Фота прадастаўлена Цэнтрам беларускай культуры ў Беластоку.
30 студзеня ў Падляшскім музеі ў Беластоку распачне працу выстава «НІВА | ФОТАЗДЫМКІ». Экспазіцыя прысвечана 70-годдзю выхаду першага нумара легендарнага беларускага тыднёвіка і прэзентуе выбраныя кадры з архіва рэдакцыі за 1956–2000 гады.
Выстава, якая праходзіць пад ганаровым патранатам Польскага агенцтва друку (PAP), — гэта вынік сумеснай працы Цэнтра беларускай культуры ў Беластоку, Падляшскага музея і Праграмнай рады «Нівы». Куратар Павел Грэсь запрашае гледачоў у «фатаграфічнае падарожжа праз дзесяцігоддзі»: ад суровых краявідаў Падляшша да дынамічных рэпартажаў з фабрык і партрэтаў людзей, якія фармавалі ідэнтычнасць рэгіёна.
Гэтыя здымкі, якія раней «жылі» толькі тыдзень — да выхаду наступнага нумара — сёння ператварыліся ў маштабную гісторыю. На выставе можна будзе пабачыць усё: ад атмасферы часоў ПНР з яе суботнікамі і будоўлямі да інтымных партрэтаў і рэдкіх кадраў, што фіксавалі рэлігійнае і традыцыйнае жыццё беларусаў у Польшчы.
«Гэта маленькія гісторыі, розныя твары і дзеянні, усе лакальныя, недзе з другой паловы XX стагоддзя. Тут ёсць і палітыка, і вялікая гісторыя. Можа, не вялікія, векапомныя падзеі з падручнікаў гісторыі, але шматгалосае рэха таго, што адбывалася ў Польшчы ў той час.
…Часам цяжка вызначыць час і месца здымка. А мы ж прывыклі чытаць і адразу ведаць. У гэтым зборы фатаграфій такія веды ў большасці выпадкаў падаюцца залішнімі. Гэта асабліва відаць у жанравых сцэнах і партрэтах», — распавядае пра архіў «Нівы» Іаана Кіноўская.
«Ніва» — найстарэйшае беларускамоўнае перыядычнае выданне ў Польшчы, якое выходзіць бесперапынна з 1956 года. Газета была заснавана ў Беластоку як орган Беларускага грамадска-культурнага таварыства (БГКТ), а з 1992 года выдаецца Праграмнай радай тыднёвіка «Ніва». На працягу 70 гадоў газета фіксавала кожны крок беларускай меншасці: ад сацыялістычных будоўляў і калгаснага жыцця да нацыянальнага адраджэння і сучаснага культурнага росквіту. Асобнае месца заўсёды займала літаратурная старонка, вакол якой гуртавалася знакамітае аб’яднанне «Белавежа» (Сакрат Яновіч, Аляксей Карпюк і іншыя аўтары). Газета застаецца галоўнай пляцоўкай для дыскусій пра ідэнтычнасць, мову і будучыню беларусаў у Польшчы. На працягу многіх гадоў галоўным рэдактарам выдання з’яўляецца Яўген Вапа.
Час і месца адкрыцця выставы: 30 студзеня, 18:00, Падляшскі музей у Беластоку (Ратуша, Рынак Касцюшкі, 10).
Выстава будзе працаваць да 26 красавіка 2026 года.
Падпісвайцеся на культурныя навіны Reform.news у Telegram