Стартаваў адбор намінантаў на незалежную навуковую прэмію «Бізон Гіґс — 2026»
Reform.news · 2 лістапада 2026, 16:29
https://reform.news/be/narodnaya-navuka-bez-byurakratyi-startava-adbor-naminanta-na-nezalezhnuyu-premiyu-bizon-gigs-2026/Супольнасць беларускага навукова-папулярнага часопіса Pamyłka абвясціла пра пачатак другога этапу незалежнай народнай прэміі «Бізон Гіґс — 2026». Заяўкі на вылучэнне беларускіх даследчыкаў і даследчыц у галіне дакладных, натуральных навук і навук пра Зямлю прымаюцца да 27 лістапада.
Галоўная асаблівасць прэміі, якую ладзяць за межамі Беларусі, — яе цалкам грамадскі і вольны фармат: намінаваць аўтараў, галасаваць і фармаваць прызавы фонд могуць самі беларусы — без удзелу дзяржаўных ці афіцыйных акадэмічных інстытуцый.
Хто можа стаць лаўрэатам?
Арганізатары імкнуцца зрабіць конкурс максімальна адкрытым для тых, хто робіць рэальны ўнёсак у навуковы прагрэс і папулярызацыю ведаў. Намінаваць можна даследчыкаў, якія працуюць у фізіцы, хіміі, біялогіі, медыцыне, матэматыцы і сумежных навуковых дысцыплінах.
Ключавыя ўмовы вылучэння:
- «Грамадзянская» навука нароўні з акадэмічнай. Намінанту неабавязкова мець афіцыйнае навуковае званне ці працоўны кантракт з навукова-даследчым інстытутам. Голас даследчыка можа быць незалежным, галоўнае — бачнасць яго прапрацовак і дзейнасці для супольнасці.
- Заяўку на намінаванне беларускага навукоўца мусяць супольна падаць як мінімум два чалавекі.
Заяўкі прымаюцца праз адкрытую анлайн-анкету. Арганізатары заклікаюць заяўнікаў запаўняць фармуляры ўважліва: дадаваць аргументы, спасылкі на публікацыі, доказы працы і фатаграфіі намінантаў.

Як прайшоў першы сезон, і хто перамог раней?
Гэта ўжо другая эдыцыя прэміі «Бізон Гіґс». Першы конкурс паспяхова прайшоў у 2024 годзе. У адкрытым народным галасаванні паміж шасцю намінантамі перамогу здабыў даследчык з галіны медыцыны Максім Домніч — за даследаванне нейтрафілаў, якое дапамагае шукаць новыя спосабы барацьбы з ракавымі захворваннямі.
Другое месца тады заняў Зміцер Фірага (квантавая хімія і фармацэўтыка), а трэцяе — Юлія Сандамірская (робататэхніка і штучны інтэлект).
«Дзякуючы актыўнай пазіцыі беларусаў у 2024 годзе мы змаглі сабраць фонд прэміі, скласці спіс намінаваных навукоўцаў і правесці галасаванне. Для нас важна развіваць свабодную беларускую навуковую супольнасць — а гэта і самі навукоўцы, і тыя, хто іх падтрымлівае», — падкрэслівалі стваральнікі ініцыятывы.
Прызавы фонд збіраюць «усім светам»
Прызавы фонд прэміі традыцыйна фармуецца праз народны краўдфандынг. На момант старту другога этапу ініцыятыве ўжо ўдалося сабраць больш за 64% ад мэты ($640) ад 30 данатараў са сярэднім чэкам каля $22.
Фінансавы збор працягнецца да 19 снежня, і ўсе сабраныя сродкі будуць перададзеныя пераможцу разам са статуэткай.
Назва «Бізон Гіґс» — гэта іранічны навукова-беларускі гібрыд: спалучэнне сімвала беларускай прыроды (зубра/бізона) і знакавага аб’екта квантавай фізікі — бозана Гіґса.
Прэмія заснаваная супольнасцю навукова-папулярнага часопіса Pamyłka і мае на мэце падтрымку вольнага развіцця незалежнай беларускай навукі без бюракратычнага і палітычнага ціску.
Высунуць навукоўца да 27 лістапада можна тут.
Падтрымаць фонд прэміі да 19 снежня тут.
Падпісвайцеся на культурныя навіны Reform.news у Telegram
