Здымкі фільма "Вока за вока" (рэжысёр Генадзь Палока), аператар - Таццяна Логінава. Фота: Віктар Талочка, БелТА
20 верасня 2026 года на 83-м годзе жыцця пайшла з жыцця Таццяна Дзмітрыеўна Логінава — першая жанчына-кінааператарка ігравых фільмаў у гісторыі кінастудыі «Беларусьфільм», лаўрэатка Дзяржаўнай прэміі СССР і адна з піянерак незалежнага беларускага кінематографа. Пра сыход кінематаграфісткі паведамілі ў сацсетках яе калегі.
Імя Таццяны Логінавай увайшло ў залаты фонд айчыннай культуры найперш дзякуючы творчым тандэмам з класікамі беларускага кіно — Валерыем Рубінчыкам і Міхаілам Пташуком. Але яна супрацоўнічала з незалежнымі рэжысёрамі у межах прыватнай кінастудыі «Таццяна», якая паўстала ў 1990-я гады, а таксама з дакументалісткай Галінай Адамовіч.
Талент Таццяны Дзмітрыеўны праяўляўся ў здольнасці адчуць унікальны стыль кожнага пастаноўшчыка і трансфармаваць яго ў візуальную драматургію. Праца з Валерыем Рубінчыкам раскрыла яе майстэрства ў стварэнні паэтычнага святлаценю: ад тонкіх псіхалагічных акцэнтаў у ваеннай драме «Вянок санетаў» (1976) да культавага гатычнага сусвету ў «Дзікім паляванні караля Стаха» (1979), якое атрымала міжнароднае прызнанне і стала класікай кінамастацтва.
Спадчына сумеснага шляху з Міхаілам Пташуком азнаменавалася знакавымі экранізацыямі беларускай літаратуры. У «Чорным замку Альшанскім» (1983) аператарскі погляд Логінавай удзельнічаў у стварэнні атмасферы караткевічаўскага роздуму і таямніцы, а ў экранізацыі аповесці Васіля Быкава «Знак бяды» (1986) яна дасягнула гранічнай суровасці і дакладнасці кадра, перадаўшы ўсю трагедыю народнай бяды.
Таццяна Логінава нарадзілася 5 красавіка 1944 года ў Маскве ў сям’і франтавога кінааператара. Пасля заканчэння УДІКа ў 1971 годзе яна звязала сваё жыццё з кінастудыяй «Беларусьфільм».
На пачатку 1990-х гадоў творца разам са сценарысткамі Элай Мілавай і Ірынай Пісьменнай заснавала ў Мінску першую незалежную жаночую кінавідэастудыю «Таццяна». Менавіта на гэтай студыі ў супрацы з нямецкімі прадзюсарамі быў створаны дакументальны фільм «Аранжавыя камізэлькі» ў рэжысуры Юрыя Хашчавацкага. Стужка здабыла значны міжнародны поспех: яна дэманстравалася на Берлінскім міжнародным кінафестывалі (Berlinale) і была закупленая для паказу вядучымі еўрапейскімі тэлеканаламі.
За выдатнае аператарскае майстэрства ў фільме «Юнацтва генія» (1982) (рэжысёр — Эльёр Ішмухамедаў) Логінава была адзначана Дзяржаўнай прэміяй СССР. У яе набытку таксама такія выразныя мастацкія і дакументальныя працы, як «Назіральнік» Арва Іха, «Пейзаж з трыма купальшчыцамі» Валерыя Рубінчыка, «Анастасія Слуцкая» Юрыя Ялхова, «Завядзёнка» Галіны Адамовіч ды іншыя.
Падпісвайцеся на культурныя навіны Reform.news у Telegram