У студзені 2026 года, калі расійскія атакі пакінулі значную частку Кіева без цяпла і электрычнасці, сталічныя тэатры сталі месцамі нечаканага адзінства. Нягледзячы на 16-гадзінныя адключэнні святла і сістэматычныя паветраныя трывогі, залы Нацыянальнага тэатра імя Івана Франка і Тэатра на левым беразе Дняпра застаюцца перапоўненымі, распавядае «Суспільне Культура».
«Хіба такое можна прапусціць?»: чарга за марай
Для многіх паход у тэатр стаў сапраўдным подзвігам. Глядачка Наталля прыехала на спектакль у Тэатр Франка з Абухава разам з усёй сям’ёй. Дома — холад і цемра, самі толькі што перахварэлі, але пытанне «ці ісці» нават не стаяла. Квіткі на спектакль з удзелам легендарнай Наталлі Сумскай куплялі за паўтара месяца — гэта быў запланаваны падарунак на дзень нараджэння, які не змаглі адмяніць ні ракеты, ні блэкаўты.
Акцёры: грым пад гул выбухаў
Умовы, у якіх працуюць артысты, далёкія ад акадэмічных. Заслужаны артыст Украіны Андрэй Мастрэнку сустракае журналістаў у грымёрцы Тэатра на левым беразе Дняпра. Ён спакойна распавядае, што мінулай ноччу «шахед» упаў у полі зусім побач з яго хатай — ад выбуховай хвалі будынак захістаўся.
«Але ў нас прымальныя ўмовы для працы, грэх жаліцца. Мы не можам закрывацца, бо гледачы прыходзяць, яны саграваюць нас сваім цяплом», — кажа акцёр.
Тэатр як калектыўная тэрапія
Для пастаянных гледачоў, такіх як сяброўкі Дар’я і Святлана, тэатр стаў штомесячнай традыцыяй, якая дапамагае «не страціць здаровы розум». У фае перад пачаткам спектакля «Карсіканкі» яны тлумачаць: заўсёды можна знайсці прычыну, чаму ісці нязручна ці небяспечна, але важна ствараць камфорт у тым, што маем зараз. Тэатр дазваляе на пару гадзін выключыць «непрыемную рэчаіснасць» і пагрузіцца ў свет фантазіі.
Калі знікае святло: гледачы становяцца асвятляльнікамі
Рэальнасць вайны ўмешваецца ў мастацтва наўпрост падчас паказаў. У зале халодна, таму гледачы застаюцца ў верхнім адзенні. Часта пасярод другой дзеі ў будынку раптоўна знікае электрычнасць. У такія моманты адбываецца магія: людзі не панікуюць і не сыходзяць, яны масава ўключаюць ліхтарыкі на тэлефонах, падсвятляючы сцэну для акцёраў.
Калі гучыць паветраная трывога, спектакль спыняецца, і ўсе сыходзяць у сховішча. Пасля адбою людзі вяртаюцца на свае месцы, і дзея працягваецца.
Месца сілы і духоўная рэабілітацыя
Народная артыстка Украіны Наталля Сумская, рыхтуючыся да ролі ў спектаклі «Непараўнальная», падкрэслівае, што сёння тэатр — гэта асяродак дабра і люднасці. Асаблівая гонар для калектыву — вайскоўцы ў зале.
«Нашы праблемы ў параўнанні з іхнімі значна меншыя. Мы — іхні тыл, і павінны ўвесь час дбаць пра духоўную рэабілітацыю», — лічыць актрыса.
Падпісвайцеся на культурныя навіны Reform.news у Telegram
