Фота: brestcity.com.
На тарцы жылога дома па вуліцы Герояў абароны Брэсцкай крэпасці (ГОБК) завяршаюць працы над маштабным малюнкам. Новы арт-аб’ект з’яўляецца чарговым у рамках гарадской праграмы, паводле якой у Брэсце запланавалі нанесці адразу 7 гіганцкіх ваенна-патрыятычных муралаў. Аднак ініцыятыва сустрэла хвалю крытыкі ў сацсетках, заўважыў «БрэстСІЦІ».
Reform.news cабраў усё нядаўнія ідэалагічныя графіці ў горадзе на Бугам, каб разбірацца чаму берасцейцы ўспрынялі чарговы праект «дэкаратыўнага патрыятызму» ў штыкі.
«БрэстСІЦІ» заўважыў працы па вуліцы Герояў абароны Брэсцкай крэпасці на мінулым тыдні. Як відаць на фотаздымках з месца падзей, новая манументальная праца ахоплівае ўвесь тарэц пяціпавярховага будынка.
У цэнтры кампазіцыі — велізарны чорна-белы партрэт вайскоўца, які сімвалізуе зборны вобраз абаронцы Брэсцкай крэпасці. Спробы афіцыйных праўладных рэсурсаў выдаць яго за лейтэнанта Андрэя Кіжэватава выклікалі кпіны ў лакальных суполках праз відавочную адсутнасць партрэтнага падабенства.
Знізу на мурале адлюстравана разбураная Цярэспальская брама і руіны цытадэлі. За галавой байца бачна прабітая цагляная сцяна, праз якую адкрываецца блакітнае неба з белымі птушкамі — як сімвал міру і памяці.
Малюнак нанесены на ідэальна гладкую, свежазатынкаваную белую сцяну тарца. Аднак на выяве добра відаць, што суседні падоўжаны фасад гэтага ж дома (з вокнамі) знаходзіцца ў жаласным стане: састарэлая сілікатная цэгла, аблупленая тынкоўка і шэрыя плямы, якія крычаць пра неабходнасць тэрміновага капрамонту.
Праграма на ўзвядзенне сямі тэматычных муралаў была аб’яўлена ўладамі напярэдадні святкавання 70-годдзя Вялікай Перамогі ў 2025 годзе. І працягваецца да гэтай пары. Мурал на ГОБК стаў адным з фінальных у гэтым плане.
Праглядзеўшы ўжо створаныя графіці, складана не задаць пытанне не толькі на конт мэтазгоднасці камунальных выдаткаў, але эстэтычнай якасці працы мастакоў — многія з аб’ектаў выглядаюць як узоры ідэалагічного кітчу.
Напрыклад, на вуліцы Кастрычніцкай Рэвалюцыі можна ўбачыць незабыўны трыпціх мастачкі Настассі Кашалюк на трох дамах запар. У прыватнасці, мурал на доме №21 (другі фотаздымак) з яго псіхадэлічнымі чырвона-сінімі танамі выклікаў шок у некаторых жыхароў раёна, якія патрабавалі зафарбаваць гэты змрочны сюжэт.
Адной з частак гэтай праграмы стала «гераічнае графіці» ў тунэлі Берасцейскага моста каля крэпасці, створанае вясной 2025 года. Тут мы маем справу адкрыта з аматарскім выкананнем і халтурай.
На гэтым фоне мурал вуліцы Маскоўскай, 326 (раён Канстытуцыі), на якім змешчаны буйны партрэт салдата Фёдара Рабава ў будзёнаўцы на фоне Холмскай брамы, выклікае, як кажуць, «гішпанскі сорам», які яшчэ можна вынесці.
Новая праца на ГАБК у гэтай падборцы таксама не выглядае як выключэнне, улічваючы тое, што берасцейцы доўга гадалі ці выяўлены на ім Кіжаватаў, ці хто іншы.
Людзей абурае не сама памяць пра вайну, а цынічны разрыў паміж патрыятычнымі справаздачамі чыноўнікаў і рэальным станам гарадской гаспадаркі.
У лакальных Telegram-чатах і пад публікацыямі ў Instagram брэсцкіх СМІ асноўная прэтэнзія жыхароў зводзіцца да камунального нігілізму ўладаў. Берасцейцы справядліва адзначаюць, што на мастакоў і сотні літраў фарбы для аднаго боку дома грошы ў бюджэце знайшліся, а на рамонт усяго астатняга будынка, дзе людзі рэальна пакутуюць ад камунальных праблем, сродкаў гадамі няма.
«Лепш бы спачатку дахі адрамантавалі і стыкі закітавалі, у дамах цвіль па кутах, затое знешне прыгажосць малююць!»
«Нам гэты мурал зімой кватэру не сагрэе. Узімку холадна, швы прадзьмухвае, але на ўцяпленне грошай няма, а на фарбу для гіганцкага малюнка — калі ласка», — абураюцца гараджане.
Таксама берасцейцы выказваюцца і на конт відавочнага ідэалагічнага перабору і стомленасці ад ваеннай тэматыкі.
«У горадзе хутка месца жывога не застанецца, адны ваенныя карціны. Чаму нельга зрабіць нешта нейтральнае для жыцця, а не для вечнага смутку?»
«Чаму не маляваць прыроду, касмічныя сюжэты альбо проста пазітыўныя пейзажы? Брэст і так напоўнены мемарыяламі, хочацца больш прасторы для жыцця, а не вечнага напаміну пра вайну на кожнай сцяне», — не хаваюць раздражнення карыстальнікі сацсетак.
Нагадаем, што яшчэ ў 2021 годзе ў Брэсце з’явіўся мурал абаронцу Брэсцкай крэпасці Пятру Гаўрылаву па аднайменнай вуліцы.
Ды не абмінула горад на Бугам рэспубліканская акцыя «Марафон адзінства», у часе якой па вуліцы Маскоўскай паўстала графіці «Будучыня Беларусі ў тваіх руках» ад БРСМ. Яно стала ўжо дзясятым па ліку, створаным па ўсёй Беларусі «на память» аб ідэялагічным марафоне.
Падпісвайцеся на культурныя навіны Reform.news у Telegram