Служба бяспекі Украіны апублікавала новыя падрабязнасці затрымання беларускай журналісткі, якая абвінавачваецца ў шпіянажы на карысць КДБ Беларусі. Паводле інфармацыі Reform.news, гаворка ідзе пра Іну Кардаш.
Як заяўляе СБУ, беларуска супрацоўнічала з КДБ з 2015 года. Пэўны час дзяўчына працавала як уласны карэспандэнт тэлеканала Медведчука «112» у краінах СНД. У 2020 годзе беларускія спецслужбы накіравалі яе працаваць ва Украіну.
Апублікаваныя размовы дзяўчыны з куратарам, а таксама відэа, на якім яна хваліцца, што мае 10-гадовы досвед працы ў спецслужбах і сувязі «вышэй КДБ». Прывядзём расшыфроўкі размоў.
Запіс 1.
Кардаш (К.): Мне проста больш падыходзіць роля разведчыка пад прыкрыццём журналіста. Вось гэта праўда. Я сапраўды ўмею вельмі добра здабываць інфармацыю.
Запіс 2.
Куратар: Уявіце, што вы знаходзіцеся ў доўгатэрміновай камандзіроўцы, то штомесяц, у залежнасці ад таго, як і што ёсць, я прапаную вам 3 еўра для пачатку.
К.: 3 тысячы?
Куратар: 3 тысячы еўра.
Пасля закрыцця тэлеканала Медведчука КДБ накіраваў агентку ва Украіну. Куратар пераконваў яе, што рашэнне аб супрацоўніцтве прымае асабіста Аляксандр Лукашэнка.
Запіс 3.
Куратар: Праз аднаго чалавека прымае рашэнне вас прыняць. Самы першы чалавек нашай краіны. Гэта значыць у нас тры чалавекі, якія будуць ведаць толькі пра вас. І можа тэхнічна нават, калі вы бачылі, то зразумееце, пра што я кажу. Гэта не класіка, а менавіта… Менавіта бяспека, якая з пункту гледжання бяспекі вашай. Ёсць і досвед, ёсць і падтрымка ад першай асобы наогул нашай краіны. Таму што мы гаворым пра такія рэчы. Гэта наогул унікальныя рэчы. І па тваёй кандыдатуры пытанне будзе абмяркоўвацца. Галоўнае, каб я неяк зразумеў, куды мы ідзём.
Да пачатку вайны беларуска ўладкавалася ў адно з украінскіх СМІ. «Яна выкарыстоўвала сваю працу і сувязі калег з дадзенага СМІ для пашырэння ўласных кантактаў сярод украінскіх палітыкаў, вайскоўцаў і замежных дыпламатаў», — заяўляе СБУ.
Падчас поўнамаштабнага ўварвання куратар агенткі даручыў ёй прыехаць у адну з краін ЕС для інструктажу. Яна выехала за мяжу пад выглядам медыцынскага абследавання. Для зносін з куратарам яна купіла смартфон з аднаразовай сім-картай, а затым пазбавілася ад гаджэта.
Запіс 4.
Куратар: Скідвай да заводскіх налад і выпадкова проста разбі яго — усё.
К.: Знішчыць яго?
Куратар: Так, канешне. Ну навошта. Ну ўяві, ты паедзеш туды і будзеш з гэтай трубкай. Тым больш ты кажаш, што ў цябе ў кватэры, дзе ты працуеш, вакол шмат людзей. Давядзецца ад гэтага новага тэлефона пазбавіцца, разбіць. Нічога страшнага ў гэтым няма. Трэба — у два-тры разы кампенсуем табе грошы. Усё, што трэба, аддам. Далей — як ты захочаш. Мы пра гэтыя рэчы пагаворым.
Журналістку праінструктавалі збіраць інфармацыю пра беларусаў і расіян, якія садзейнічаюць Украіне ў барацьбе з РФ. Таксама яна атрымала заданне ад КДБ усталяваць кантакты з супрацоўнікамі пасольства Кітая ва Украіне, каб збіраць разведвальныя даныя пра дзейнасць кітайскіх дыпламатаў ва Украіне.
Пасля вяртання ва Украіну беларуска паспрабавала ўладкавацца ў адно са штабных падраздзяленняў Ваеннай разведкі, дзе трапіла ў распрацоўку Службы ўласнай бяспекі ГУР.
Са сваім куратарам дзяўчына абмяркоўвала, як прайсці паліграф.
Запіс 5.
К.: І яшчэ, давайце так, а не павінна ведаць, бо мне праходзіць паліграф, я не павінна ведаць, з кім я размаўляю, добра?
К.: Добра. Проста ты ж разумееш, будуць пытанні.
К.: Добра. Мне ўсё роўна, хто там будзе размаўляць, бо я не павінна ведаць. Калі б не было паліграфа, канешне, я хацела б ведаць. Але мне праходзіць яго ў бліжэйшыя два тыдні, таму.
Таксама апублікавана відэа, на якім дзяўчына расказвае, як яе навучылі праходзіць паліграф.
«І мне проста добра тым, што ў мяне на пальцах пот не выдзяляецца ў прынцыпе. У мяне адбіткі цяжка зняць. Гэта значыць, яны мае пальцы цяжка пралічаць. Сэрцабіццё — яно ў мяне слабае. І я сябе навучыла ўжо, як мне тлумачылі, як з паліграфам працаваць, я ў прынцыпе за год ужо амаль… Я рана ці позна разумела, што ў мяне будзе паліграф, і вось я рыхтавала сябе да гэтага. Ты проста на стромныя пытанні… Ты ў галаве з імі працуеш, і не тое што пераконваеш сябе ў адваротным, бо гэта не спрацуе», — кажа яна.
СБУ і ГУР пачалі аператыўную гульню, у ходзе якой праз беларуску прадастаўлялі беларускім спецслужбам дэзінфармацыю. Сілы беларускай спецслужбы былі пераарыентаваныя на капіраванне ўяўнай сакрэтнай інфармацыі, якая кантралявана цыркулявала вакол агенткі.
«Сярод іншага зафіксаваныя спробы падбору патэнцыйных кандыдатаў для вярбоўкі ў агентурны апарат КДБ», — заяўляе СБУ.
На яшчэ адным відэа прыводзіцца размова агенткі з байцом Узброеных сіл Украіны пры спробе вярбоўкі. Яна сцвярджае, што працуе не з КДБ, а «значна вышэй».
К.: Ты хочаш мне патлумачыць, чалавеку з дзесяцігадовым досведам стажу ў службах, як гэта працуе? Ты хочаш мяне чамусьці навучыць? Я думаю, што не варта. Табе было растлумачана, чым, і як, і што. І цябе ніхто ні да чаго не прымушае. Увогуле. Не хочаш — не трэба. Гэта не КДБ. Гэта значна вышэй. Ніхто больш мяне ў гэтым жыцці не кране. Асабіста для мяне гэта п***ец як добра. Цябе ніхто не кране. Гэта проста пад усялякія гарантыі, у тым ліку мае асабістыя і гэтак далей. Цябе ніхто не кране.
Баец Узброеных сіл Украіны: Гэта так не працуе.
К.: Гэта так працуе. *** гэта так працуе.
Баец Узброеных сіл Украіны: Гэта так не працуе. І ты са сваім дзесяцігадовым стажам павінна была гэта ўжо зразумець.
Сабраўшы поўную базу доказаў, СБУ і ГУР затрымалі падазраваную каля яе месца пражывання. У яе канфіскаваныя смартфон і дыктафон, на які яна фіксавала закрытыя звесткі. Дзяўчына знаходзіцца пад вартай. Ёй прад’яўленыя абвінавачанні па артыкуле аб шпіянажы (ч. 1 арт. 114 КК Украіны).
Паводле інфармацыі Reform.news, затрыманая — Іна Кардаш.
У Беларусі да 2020 года Кардаш працавала як журналіст-фрылансер, супрацоўнічала і была ў адносінах з сумна вядомым аператарам Васілём Сямашкам. Нагадаем, Сямашка прыняў удзел у правакацыі КДБ супраць карэспандэнта «Украінскага радыё» ў Мінску Паўла Шаройкі ў 2017 годзе. Сямашка перадаў Шаройку нібыта сакрэтны расійскі дакумент, і ўкраінец атрымаў 8 гадоў пазбаўлення волі па абвінавачанні ў шпіянажы. У 2019 годзе Украіна абмяняла Шаройку на беларускага шпіёна.
З 2020 года Кардаш у пары з Сямашкам працавала на ўкраінскі канал «112».
19 чэрвеня 2020 года яе затрымлівалі падчас мірнай акцыі пратэсту. У тым жа годзе яна пераехала ў Кіеў і паспела папрацаваць на 112 і на «Інтэрфакс-Украіна».
Вядома, што Кардаш адвучылася на журналіста ў ЕГУ.