Аляксандр Лукашэнка не задаволены поспехамі на франтах ідэалагічнай вайны. Як ні дзіўна, гэта нагода для таго, каб не вельмі крыўдзіцца на Google і пакінуць YouTube у Беларусі ў жывых.
Да нядаўняга часу перманентныя сутычкі айчыннай прапаганды з відэахостынгам ад Google нагадвалі, хутчэй, партызанскія дзеянні. YouTube перыядычна выдаляў каналы найбольш адыёзнага сярод усіх іншых Грыгорыя Азаронка. Той тут жа заводзіў новы, і гэтая гульня ў пінг-понг, здавалася, будзе працягвацца вечна. Да вялікай радасці беларускіх прапагандыстаў, якія асвойвалі рэсурсы, накручвалі наведвальнасць і, як умелі, імітавалі бурную дзейнасць на палях інфармацыйнай вайны, якую рэжым абвясціў уласнаму народу пасля падзей 2020 года.
Але ў адзін цудоўны момант YouTube прымяніў дыванавую бамбардзіроўку, адразу выдаліўшы афіцыйныя каналы найбуйнейшых беларускіх прапагандысцкіх СМІ — СТБ, БелТА і АНТ. А следам кропкава дабіў некаторых з параненых, выдаліўшы і рэзервовы канал СТБ, заведзены за пару месяцаў да выдалення асноўнага.
Прычынай залпу ад Google, відавочна, стаў чарговы выпуск праграмы Рамана Пратасевіча «Без прыкрыцця», у якой былі парушаны многія правілы відэахостынгу па размяшчэнні кантэнту. У тым ліку — раскрыццё персанальных даных. На канал паляцела скарга, якая, мяркуючы па ўсім, аказалася не першай. Цярпенне YouTube аўтаматычна лопнула, і канал СТБ прыбілі. Заадно пацярпелі і БелТА з АНТ. Хутчэй за ўсё, таму, што ўсе тры каналы былі прывязаныя да аднаго e-mail. Магчыма, іх адначасова заводзілі ў Адміністрацыі Лукашэнкі або ў Мінінфарме — не сутнасць. Галоўнае, што накрыла ўсіх. І санкцыі тут ні пры чым, бо падсанкцыйная «Белтэлерадыёкампанія» ў YouTube па-ранейшаму прысутнічае.
Паказальная гісторыя з рэзервовым каналам СТБ. Падобна, заводзячы яго, прапагандысты ўжо разумелі, што колькасць скаргаў пагражае выклікаць лавіну. Падстрахаваліся, завялі новы канал. Калег ці то забылі папярэдзіць, ці тыя не адрэагавалі. Зрэшты, гэты ход СТВ ад расплаты таксама не ўратаваў. І заслужана.
Што тут пачалося! У прапагандысцкіх медыя — жудасная істэрыка. І заклікі закрыць гэты варожы відэахостынг, які без саромлення знішчае ўвесь масіў гною ў выглядзе «велізарных архіваў навінавых выпускаў, аналітычных праграм і дакументальных цыклаў», які на яго гадамі складвалі прапагандысты.
Ведамства Максіма Рыжанкова абвінаваціла YouTube у парушэнні міжнароднага заканадаўства, у двайных стандартах, пакінуўшы за сабой права «адрэагаваць адпаведным чынам — усімі даступнымі сродкамі».
Беларусы ўжо паспелі прызвычаіцца да «адпаведных рэакцый» рэжыму. Звычайна пераважаюць дзве: душыць і не пускаць. Таму многія занепакоіліся — ці не пойдзе цяпер рэжым шляхам Расіі, запавольваючы і «банячы» направа і налева ўсё, што яму непадкантрольна? Толькі ж падсмейваліся з расіянаў, якія едуць у Беларусь паглядзець YouTube і пачытаць сацсеткі. А цяпер і самі апынёмся ў такім жа становішчы?
Сёння ў Аляксандра Лукашэнкі быў кадравы дзень. Сярод іншага, ракіроўкі адбыліся і ў прапагандзе. Так, Марат Маркаў перакваліфікаваўся з міністра інфармацыі ў міністра культуры. А вызваленае крэсла галоўнага куратара інфармацыйных патокаў заняў цяпер ужо экс-кіраўнік выдавецкага дома «Беларусь сёння» Дзмітрый Жук.
Настаўляючы прызначанцаў, Лукашэнка загаварыў пра ідэалагічную вайну, узгадаўшы пры гэтым і нядаўнія прыгоды прапаганды з YouTube.
«Што датычыцца нашай ідэалагічнай складніку — ідзе вайна. <…> Будзем пакуль ваяваць. Вы бачыце, што часам несумленна з намі паступаюць, як YouTube там каналы (выдаліў — заўв. Reform.news)», — заявіў палітык.
Пры гэтым, на думку Лукашэнкі, на гэтай вайне «у нас не ўсё добра». І гэта — «тэма» для яго Адміністрацыі. «У нас не атрымлівалася, у папярэдніх міністраў эфектыўна працаваць».
Ну, з культурай зразумела. У Лукашэнкі даўно былі прэтэнзіі да цяпер ужо былога міністра Руслана Чарнецкага, які, падобна, недастаткова эфектыўна праводзіў чысткі «публічных людзей», якія адважыліся ў той ці іншай форме выступіць супраць рэжыму ў 2020 годзе. Цяпер экс-ваенны Маркаў з шабляй нагола павінен выправіць агрэхі свайго папярэдніка.
Зразумела і з кіно, якім палітык вечна незадаволены. А вось што не ў парадку ў Адміністрацыі? І пры чым тут YouTube?
Прэтэнзіі да Адміністрацыі — гэта камень у агарод намесніка яе кіраўніка Уладзіміра Пярцова, які адказвае за ідэалогію. Падобна, палітык разумее, што яго прапаганда не дапрацоўвае. Не можа «перабіць» парадак дня. А яшчэ і ад каналаў распаўсюджвання адмовіцца?
Тут паказальная фраза палітыка — а менавіта, «будзем пакуль ваяваць». У тым ліку і ў YouTube. І на іншых «варожых пляцоўках».
Устаноўку пацвердзіў і новапрызначаны міністр інфармацыі Жук. «Што датычыцца платформаў, якія выкарыстоўваюцца грамадзянамі Беларусі, дзейнічаць трэба вельмі асцярожна. Вы ведаеце і пазіцыю прэзідэнта, ён не прыхільнік забаронаў».
Што да «не прыхільніка забаронаў», гэта, вядома, смешна. А вось словы Жука пра тое, што «змагацца давядзецца на чужой тэрыторыі — на тым жа YouTube, у Instagram», пераконваюць у тым, што YouTube у Беларусі не закрануць. Як і вядучыя сацсеткі. Прынамсі, пакуль.
Так што пра YouTube усё ж замовілі слова. І на тое ёсць шэраг важкіх прычын.
Не, закрыць усё гэта к чорту, адгарадзіцца інфармацыйным плотам, рэжым, хутчэй за ўсё, быў бы не супраць. Але як гэта зрабіць без страт для сябе каханага?
Стварыць уласныя пляцоўкі? Па-першае, ужо спрабавалі. Запусцілі «Видео.бел». Але праглядаў там, падобна, настолькі мала, што нават статыстыку размешчаных відэа закрылі, каб не ганьбіцца. І далёка не факт, што пасля «адмены» YouTube сітуацыя зменіцца ў лепшы бок. Усё роўна будуць прарывацца вонкі. А так хоць нешта насельніцтву на вочы трапляе. Пакінь адзін «Видео.бел» або напладзі яму падобных — сітуацыя на франтах ідэалагічнай вайны стане яшчэ больш сумнай.
Другі момант — Расія. Прасоўванне на папулярныя платформы расійскіх наратываў для беларускай прапаганды — відавочна не бясплатны занятак. Прычым гаворка ідзе не толькі пра рускамоўную публіку — ёсць, напрыклад, праекты, накіраваныя на аўдыторыю ў Польшчы. Усё гэта курыруецца з Расіі і там жа аплачваецца. Мяркуючы па ўсім, значная частка айчыннай прапаганды падсілкоўваецца маскоўскімі грашыма. Закрый кран — і сваіх прапагандыстаў давядзецца карміць выключна самому. А есці яны прывыклі добра. Ды і ў Крамлі могуць пакрыўдзіцца: для іх інфармацыйная вайна з Захадам чужымі рукамі — справа не менш важная.
Трэці момант — таксама Расія, толькі выгляд ззаду. Можна, вядома, перакрыць усё заходняе, перайсці на расійскія платформы кшталту ВК, RuTube і іншыя. Значная частка аўдыторыі ад безвыходнасці, вядома, таксама туды перабярэцца. Але ў гэтым выпадку ні пра які інфармацыйны суверэнітэт нават успамінаў не застанецца. Прапускаць будуць толькі тое, што выгадна Расіі. А калі што здарыцца? Бо знішчыць усё гэта дабро, пры неабходнасці, Масква зможа яшчэ хутчэй, чым YouTube. У Google хоць і нязручныя для прапаганды, але правілы ёсць. А там закон — тайга, мядзведзь — гаспадар.
Без каналаў распаўсюджвання інфармацыйную вайну весці бессэнсоўна. З убогімі каналамі — малаэфектыўна. Складаць усе яйкі ў адзін, тым больш расійскі кошык, яшчэ небяспечней, чым мець справу з «загніваючым Захадам». Вось і выходзіць, што лепш усё ж «змагацца на чужой тэрыторыі». Так што адпяваць YouTube рана. Рэжым яго яшчэ выкарыстае. Асабліва, калі навучыцца ўключаць мозгі і не вешаць усе свае каналы на адзін адрас.
Падпішыцеся на наш тэлеграм-канал «Reform.news: Самае цікавае»
***
Меркаванні і ацэнкі аўтара могуць не супадаць з меркаваннем рэдакцыі Reform.news