўскіх устаноў. У той жа час цалкам выключыць і іншыя мэты гэтай аперацыі (напрыклад, вярбоўку людзей) мы не можам», – заявілі ў НЦУК.
Паводле даных цэнтра, у абодвух выпадках выкарыстоўвалася падобная схема. У рэдакцыі СМІ і дзяржаўныя ўстановы накіроўваліся сенсацыйныя гісторыі, нібыта заснаваныя на сведчаннях відавочцаў або інфармацыі з “надзейных крыніц”. Разлік рабіўся на шырокае распаўсюджванне гэтых паведамленняў і рэакцыю афіцыйных структур, пасля чаго публікацыі і каментарыі маглі выкарыстоўвацца для далейшага прасоўвання дэзінфармацыі.
НЦУК таксама ўстанавіў, што звязаныя з аперацыяй матэрыялы распаўсюджваюцца праз старонку Facebook пад назвай Pasienis Live, створаную ў канцы кастрычніка. Чалавек, які прадставіўся аўтарам апошняга ліста, апублікаваў нібыта атрыманае SMS у нядаўна створаным профілі з прыкметамі неаўтэнтычнай актыўнасці.
Паводле ацэнкі цэнтра, распаўсюджванне паведамленняў штучна ўзмацняецца з дапамогай ботаў і іншых неаўтэнтычных акаўнтаў, якія пакідаюць каментарыі і робяць рэпосты, ствараючы бачнасць шырокай грамадскай цікавасці.
«Верагодна, мэта аперацыі шырэйшая, чым распаўсюджванне аднаго паведамлення, якое ўводзіць у зман. Робіцца спроба замацаваць уражанне, што сітуацыя на мяжы не кантралюецца, службы не здольныя дзейнічаць, а жыхары кінутыя на волю лёсу. Такая дзейнасць адпавядае метадам інфармацыйнага ўздзеяння, якія выкарыстоўваюцца для стварэння гібрыдных пагроз», – падкрэслілі ў НЦУК.
Літоўскія спецыялісты аналізуюць распаўсюджванне паведамленняў і звязаныя з імі акаўнты, спрабуючы ўстанавіць арганізатараў аперацыі і іх магчымыя сувязі з варожымі дзяржавамі. Жыхароў заклікалі не распаўсюджваць неправераную інфармацыю, а пры атрыманні падазроных паведамленняў захоўваць іх разам з данымі адпраўніка і перадаваць паліцыі або памежнай службе.
