Фото: Пул первого
Аляксандр Лукашэнка лічыць, што ў Беларусі трэба адмовіцца ад бяздумных датацый у аграрна-прамысловым комплексе. Пра гэта ён заявіў на сённяшняй нарадзе аб развіцці льняной галіны.
«Урад цяпер працуе над новай сістэмай падтрымкі сельскай гаспадаркі. Гэты працэс закране і льнаводства.
Я маю на ўвазе бяздумныя датацыі, якія ўрад часам, як часовыя кіраўнікі: “Забірай гэта, і гэта…” Разбяромся з усімі гэтымі датацыямі. Яшчэ раз падкрэсліваю: гэта не значыць, што мы заўтра забяром датацыі ў сельскай гаспадаркі. Ніводная краіна ў свеце гэтага не робіць. Але будзем глядзець – што, каму і колькі”, – сказаў ён.
Лукашэнка таксама акрэсліў праблемы ў льняной галіне.
“Галоўнае застаецца нязменным – сыравінная база ў краіне сфарміравана, ключавым вектарам на будучыню павінна стаць вытворчасць прадукцыі з высокай дабаўленай вартасцю. А для гэтага неабходная глыбокая перапрацоўка сыравіны. Патрабуецца ўзмацніць канкурэнтаздольнасць льняной галіны, павялічыць даходы ад вырошчвання і перапрацоўкі лёну па ўсім ланцужку – ад сялян да прамыслоўцаў”, – сказаў ён.
Тут жа ён прывёў шэраг праблем галіны. Напрыклад, невыкананне тэхналагічных рэгламентаў. Участкі пад лён выдзяляюцца толькі на адзін год, часта яны непрыдатныя для яго вырошчвання.
“Акрамя таго, у бягучым годзе не выканана заданне па пасяўных плошчах (не засеяна больш за 6,5 тыс. гектараў). Як так? Вы ж самі гэтыя заданні для сябе прапісалі! Чаму не выканалі?” – спытаў ён.
Лукашэнка пералічыў факты затрымкі тэрмінаў сяўбы, а затым уборкі лёну.
“Пра якую якасць сыравіны пасля такіх парушэнняў тэхналогіі можна гаварыць?” – сказаў ён.
“Я ж памятаю, што ў сярэдзіне верасня там на палях ляжаў гнілы лён, зарослы пустазеллем. І перад маім прыездам яны яго нібыта выцерабілі… Самі губіце ўраджай і свае грошы, а потым прыходзіце з працягнутай рукой і просіце выдзеліць з бюджэту. Дурніца скончана сёлета”, – вырашыў падкрэсліць Лукашэнка.
Праўда, з яго слоў вынікала, што “дурніца” запланавана ўжо і на наступны год.
“У планах на 2027 год наступаем на тыя ж граблі: асобныя падабраныя землі малапрыдатныя для вырошчвання лёну, на некаторых дагэтуль яшчэ не прыбрана салома. У сувязі з гэтым у мяне ёсць заканамернае пытанне да ўрада і аблвыканкамаў: што перашкаджае сеяць лён і падымаць льнотрастаў у вызначаныя тэрміны?” – сказаў ён.
Ён таксама звярнуў увагу на тое, што мадэрнізацыя льнозаводаў вядзецца слаба, не наладжана вытворчасць беларускай самаходнай тэхнікі. З-за адсутнасці спецыяльных сховішчаў – шох, каля 20% льнотрасты захоўваецца ў сціртах, дзе яна псуецца.
Цэнавая палітыка таксама выклікае пытанні.
«Розніца паміж рыначнымі цэнамі і цэнамі пастаўкі па дзяржзаказе – ад 21 да 46% у меншы бок. Яшчэ і кошт льновалакна ў рамках дзяржзаказу патанняецца. Як разумець такую эканоміку?» – спытаў ён.
Лукашэнка таксама падкрэсліў, што “Аршанскі льнокамбінат”, хоць і працуе з прыбыткам, але ён забяспечваецца толькі за кошт ільгот і субсідый.
«Найбуйнейшае прадпрыемства лёгкай прамысловасці ў краіне. Спісачная колькасць работнікаў амаль 3,5 тысячы чалавек. У прадпрыемства ўкладзены дзясяткі мільёнаў долараў. Сыравіна патанняецца дзяржавай. Гэта значыць, цяпер вы атрымліваеце прыбытак. Але гэта за кошт ільгот, прэферэнцый і субсідый, якія прадастаўляюцца», – дадаў ён.
У выніку атрымліваецца, што ў Беларусі выпускаецца сыравіна нізкага ўзроўню. Яе экспартуюць. А для льнокамбіната закупляюць якасную сыравіну за мяжой.
«Па-ранейшаму асноўны прадукт з кароткай сыравіны – так званае суровае катанізаванае льновалакно (паўфабрыкат у адзін перадзел). Яно амаль у поўным аб’ёме экспартуецца ў якасці сыравіны. Адначасова ў краіну ўвозіцца сумесевая пража, вырабленая з укладаннем таго самага катанізаванага льновалакна. Тады пытанне: што мы мадэрнізуем, калі расце імпарт?» – сказаў ён.
Рашэнне праблем ён, як звычайна, знайшоў у персанальнай адказнасці.
“Горлаў з заўтрашняга дня як міністр цалкам адказвае за ўвесь працэс ад вырошчвання да вытворчасці льновалакна. Гэта яго адказнасць у цэлым. Каранік з навукоўцамі павінен выпрацаваць сістэму: палі, насенне, догляд, уборка, перапрацоўка і продаж”, – распарадзіўся Лукашэнка.
Кантраляваць цэнаўтварэнне і эканоміку будзе Надзея Каткавец.
“Створыць камісію. Каго яна туды ўключыць і як яна будзе працаваць – гэта яе справа”, – сказаў Лукашэнка.
За віцэ-прэм’ерам Віктарам Каранкевічам замацавана тэхнічная частка.
“Вузлы і агрэгаты, пачынаючы ад цераблення і заканчваючы вытворчасцю прадукцыі, – за віцэ-прэм’ерам, які адказвае за прамысловасць. Я не кажу, што яны лінію вынайдуць. Але там куча таго, што мы ўжо сёння павінны рабіць самі.
Па-гаспадарску трэба падыходзіць і лічыць грошы. З будучага года мы цалкам зоймемся эфектыўнасцю працы нашых прадпрыемстваў. А не аб’ёмамі работ. Ураджайнасць, прывагі і надоі – гэта ваша справа. Для таго, каб кіраваць прадпрыемствам, трэба ведаць, якая эфектыўнасць працы. Мы зоймемся вашай эфектыўнасцю і грашыма”, – падсумаваў ён.