Фота: сядзіба Якуба Наркевіча-Ёдкі.
Аднаўленне родавай сядзібы знакамітага беларускага навукоўцы і вынаходніка Якуба Наркевіча-Ёдкі ва Уздзенскім раёне паспяхова працягваецца. У сетцы з’явіліся новыя здымкі рэстаўрацыйных працаў, якія паказваюць, як некалі разбураны гатычны палац літаральна паўстае з руін.
Працэс вяртання да жыцця маёнтка «Наднёман» — адзін з нешматлікіх прыкладаў доўгачасовай і ўпартай рэстаўрацыі, якая крок за крокам ідзе наперад, нягледзячы ні на што.
Калі яшчэ мінулай вясной на гатычным палацы толькі пачыналі крыць дах, то новыя кадры фіксуюць куды больш істотныя змены. Зараз высокая чатырох’ярусная вежа цалкам апранутая ў будаўнічыя рыштаванні, і на самым яе версе актыўна вядуцца працы па аднаўленні фінальных канструкцый. Асноўны корпус будынка ўжо практычна набыў свой завершаны выгляд: цагляная кладка сцен гатовая, а акуратныя неагатычныя вокны-аркі, зубчастыя вежачкі і дэкаратыўныя элементы адпавядаюць аўтэнтычнаму выгляду XIX стагоддзя. На асобных планах будынка таксама заўважная змантаваная кроквенная сістэма з часовай ізаляцыяй, што сведчыць пра паступовы пераход да фінальнага закрыцця контуру палаца.
Шлях гэтага помніка дойлідства ад руін да аднаўлення пачаўся яшчэ ў 2015 годзе, калі Фонд імя Наркевіча-Ёдкі на чале з кандыдатам фізіка-матэматычных навук Уладзімірам Самуйлавым задумаў вярнуць сядзібу да стану яе найвышэйшага росквіту часоў жыцця тут навукоўцы. Будаўнічыя працы стартавалі ў 2016-м, і ўжо праз два гады рэстаўратары змаглі цалкам аднавіць уязную браму з флігелямі, кумысніцу, карэтны хлеў і бровар. Пасля гэтага, пры сумеснай падтрымцы мясцовых уладаў і грамадскіх намаганняў, працэсы перайшлі на самы складаны і адказны аб’ект комплексу — сам галоўны гатычны палац, работы на якім не спыняюцца і сёння.
Якуб Наркевіч-Ёдка — унікальная постаць для сусветнай навукі. У XIX стагоддзі адукаваная Еўропа ведала яго як «электрычнага чалавека». Менавіта тут, у Наднёмане, ён стварыў уласную лабараторыю, дзе праводзіў дзіўныя эксперыменты: адкрыў спосаб бесправадной перадачы электрычных сігналаў (апярэдзіўшы Марконі і Папова), вынайшаў электраграфію (фіксацыю выпраменьвання жывых арганізмаў) і лячыў людзей пры дапамозе музыкі і электрычнасці.
У Фонда вельмі амбітныя мэты. Пасля завяршэння будаўнічых працаў у палацы плануюць адкрыць не проста сухі музей, а музей-лабараторыю самога вучонага, а таксама сучасны навукова-адукацыйны цэнтр з дзеючымі метэаралагічнай і прыродазнаўчымі лабараторыямі.
Падпісвайцеся на культурныя навіны Reform.news у Telegram