Photo by Max Bender on Unsplash
У Беларусі адзначаецца зніжэнне колькасці кіберзлачынстваў. Разам з тым іх доля ў структуры злачыннасці расце. Пры гэтым махляры ўдасканальваюць свае метады. У апошні час яны пачалі разыгрываць шматхадовыя спектаклі, а таксама нацэліліся на дзяцей. Пра гэта на прэс-канферэнцыі ў Нацыянальным прэс-цэнтры распавялі прадстаўнікі МУС і Следчага камітэта.
“Перш за ўсё, вядома ж, хацелася б сказаць, што па выніках 2025 года, у цэлым, упершыню за апошнія некалькі гадоў нам удалося дасягнуць вынікаў, якія сведчаць пра пэўнае зніжэнне колькасці ўчыненых кіберазлачынстваў у параўнанні з папярэднімі перыядамі, папярэднімі гадамі. Так, на бягучы момант практычна на 6% мы канстатуем зніжэнне колькасці кіберзлачынстваў у нашай краіне”, — сказаў намеснік начальніка галоўнага ўпраўлення па супрацьдзеянні кіберазлачыннасці Аляксандр Рынгевіч.
Разам з тым, паводле яго слоў, доля такіх злачынстваў расце. Ужо амаль кожнае трэцяе злачынства, якое рэгіструецца ў краіне, здзяйсняецца ў кіберасяроддзі.
“Асноўная праблема заключаецца ў тым, што самі па сабе гэтыя злачынствы сталі шматузроўневымі. Гэта значыць, што часта, калі раней нашым грамадзянам тэлефанавалі адзін раз і спрабавалі атрымаць рэквізіты банкаўскай плацежнай карты або якую-небудзь іншую адчувальную інфармацыю, то на бягучы момант, у бягучым годзе мы ўжо бачым, што разыгрываецца цэлы сцэнарый, калі званкоў некалькі, калі першапачатковы званок звязаны з банальным пачаткам нейкай размовы, перадачай нейкага смс-паведамлення, якое наш грамадзянін перадае зламысніку. Пры гэтым негатыўных наступстваў пасля гэтага першапачаткова не надыходзіць, і асноўную ролю ўжо адыгрывае другі або нават трэці званячы”, — распавёў ён.
Паводле яго слоў, задача гэтых махляроў — пераканаць ахвяру ў тым, што яна ўцягнутая ў супрацьпраўную дзейнасць, і «выправіць» дапушчаную памылку, у выніку чаго пацярпелы пазбаўляецца грошай.
“Мы на бягучы момант назіраем, што ў другой палове 2025 года зламыснікі дастаткова актыўна нацэліліся на нашых дзяцей у частцы ўцягвання нашых дзяцей ва ўдзел у гэтай супрацьпраўнай дзейнасці. Зламыснікі наўмысна збіраюць інфармацыю пра рэквізіты, якія выкарыстоўваюць нашы дзеці, а менавіта нумары тэлефонаў, звесткі пра нейкія гульнявыя акаўнты і гэтак далей.
Спрабуюць уступіць з імі ў адпаведную камунікацыю і далей, зноў жа пад пагрозай прычынення нейкай шкоды, звальнення бацькоў з працы, адлічэння з навучальных устаноў і гэтак далей, гэта значыць стварэння нейкіх праблем, прымушаюць нашых дзяцей узяць грашовыя сродкі, перадаць іх умоўнаму кур’еру, самім стаць кур’ерамі, здзейсніць нейкія іншыя дзеянні: перадаць рэквізіты бацькоўскіх банкаўскіх, плацежных карт і г.д.”, — дадаў Рынгевіч.
Застаецца актуальнымі і схемы «фішынгу», а таксама махлярства пры продажы тавараў праз сацыяльныя сеткі. Акрамя таго, махляры спрабуюць прыцягнуць сродкі беларусаў у падстаўныя «інвестыцыйныя» кампаніі, выкарыстоўваючы пры гэтым для рэкламы такіх схем фэйкі, створаныя з выкарыстаннем ІІ, калі «інвестыцыі» рэкламуюць вядомыя людзі.
Сярэдні ўрон ад аднаго злачынства, зафіксаванага ў мінулым годзе, склаў каля 4000 рублёў.
Паводле інфармацыі начальніка галоўнага ўпраўлення лічбавага развіцця Следчага камітэта Андрэя Матолькі, структура кіберазлачынстваў супраць уласнасці выглядае наступным чынам:
У мінулым годзе было выяўлена амаль 14,7 тыс. махлярскіх рэсурсаў у інтэрнэце, доступ да якіх быў абмежаваны.
«Па выніках расследавання кіберазлачынстваў у мінулым годзе следчымі было прад’яўлена абвінавачанне і завершана вытворчасць па крымінальных справах з накіраваннем у суд у дачыненні да 1766 асобаў, 128 з якіх здзейснілі злачынныя дзеянні ў складзе арганізаваных злачынных груп», — сказаў Матолька.