У Беларусі за падтрымку Украіны асудзілі не менш за 419 чалавек

Рэдакцыя Reform.news · 22 кастрычніка 2026, 22:10

https://reform.news/be/u-belarusi-za-padtrymku-ukrainy-asudzili-ne-mensh-za-419-chalavek/

З лютага 2022 года ў Беларусі за падтрымку Украіны асудзілі як мінімум 419 чалавек, у тым ліку 73 жанчыны. З іх 142 чалавекі застаюцца за кратамі, піша праваабарончы цэнтр «Вясна».

Паводле даных праваабаронцаў, пераслед звязаны з перадачай інфармацыі пра перамяшчэнне расійскай ваеннай тэхнікі па тэрыторыі Беларусі, данатамі, дыверсіямі на чыгунцы і ўдзелам ва ўкраінскіх вайсковых фарміраваннях. Пры гэтым фактаў крымінальнага пераследу можа быць значна больш, адзначаюць яны.

Больш за ўсё людзей, 222 чалавекі, асудзілі за садзейнічанне “экстрэмісцкай дзейнасці” паводле артыкула 361-4 Крымінальнага кодэкса. Гаворка ідзе пра перадачу фота і відэа перамяшчэння расійскай ваеннай тэхнікі. Яшчэ 44 чалавекі асуджаныя за “здраду дзяржаве” ў сувязі з падтрымкай Украіны, а 17 замежных грамадзян атрымалі прысуды за “агентурную дзейнасць”.

Па справах аб тэрарызме, у тым ліку дыверсіях на чыгунцы і ў Мачулішчах, асудзілі 29 чалавек. Яшчэ 45 чалавек атрымалі прысуды за грашовыя пераводы, якія следства кваліфікавала як фінансаванне “тэрарыстычнай дзейнасці” або “экстрэмісцкіх фарміраванняў”.

Адной з самых масавых спраў, звязаных з вайной ва Украіне, стала «справа Гаюна». Пераслед пачаўся пасля ўзлому 5 лютага 2025 года бота маніторынгавага праекта «Беларускі Гаюн», праз які з 2022 года перадавалі звесткі пра перамяшчэнне расійскай ваеннай тэхнікі па Беларусі. Пасля таго як асабістыя даныя карыстальнікаў трапілі да сілавікоў, па ўсёй краіне пачаліся затрыманні.

Па стане на 22 кастрычніка 2026 года праваабаронцам вядома пра 141 фігуранта гэтай справы. 41 з іх знаходзіцца за кратамі. Нядаўна да 3,5 года калоніі прысудзілі 31-гадовага жыхара Хойнікаў Артура Сыраквашу.

Яшчэ адна катэгорыя пераследаваных – «рэйкавыя партызаны», якіх абвінавачвалі ў дыверсіях на чыгунцы пасля пачатку поўнамаштабнага расійскага ўварвання ва Украіну. Паводле даных «Вясны», за кратамі застаюцца 10 палітвязняў, затрыманых у сувязі з такімі дыверсіямі. Праваабаронцы паведамляюць пра прымяненне гвалту і катаванняў падчас затрыманняў. Ніводзін “рэйкавы партызан” не быў вызвалены па памілаванні або абмене.

За далучэнне да палка Каліноўскага і намер ваяваць на баку Украіны ў Беларусі асудзілі 42 чалавекі паводле артыкула аб удзеле ў ваенных дзеяннях на тэрыторыі замежнай дзяржавы без упаўнаважання дзяржавы. Па «справе Палка Каліноўскага» асудзілі 23 чалавекі. У месцах пазбаўлення волі застаюцца былыя добраахвотнікі Васіль Верамейчык, Максім Ралько і Андрэй Сяргееў.

Акрамя таго, працягваецца завочны пераслед беларускіх добраахвотнікаў і актывістаў, якія знаходзяцца за мяжой, а таксама аказваецца ціск на іх сваякоў. У сувязі з вайной ва Украіне вынесена 37 завочных прысудаў. У пачатку кастрычніка спецыяльную вытворчасць пачалі ў дачыненні да пяці добраахвотнікаў – Аляксандра Буцько, Арцёма Войніча, Аляксандра Грыба (Грыгор’ева), Алега Калуша і Яўгена Лістапада.