Беларускага добраахвотніка могуць выслаць з Украіны з-за праблем з дакументамі

Рэдакцыя Reform.news · 16 кастрычніка 2026, 16:32

https://reform.news/be/belaruskaga-dobraahvotnika-moguc-vyslac-z-ukrainy-z-za-prablem-z-dakumentami/

Беларускаму добраахвотніку Эмілію Лабейку, які ваюе на баку Украіны з пачатку поўнамаштабнага ўварвання Расіі, можа пагражаць высылка з краіны з-за адсутнасці пашпарта. Як піша «Радыё Свабода», прычынай стала новая працэдура легалізацыі замежных вайскоўцаў, якая дзейнічае з 10 мая 2026 года.

Згодна з законам, вайскоўцы, якія пачалі службу да гэтай даты і не атрымалі від на жыхарства, павінны падаць дакументы ў міграцыйную службу да 10 лістапада.

Лабейка не можа выканаць гэтае патрабаванне. Паводле яго слоў, беларускі пашпарт згарэў падчас абстрэлу Краматорска ў маі 2023 года. Атрымаць новы дакумент праз беларускае пасольства за мяжой ён не можа, а вяртанне ў Беларусь лічыць небяспечным з-за пагрозы крымінальнага пераследу за ўдзел у вайне на баку іншай дзяржавы. Ён знаходзіцца ў вышуку ў Расіі, а на акупаванай тэрыторыі Данецкай вобласці – у так званай «ДНР» – яму вынеслі прысуд.

Цяпер 26-гадовы добраахвотнік служыць у 21-м палку беспілотных сістэм Kraken у складзе Трэцяга армейскага корпуса УСУ. Раней ён служыў у Міжнародным легіёне пры Галоўным упраўленні разведкі Украіны. Раней для таго, каб Эмілій мог легальна знаходзіцца ва Украіне, яму было дастаткова мець ваенны білет.

Паводле слоў Лабейкі, кіраўніцтва яго цяперашняга падраздзялення нядаўна пачало збіраць дакументы для звароту ў міграцыйную службу, аднак законнай працэдуры афармлення дакументаў без пашпарта пакуль не знайшлося.

«Што будзе далей, калі я не змагу падаць заяву? Цяпер, наколькі я сам разумею, ніякай працэдуры, паводле якой я змагу падаць дакументы, проста не існуе. Незразумела, што яны будуць рабіць далей», – каментуе Лабейка.

Добраахвотнік спадзяецца, што яго не будуць затрымліваць і прымусова дэпартаваць, тым больш у Беларусь, дзе яго чакае турма. Але дапускае варыянт, што ён будзе абавязаны сам сабраць рэчы пасля 10 лістапада і на працягу некалькіх дзён выехаць з краіны.

«Думаю, у Беларусь мяне ніхто не будзе адпраўляць… Тым больш я вельмі дасведчаны баец. Адпраўляць мяне туды, дзе будуць толькі пацяшацца з таго, што зрабіла Украіна… Таму я думаю, што ўсё ж мне дадуць пэўны тэрмін, і я павінен буду проста з’ехаць адсюль», – мяркуе ён.

Калі яму давядзецца пакінуць Украіну, ён мае намер адправіцца ў Польшчу.

У жніўні Лабейка звярнуўся ў Часовую следчую камісію Вярхоўнай рады Украіны, якая займаецца правамі чалавека, каб яна дапамагла вырашыць яго праблему з дакументамі. Паводле яго слоў, пасля гэтага звароту яму пачалі прыходзіць адказы ад розных службаў, у тым ліку ад Службы бяспекі Украіны, Антыкарупцыйнага бюро, пракуратуры і паліцыі.

Па сутнасці, у іх гаворыцца, што нельга зрабіць выключэнне для сітуацыі Лабейкі і аформіць яму дакументы без пашпарта, альбо што ведамства не выявіла парушэнняў пры папярэднім разглядзе сітуацыі беларускага добраахвотніка.

«Я цяпер знаходжуся ў нейкай прававой дзірцы, калі нічога не магу зрабіць», – адзначае добраахвотнік.

Эмілію Лабейку 26 гадоў. Ён адправіўся ваяваць ва Украіну ва ўзросце 21 года. Родам з Бабруйска, узяў сабе пазыўны «Бобр». Удзельнічаў у пратэстах 2020 года ў Бабруйску і Мінску. Кінуў завочнае навучанне ў Беларускім дзяржаўным універсітэце інфарматыкі і радыёэлектронікі. У ліпені 2021 года з’ехаў з Беларусі ў Польшчу, працаваў у McDonald’s.

Ён адзначае, што бацькі не падтрымалі яго выбар – ні з’ехаць з Беларусі, ні пайсці ваяваць. Цяпер малады чалавек з імі не кантактуе. У Беларусі ў яго таксама засталіся былая жонка і двое дзяцей. З імі ён таксама не размаўляе.