Рэпрэсіі ў Беларусі ахопліваюць усё больш шырокае кола людзей — праваабаронцы
Рэдакцыя Reform.news · 6 жніўня 2026, 16:44
https://reform.news/be/rjeprjesii-belarusi-ahoplivajuc-usjo-bolsh-shyrokae-kola-ljudzej-pravaabaroncy/Сістэмны і глыбокі крызіс з правамі чалавека ў Беларусі працягваецца. Пра гэта гаворыцца ў аглядзе сітуацыі з правамі чалавека ў ліпені, падрыхтаваным праваабарончым цэнтрам «Вясна».
«Рэпрэсіі па ўсёй краіне ахопліваюць усё больш шырокае кола людзей: ад іншадумцаў, палітыкаў і праваабаронцаў да прадстаўнікоў грамадзянскай супольнасці, дзеячаў культуры, прадпрымальнікаў і тых, хто праявіў салідарнасць з Украінай, у тым ліку па “справе Беларускага Гаюна”», — адзначаюць праваабаронцы.
На канец ліпеня ў Беларусі ў месцах пазбаўлення волі знаходзіліся 880 палітычных зняволеных. Колькасць былых палітычных зняволеных склала 3926 чалавек. За месяц палітычнымі зняволенымі былі прызнаныя 39 чалавек.
Мінімум 180 палітычных зняволеных знаходзяцца ў асабліва ўразлівым становішчы праз стан здароўя, узрост або абставіны зняволення.
Беларускія ўлады працягваюць трансгранічныя рэпрэсіі: адвольны крымінальны пераслед, унясенне ў спісы «экстрэмістаў», прымус да негалоснага супрацоўніцтва, сачэнне, ціск непасрэдна або праз блізкіх, якія засталіся ў Беларусі, канфіскацыю маёмасці тых, хто з’ехаў.
Улады выкарыстоўваюць заканадаўства аб масавых мерапрыемствах як інструмент абмежавання самаарганізацыі і грамадскай актыўнасці. У ліпені былі затрыманыя да 350 удзельнікаў Rainbow Family, зафіксаваны адзін выпадак прыцягнення да адказнасці за пікнік у парку.
Антыэкстрэмісцкае заканадаўства ўсё часцей ужываецца па-за палітычным кантэкстам: супраць крытычных выказванняў, культурных ініцыятыў, экалагічных праектаў і звычайнай грамадзянскай актыўнасці. Узмацніўся ціск на беларускую культуру: ліквідуюцца ініцыятывы, закрываюцца крамы і праекты, пашыраецца практыка прызнання матэрыялаў і арганізацый «экстрэмісцкімі».
На дзяржаўных прадпрыемствах працягваюцца палітычныя «чысткі». Узмацніўся ціск на студэнтаў, якія вучацца за мяжой, і на людзей, якія афармляюць дакументы для выезду.
«Усё пералічанае ў сукупнасці абвяргае тэзіс пра зніжэнне ўзроўню рэпрэсій у Беларусі. У прыватнасці, той факт, што скончыліся тэрміны прыцягнення да адказнасці ўдзельнікаў вулічных пратэстаў 2020 года, не выключае прыцягнення да крымінальнай адказнасці тых з іх, хто быў абвешчаны ў вышук у мінулыя гады. Практыка, якая ўпэўнена замацавалася, прыцягнення да крымінальнай адказнасці па розных складах злачынстваў людзей, што вярнуліся ў Беларусь пасля выгнання, падкрэслівае захаванне небяспекі для іншадумцаў і палітычных апанентаў рэжыму», — заяўляе «Вясна».