Фргамент обложки отчета
Беларускія спецслужбы ў мінулым годзе працягвалі актыўна дзейнічаць супраць Латвіі. Пра гэта гаворыцца ў гадавой справаздачы Службы дзяржаўнай бяспекі краіны. Асноўнымі спецслужбамі, якія працуюць у дачыненні да Латвіі, названыя КДБ і Галоўнае разведвальнае ўпраўленне Генштаба.
Сярод напрамкаў працы беларускіх спецслужбаў СДБ Латвіі называе дэзінфармацыйныя аперацыі, а таксама падтрымку нелегальнай міграцыі.
«Беларускія дзяржаўныя органы працягвалі распаўсюджваць у публічнай прасторы ілжывую інфармацыю пра нібыта „парушэнні правоў чалавека“ і „жорсткае абыходжанне“ з мігрантамі з боку службовых асоб, якія ўдзельнічаюць у ахове латвійскай мяжы. На думку СДБ, мэтай падобных дэзінфармацыйных матэрыялаў нязменна было дыскрэдытаваць Латвію і іншыя краіны — члены NATO і Еўрапейскага саюза ў беларускім грамадстве, а таксама адцягнуць увагу ад унутраных праблем Беларусі», — гаворыцца ў справаздачы.
Таксама прыярытэтам для КДБ быў збор інфармацыі пра палітычных апанентаў Аляксандра Лукашэнкі. СДБ валодае інфармацыяй, што беларускія спецслужбы звярталіся праз мэсенджары да прадстаўнікоў беларускай апазіцыі.
«У 2025 годзе прыярытэтнымі мэтамі вербоўкі беларускіх спецслужбаў былі асобы, якія пастаянна пражываюць у Беларусі, але рэгулярна наведваюць Латвію або іншыя краіны NATO або ЕС. Беларускія спецслужбы таксама былі зацікаўленыя ў наладжванні супрацоўніцтва з прадстаўнікамі беларускай дыяспары ў Латвіі, якія працягваюць наведваць Беларусь. У цяперашніх геапалітычных умовах паездкі ў Расію і Беларусь небяспечныя. На сваёй тэрыторыі спецслужбы гэтых краін могуць выкарыстоўваць агрэсіўныя і незаконныя метады для атрымання каштоўнай інфармацыі і прымусу да супрацоўніцтва», — папярэджваюць у СДБ.
СДБ таксама аналізуе прапагандысцкія наратывы беларускага боку ў дачыненні да Латвіі. Паводле ацэнкі службы, беларускія афіцыйныя інфармацыйныя рэсурсы «мэтанакіравана дыскрэдытавалі Латвію, прадстаўляючы яе як эканамічна, сацыяльна і маральна дэградавальную краіну». Яшчэ адным акцэнтам была жорсткасць латвійскіх службаў у дачыненні да мігрантаў, якія парушаюць мяжу з боку Беларусі.
«Беларусь працягвала апісваць рашэнні Латвіі перад уласнымі грамадзянамі як „неабгрунтаваныя“ і „істэрычныя“. Каб дыскрэдытаваць палітыку Латвіі, Беларусь, падобна Расіі, распаўсюджвала прапагандысцкія паведамленні пра рост „беларусафобіі“ ў Латвіі. Акрамя таго, у 2025 годзе СДБ працягвала выяўляць мэтанакіраваныя намаганні ў латвійскай інфармацыйнай прасторы па папулярызацыі медыцынскага турызму, а таксама культурных і спартыўных мерапрыемстваў у Беларусі.
Такія паведамленні распаўсюджваліся як асобнымі пракрамлёўскімі актывістамі, так і блогерамі, якія ўцяклі ў Беларусь. Вышэйзгаданыя дзеянні варта разглядаць як спробы Беларусі палепшыць свой імідж у латвійскім грамадстве і заахвоціць некрытычна настроеных латвійскіх грамадзян да паездак у гэтую краіну, тым самым неўсвядомлена падвяргаючы сябе высокай рызыцы разведкі і вярбоўкі», — лічаць у СДБ.
У мінулым годзе пры ўездзе ў Латвію былі праведзены паглыбленыя апытанні і праверкі больш як 5 тыс. чалавек. У выніку ва ўездзе ў краіну адмовілі 1764 замежнікам, у тым ліку 297 грамадзянам Беларусі. Сярод прычын такіх адмоваў называюцца падтрымка расійскай агрэсіі супраць Украіны, наяўнасць службы ў сілавых структурах Беларусі або Расіі.
Таксама латвійскія службы ў мінулым годзе разгледзелі 14 702 заявы на атрыманне ВНЖ і 8195 заяў на візы. У візах было адмоўлена 295 суіскальнікам, з якіх 53 — грамадзяне Беларусі, а 193 — Расіі.
У выдачы ВНЖ было адмоўлена 144 асобам, у тым ліку 70 грамадзянам РФ і 16 — Беларусі.
139 замежнікаў былі ўключаныя ў «чорны спіс». Іх прызналі пагрозай нацыянальнай бяспецы. Сярод іх 27 грамадзян Расіі і чацвёра — грамадзян Беларусі. Сярод прычын такіх рашэнняў называецца ўдзел у расійскай прапагандысцкай дзейнасці, наяўнасць разведвальных або дыверсійных рызык, падтрымка расійскай агрэсіі.
У мінулым годзе СДБ праводзіла праверку 1238 прасіцеляў прытулку, а таксама завяршыла праверку ў дачыненні да 200 чалавек, якія падалі хадайніцтва годам раней. У большасці выпадкаў служба не выявіла падстаў для адмовы ў прадастаўленні прытулку. Адмоўнае заключэнне было дадзена ў дачыненні да дзевяці асоб, пяцёра з якіх былі грамадзянамі Расіі.
«У 2026 годзе беларускія спецслужбы працягнуць сваю цяперашнюю дзейнасць супраць Латвіі як у плане збору разведвальнай інфармацыі, так і ў плане ажыццяўлення актыўных мер. Найбольш значная пагроза для жыхароў Латвіі па-ранейшаму будзе зыходзіць з тэрыторыі Беларусі, пры гэтым рызыкі анлайн-вярбоўкі таксама захаваюцца. Беларускія спецслужбы працягнуць цесна супрацоўнічаць з расійскімі спецслужбамі, у тым ліку развіваючы пэўныя віды дзейнасці ў інтарэсах саюзніка Беларусі — Расіі», — робіць СДБ прагноз на 2026 год.
Раней сваю ацэнку бяспекі апублікавала разведвальная служба Латвіі.