У новым аналітычным аглядзе Беларускай Рады культуры за красавік-чэрвень 2026 года адзначаецца сістэмная тэндэнцыя: айчынны тэатр усё мацней трапляе пад кантроль выхадцаў з сілавых структур. Як мінімум у чатырох буйных сталічных калектывах — Оперным, Купалаўскім, Горкаўскім і Тэатры лялек — ключавыя пасады ўжо займаюць былыя супрацоўнікі МУС і КДБ.
Калі ў 2010-я гады тэатры служылі «сінекурай» для адстаўнікоў з Мінкульта, то цяпер сфера пераходзіць пад прамы кантроль сілавікоў.
Паводле дадзеных агляду, сёння сілавікі займаюць ключавыя пазіцыі як мінімум у чатырох буйных сталічных калектывах.
У кіраўніцтве Вялікага тэатр оперы і балета знаходзяцца адразу два падпалкоўнікі міліцыі. У 2023 годзе намеснікам дырэктара стаў Вадзім Мартысевіч (вядомы тым, што летась спрабаваў арганізаваць гастролі балетнай трупы ў акупаваны Крым, што было сарвана дзякуючы грамадскаму рэзанансу). У лютым 2026 года пасаду яшчэ аднаго намесніка — па ідэалагічнай і сацыяльнай рабоце — заняў Дзмітрый Кіслы, у мінулым начальнік цэнтра культурна-выхаваўчай работы МУС.
З 2024 года ў Нацыянальным акадэмічным драматычным тэатры імя М. Горкага пасаду намесніка дырэктара па бяспецы, рэжыме і кадрах займае Юрый Петрашэўскі — падпалкоўнік міліцыі і былы намеснік начальніка аддзела ўнутраных справаў Мядзельскага райвыканкама.
Беларускі дзяржаўны тэатр лялек: у 2024 годзе аналагічную пасаду па бяспецы атрымаў маёр міліцыі Вячаслаў Леаненка, які раней працаваў у сферы аховы. Сёлета яго павысілі да дырэктара гэтага папулярнага калектыву.
У чэрвені гэтага года ў Купалаўскім тэатры намеснікам дырэктара стаў падпалкоўнік Віктар Друзік — у мінулым начальнік аддзела ўласнай бяспекі КДБ.
Аўтар агляду падкрэслівае, што калі раней прысутнасць сілавікоў у тэатральнай сферы абмяжоўвалася адзінкавымі выпадкамі з публічнай біяграфіяй (напрыклад, экс-вайсковец Ігар Гедзіч, які кіраваў Гродзенскім драматычным тэатрам у 2012–2025 гадах), то цяпер улада ўзялася за сферу сістэмна.
Аналітык мяркуе, што тэатры ператвараюцца ў «хлебныя месцы» для былых сілавікоў, што яскрава адлюстроўвае атмасферу сучаснай эпохі. Пакуль гэтая тэндэнцыя відавочна выявілася ў асобных сталічных тэатрах, аднак у будучыні стане зразумела, ці чакае такі ж лёс і іншыя рэгіянальныя калектывы, рэзюмуе ён.
Падпісвайцеся на культурныя навіны Reform.news у Telegram
