Фото: Reform.by
Інстытут палітычных даследаванняў «Палітычная сфера» сумесна з кампаніяй па вывучэнні грамадскай думкі „Spinter tyrimai“ і Універсітэтам імя Вітаўта Вялікага правялі даследаванне аб стаўленні літоўцаў да беларусаў. Пра гэта піша LRT. Рэспандэнтаў таксама спыталі, што ім вядома пра літвінізм і як яны ставяцца да герба Пагоня.
Даследаванне «Беларусь і беларусы вачыма літоўцаў: вымярэнне сімпатый і выклікаў» праводзілася восенню мінулага года і фінансавалася Еўрапейскай камісіяй. У яго ходзе былі апытаныя больш за 1000 чалавек. Даследаванне ахапіла не толькі літоўцаў, якія пражываюць у Літве, але ва Украіне і Латвіі.
Удзельнікам апытання было зададзена пытанне пра дыскусіі пра “літвінізм”, якія вядуцца апошнім часам у Літве. Аказалася, што 54,8% рэспандэнтаў не чулі пра іх, 29% у курсе дыскусій, 16,2% цяжка адказалі.
Даследчыкі таксама спыталі, як бы літоўцы ацанілі магчымае вяртанне герба Пагоня. 32,1% заявілі, што паставіліся б да гэтага негатыўна, яшчэ 15% — хутчэй негатыўна. Пазітыўна ўспрынялі б такі сцэнар 3,4% апытаных, 15,9% — хутчэй пазітыўна. 16,4% адзначылі, што гэтае пытанне для іх не мае значэння, яшчэ 17,1% цяжка адказалі.
Рэспандэнтам было зададзена пытанне пра стаўленне да грамадзян Беларусі і асобна да беларусаў, якія пражываюць у Літве. Меркаванні пра грамадзян Беларусі, незалежна ад таго, дзе яны пражываюць, падзяліліся. 36% апытаных заявілі, што ставяцца да беларусаў негатыўна, 37,2% — пазітыўна, а 26,6% аказалася цяжка адказаць. Узровень пазітыўнага ўспрымання грамадзян Беларусі ва Украіне аказаўся такім жа, як у Літве (35,6%), а ў Латвіі ён быў вышэй — 48,6%.
Найбольш негатыўнае стаўленне да беларусаў сярод трох краін зафіксавана ва Украіне — пра гэта заявілі 50,4% апытаных. У Латвіі пра негатыўнае стаўленне паведамілі 24,8% рэспандэнтаў.
Негатыўнае стаўленне да беларусаў таксама пераважае ва ўзроставай групе 26-45 гадоў, у астатніх групах яно пераважна пазітыўнае. Негатыўнае стаўленне да грамадзян Беларусі часцей выказвалі рэспандэнты з вышэйшай адукацыяй і даходам больш за 1000 еўра.
Пры гэтым стаўленне да беларусаў, якія пражываюць у Літве, адрозніваецца. Пазітыўных ацэнак — 41,9%, негатыўных — 30,9%, яшчэ 27,2% аказалася цяжка адказаць.
Рэспандэнты таксама пазітыўна ацэньваюць рашэнне літоўскага ўрада палегчыць магчымасць уезду ў Літву для беларусаў у 2022 годзе. 49,9% пазітыўна ставяцца да гэтага рашэння, 27,1% — негатыўна, 23% аказалася цяжка адказаць..
Яшчэ адно пытанне датычылася таго, ці ўяўляюць беларусы, якія пражываюць у Літве, пагрозу нацыянальнай бяспецы. 25,5% адказалі сцвярджальна, 48,8% — адмоўна, 25,8% аказалася цяжка адказаць.
Даследчыкі таксама выявілі, што толькі 12,4% за апошні год падтрымлівалі сувязь з беларусамі. 87,6% не кантактавалі з імі. Пры гэтым ацэньваліся менавіта ўстойлівыя сувязі, а не выпадковыя бытавыя кантакты.
26,8% рэспандэнтаў выказаліся за скарачэнне колькасці працоўных мігрантаў з Беларусі. 18,1% лічаць, што такую міграцыю варта спыніць у будучыні, але без скарачэння колькасці ўжо тых, хто знаходзіцца ў краіне. 37,3% мяркуюць, што працоўная міграцыя павінна ажыццяўляцца на тых жа ўмовах, што і для грамадзян іншых краін. Толькі 3,9% выступілі за падтрымку міграцыі з Беларусі.
Адказваючы на пытанне пра адносіны з Беларуссю, 39,9% рэспандэнтаў выбралі варыянт «Не развіваць актыўнае супрацоўніцтва, але падтрымліваць кантакты з уладамі Беларусі ў тых сферах, дзе існуе эканамічны інтарэс». 30% выказаліся за палітыку ізаляцыі і санкцый. Развіццё супрацоўніцтва і партнёрства падтрымалі 13,2%.
Яшчэ адзін блок пытанняў датычыўся беларускіх дэмсілаў. 75,5% рэспандэнтаў адказалі, што ведаюць, хто такая Святлана Ціханоўская, 14,6% адказалі адмоўна, 9,9% аказалася цяжка адказаць.
10,1% лічаць, што Літве зусім не варта развіваць супрацоўніцтва з апазіцыяй. 13,1% выступаюць за неафіцыйныя і непублічныя кантакты. 31,5% мяркуюць, што Літва павінна абмежавацца афіцыйнымі сустрэчамі і заявамі. У той жа час 22% рэспандэнтаў падтрымліваюць развіццё паўнавартаснага супрацоўніцтва і аказанне падтрымкі на афіцыйным узроўні.