Турчын прапануе ЕАЭС перазагрузіць прамысловую кааперацыю

Прэм’ер-міністр Беларусі Аляксандр Турчын на Еўразійскім міжурадавым савеце прапанаваў калегам перазагрузіць прамысловую кааперацыю ў ЕАЭС.

«Наш прамысловы патэнцыял расце апераджальнымі тэмпамі, валодае значным рэсурсным фундаментам і здольны быць лакаматывам еўрапейскай, еўразійскай прамысловай кааперацыі. У кожнага з нас ёсць свае моцныя бакі, высокія кампетэнцыі ў той ці іншай сферы. Прыярытэтная задача — пісьменна аб’яднаць, ператварыць гэты патэнцыял у сумесныя прадукты, тэхналогіі і новыя рынкі. Для гэтага лічым неабходным рэалізаваць наступнае. Першае — перазагрузіць падыход да прамысловай кааперацыі», — сказаў ён.

Турчын таксама акрэсліў праблемы існуючага механізму падтрымкі прамысловых праектаў у межах ЕАЭС. На іх ён указвае ўжо не першы раз.

«Беларусь бачыць значны патэнцыял сумеснай працы ў машынабудаванні, у вытворчасці кампанентаў і абсталявання, мікраэлектронікі, хімічнай прамысловасці, фармацэўтыцы, біятэхналогіі, новых матэрыялах і інфармацыйных тэхналогіях. Аднак галоўным крытэрыем эфектыўнасці нашай працы павінен быць не пералік кірункаў, а з’яўленне рэальных сумесных праектаў і прадукцыі, канкурэнтаздольнай як на рынку ЕАЭС, так і на знешніх рынках. У межах ЕАЭС першыя крокі для гэтага зробленыя.

Трэці год дзейнічае пілотны механізм фінансавання сумесных кааперацыйных праектаў. Разам з тым на практыцы выяўленыя яго слабыя месцы. Адміністрацыйная нагрузка і працяглая працэдура адбору праектаў камісіяй зніжаюць прывабнасць механізму для сярэдняга бізнесу. Ёсць пытанні і да саміх праектаў: адсутнасць інавацыйнага кампанента, дублюючыя вытворчасці.

Любы праект павінен пачынацца не з пошуку фармальнай колькасці ўдзельнікаў, а з канкрэтнай эканамічнай задачы: хто будзе спажыўцом прадукцыі, якія кампетэнцыі неабходныя, дзе будзе арганізаваная вытворчасць, якім будзе канчатковы рынак? Лічу, што падыходы да механізму фінансавання ўсіх або асобных груп кааперацыйных праектаў можна ўдасканаліць, не чакаючы завяршэння пілота. Тым больш фінансы для гэтага ў бюджэце саюза ёсць», — сказаў ён.

На думку Турчына, таксама трэба стварыць канвеер ад навуковай ідэі да серыйнай вытворчасці.

«Сёння ў ЕАЭС ёсць навуковыя арганізацыі, інжынерныя школы, прамысловыя прадпрыемствы, фінансавыя інструменты. Але паміж распрацоўкай і прамысловым укараненнем па-ранейшаму існуе разрыў. Еўразійскія тэхналагічныя платформы павінны быць не пляцоўкай для абмеркаванняў, а механізмам падрыхтоўкі канкрэтнага прадукту. Яго вынікам, відавочна, могуць стаць доследны ўзор, новая тэхналогія, прамысловы заказ або гатовы вытворчы ланцужок», — сказаў ён.

Беларускі прэм’ер прапанаваў зрабіць штучны інтэлект інструментам росту прадукцыйнасці. Трэба пераходзіць да прамысловых пілотных праектаў.

«Важна не спаборнічаць у колькасці гэтых праектаў. Неабходныя рашэнні, якія зніжаюць сабекошт, скарачаюць прастоі і дазваляюць ствараць новую канкурэнтаздольную прадукцыю. Беларусь валодае неабходным патэнцыялам для ўдзелу ў гэтай працы, аб’ядноўваючы кампетэнцыі рэзідэнтаў Парка высокіх тэхналогій, акадэмічнай навукі і ІТ-падраздзяленняў буйных прамысловых флагманаў», — сказаў ён.

Акрамя таго, Турчын адзначыў неабходнасць далейшай лічбавізацыі лагістыкі ўнутры ЕАЭС, а таксама абароны ўнутранага рынку ЕАЭС.

«На працягу апошніх некалькіх гадоў назіраецца ўстойлівы рост цікавасці да рынку ЕАЭС з боку трэціх краін. Гэта выяўляецца ў паступовым нарошчванні аб’ёмаў паставак, што аказвае адчувальны канкурэнтны ціск на айчынных вытворцаў. У шэрагу галін прадугледжаныя розныя механізмы для абмежавання імпарту замежных тавараў, калі такі імпарт нясе істотныя рызыкі для суб’ектаў гаспадарання дзяржаў-членаў. Аднак часцяком краіны ўводзяць аднабаковыя нетарыфныя меры, паколькі ўвядзенне абароны на пяцёрку — гэта, як правіла, больш працяглая, складаная працэдура. Дык, можа, нам варта хутчэй разгортвацца на пяцёрку, а не працягваць акцэнтавацца на нацыянальным фармаце? Дзейсным інструментам па абароне таксама з’яўляюцца меры тэхнічнага рэгулявання. Тут камісія павінна аб’яднаць усе краіны-ўдзельніцы і выпрацаваць узгодненыя падыходы ў сферы стандартызацыі, ацэнкі адпаведнасці, кантролю якасці», — сказаў ён.