Иван Тертель. Скриншот эфира СТВ
Разведвальныя службы Кіева захоўваюць пільнасць адносна ролі, якую беларускі КДБ адыгрывае ў гібрыдных кампаніях Масквы, накіраваных супраць Еўрапейскага саюза і Украіны, піша французскае выданне Intelligence Online.
На фоне росту колькасці тайных акцый і дыверсійных аперацый, якія праводзяць расійскія спецслужбы ў Еўропе, увагу ўкраінскай і заходняй выведкі прыцягнула роля, якую адыгрывае Камітэт дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь (КДБ).
Паводле дадзеных некалькіх крыніц з розных спецслужбаў, апытаных Intelligence Online, Масква ўсё часцей выкарыстоўвае структуру, якую ўзначальвае Іван Церцель, для вярбоўкі маладых украінцаў з мэтай правядзення дыверсій на тэрыторыі Украіны і па ўсёй Еўропе. Гэтыя людзі разглядаюцца як зручныя цэлі, паколькі яны свабодна перамяшчаюцца па тэрыторыі Еўрапейскага саюза і, у выпадку правалу або арышту, усё роўна могуць быць выкарыстаныя ў прапагандысцкіх мэтах Масквы для спробаў знізіць заходнюю падтрымку Украіны.
Паводле слоў украінскай крыніцы, на мяжы паміж Украінай і Беларуссю былі выяўлены «некалькі пунктаў пераходу», якімі карыстаюцца грамадзяне Украіны, каб сустрэцца са сваімі куратарамі па другі бок мяжы. Назіранне за гэтымі ўчасткамі ў апошнія месяцы прывяло да «некалькіх арыштаў» маладых людзей, якіх службы бяспекі Кіева падазраюць у тым, што яны былі завербаваныя КДБ.
Пры гэтым пераход мяжы не з’яўляецца «нормай» для вярбоўкі пачынаючых дыверсантаў. У «большасці выпадкаў» рэкрутаванне ажыццяўляецца анлайн, праз такія прыкладанні, як Telegram, без неабходнасці арганізоўваць перасячэнне мяжы. Разам з тым Беларусь ужо разглядаецца заходнімі выведвальнымі службамі як транзітная тэрыторыя для аператыўнікаў, якія прыбываюць з Расіі і імкнуцца трапіць у Еўропу.
Так было, у прыватнасці, з Максімам Дзвірнікам (Maksim Dvirnik), падрыўніком з аэрапорта Руасі, арыштаваным у чэрвені 2024 года французскімі ўладамі пасля таго, як адна з вырабленых ім бомбаў з ТАТП (трыпераксід трыацэтону) выбухнула ў яго ў руках у гасцінічным нумары. Малады чалавек з украінскім грамадзянствам праследаваў праз Беларусь у Польшчу, каб трапіць на тэрыторыю Еўропы.
Удзел беларускага КДБ у дыверсійных кампаніях супраць Еўропы застаецца адчувальным пытаннем для большасці заходніх выведвальных службаў, тым больш што Іван Церцель таксама з’яўляецца фігурай, да якой праяўляецца асаблівая цікавасць: ён служыць кантактнай асобай для ўсіх бакоў, уцягнутых у вайну ва Украіне, адзначаецца ў артыкуле.