Коласаўскі тэатр у Віцебску адзначае стогадовы юбілей. На 95-годдзе ў ім паказалі спектакль «Ціль», пасля якога адбыліся звальненні
Reform.news · 21 лістапада 2026, 15:06
https://reform.news/be/kolasa-ski-tjeatr-u-vicebsku-adznachae-stogadovy-jubilej-na-95-goddze-u-im-pakazali-spektakl-cil-paslja-jakoga-adbylisja-zvalnenni/Сёння, 21 лістапада, адзначаюць 100-годдзе Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя Якуба Коласа ў Віцебску.
Заснаваны 21 лістапада 1926 года як Другі Беларускі Дзяржаўны тэатр, Коласаўскі з’яўляецца адным з найстарэйшых прафесійных тэатральных калектываў Беларусі і адзіным нацыянальным тэатрам, які працуе ў абласным цэнтры.
Калектыў вырас з Беларускай драматычнай студыі ў Маскве. На ўрачыстым адкрыцці ў 1926 годзе прысутнічалі класікі літаратуры: Янка Купала, Кузьма Чорны, Цішка Гартны, Францішак Аляхновіч і латышскі паэт Яніс Райніс.
Учора, 20 лістапада, на сцэне тэатра прайшоў вялікі святочны вечар з удзелам артыстаў і гасцей. Таксама да юбілейнага года тэатр быў уганараваны Прызам імя Аляксея Дударава ад Беларускага саюза тэатральных дзеячаў, а тэлеканал «Беларусь 3» падрыхтаваў пра яго дакументальны фільм.
А ў Музеі гісторыі прыватнага калекцыянавання, філіяле Віцебскага абласнога краязнаўчага музея, адкрылася выстава «Тэатр. Тэрыторыя натхнення», прысвечаная гісторыі тэатра ад яго заснавання ў 1926 годзе да пачатку XXI стагоддзя. Яна прэзентуе найбольш знакавыя прэм’еры і тэатральныя пастаноўкі, знаёміць з постацямі артыстаў, мастакоў, майстроў сцэны. Газетныя артыкулы за 1926 год дазваляюць прасачыць хроніку святочных падзей падчас адкрыцця тэатра. Асаблівае месца на выставе прысвечана спектаклю Віталя Вольскага «Несцерка», які ў маі 2026 года адзначыў 85-годдзе з дня прэм’еры. Сапраўднымі рарытэтамі з’яўляецца сцэнічны заднік 1941 года, а таксама тэатральны касцюм першага выканаўцы ролі Несцеркі Аляксандра Ільінскага.

Сёння вечарам у тэатры пакажуць легендарную народную камедыю «Несцерка» па п’есе Віталя Вольскага, якая з’яўляецца візітнай карткай тэатра.
Нагадаем, што тэатр ставіць спектаклі толькі па-беларуску і з’яўляецца адным з трох цалкам беларускамоўных тэатраў ва ўсёй краіне.
На сённяшні лёс і рэпертуар тэатра істотна паўплывалі падзеі пасля 2020 года. У 2020-м дырэктарам быў Аляксандр Старых, а мастацкім кіраўніком — Міхаіл Краснабаеў. У той год спыняліся паказы асобных пастановак, а частка артыстаў выступала з публічнымі зваротамі супраць гвалту.
Падчас святкавання 95-годдзя тэатра – роўна пяць гадоў таму – на прэм’ерным паказе спектакля «Ціль» паводле п’есы Рыгора Горына прагучаў лозунг «Жыве Фландрыя!» і выкарыстоўваліся чырвоныя стужкі. Прысутныя на паказе прадстаўнікі ўлады і Міністэрства культуры ўспрынялі гэта як палітычны падтэкст, пасля чаго спектакль адразу знялі з рэпертуару. У канцы лістапада 2021 года быў звольнены дырэктар тэатра Аляксандр Старых. Пазней, у сакавіку 2022 года, на гэтую пасаду прызначылі Юлію Харкевіч, якая да гэтага больш за 12 гадоў працавала намеснікам дырэктара.
У красавіку 2022 года не працягнулі кантракт з мастацкім кіраўніком і рэжысёрам пастаноўкі «Ціль» Міхаілам Краснабаевым. У гэты ж перыяд працы ў тэатры пазбавіліся некалькіх акцёраў, у тым ліку вядучых майстроў сцэны.
У верасні 2024 года мастацкім кіраўніком быў прызначаны малады рэжысёр Канстанцін Ганчароў. Рэпертуарная палітыка пры гэтым змясцілася ў бок патрыятычнай ваеннай драмы, беларускай класікі і традыцыйнага жанравага тэатра без вострых сацыяльна-палітычных эксперыментаў.
Падпісвайцеся на культурныя навіны Reform.news у Telegram
