Изображение: Нобелевский комитет
Нобелеўскі камітэт прыняў рашэнне прысудзіць Нобелеўскую прэмію па фізіцы Фрэнсісу Хальзену. Ён удастоены яе за стварэнне нейтрыннай абсерваторыі IceCube у Антарктыдзе.
Хальзен упершыню прадставіў ідэю дэтэктара нейтрына на базе лёду ў 1988 годзе. Пры сутыкненні нейтрына з атамным ядром узнікае ўспышка святла, якую можна адсочваць з дапамогай датчыкаў, размешчаных у празрыстым ледавіковым лёдзе. Лёд Паўднёвага полюса мае мноства пераваг, паколькі ён свабодны ад розных відаў перашкод, а тэрыторыя геалагічна стабільная і не схільная да землятрусаў. Ідэя Хальзена неўзабаве атрымала падтрымку іншых даследчыкаў, і ўсяго праз некалькі гадоў былі праведзены папярэднія выпрабаванні датчыкаў у лёдзе.
У выніку з’явіліся ледзяныя абсерваторыі, а самай дасканалай стала IceCube – гэта кубічны кіламетр лёду, пранізаны датчыкамі. Будаўніцтва абсерваторыі было завершана ў 2011 годзе. Неўзабаве даследчыкі выявілі першыя высокаэнергетычныя нейтрына з-за межаў Сонечнай сістэмы.